OCR Output

1485 HYPERASPISTAE

no animo confulere, ut vel pauxillum relinquatur li¬
bero arbitrio, quo Scripturze pugnantes, ut apparet,
in concordiam redigantur. Si hoc bono animo confu¬
lo, ubi ille animus atheos, Zucianicws , ivrifor facra¬
rum Scripturarum, quem toto hoc opere toties expro¬
bravit ? Hic a me requirit , ubi diverfa docuerit de
libero arbitrio, Non citcumagam illum per: diverlas
lucubrationes.,.hoc Servvm Arsirrivm X ASSER¬
rio declarant quod dico. Assertionem fic ingredi¬
tur, Liberum arbitrium poft peccatum res eft de folo ti¬
tulo, © dum facit quod in ſe eft peccat mortaliter. Hic
tribuit libero arbitrio vim ad peccandum. In progrefù
feribit: Quomodo potefi fefe ad bonzm preparare, cam
nec in poteſtate fua fit vias fuas malas facere ? Sed aper¬
tius etiam aliquanto poft: Unde & hunc articulum ne¬
coffe eft revocare, Male enim dixi, quod liberam arbi¬
trina ante gratiam fit res de folo titala, fed fimpliciter
debui dicere, liberum arbitriam eft figmentum in rebus,
fen titulas fine re, quia nalli ef in mann fua quippian
cogitare mali aut boni, fed omnia de neceſſitate abſoluta
eveninnt. Rurfus in eadem aflertione , revocat libe¬
rum arbitrium ita loquens: Ex fupradittis abunde co¬
guovimas , etiam juflos magno certamine contra fuam
carnens laborare nt factant bonum.,refiftitque cis liberum
eorum arbitrium. En tibi reftitutum liberum arbitri¬
um ad male agendum potens, quod ante negarat. Hæc
in unica ASSERTIONE. Jam in SERVO ARBITRIO,
guoties affeverat nullum effe liberum arbitrium , fed
abfoluta neceflitate fieri omnia tum bona tum mala,
hoc potiffimum argumento, quod prafcientia Dei fal¬
li non poflit? Et ramen concedit liberum*arbitrium in

rebus inferioribus , quafi quicquam omnino fit quod
Dei fugiat præfcientiam. Alicubi docer liberum arbi¬
trium nihilo plus agere, quam agat fecuris in manu fa¬
bri, aut lutum'in manu figuli : rurfus hic confiretur
liberum arbitrium omnia pofle auxiliante gratia, Alibi
docuit, nullum effe opus hominis bonum quantumvis
jufti: Hic fatetur omnia opera hominis poffe effe bona
auxiliante gratia. Alias docuit omnes res creatas effe|
contingentes fi referantur ad Deum, rurfus idem do- |
cet omnia neceflario fieri, eo quod Deus ea operatur.
Iraque ex codem fonte colligit omnium rerum contin¬
gentiam & neceflitarem. Sic enim habet aflertio: Xo- |
bis enim ad inferna ſpectantibus res apparent arbitraria |
& fortuita , fed ad fuperna Specbantibus omnia pe ne- |
ceſſaria. Quod fi omnia pendent à voluntate Dei ma¬
xima pariter ac rminima, Ubi liberum arbitrium quod |
homini tribuit in rebus inferioribus? Et hîc audio, 75 |
Erafme, que verba blandientis fint an deridentis nul
num non yerterim. Nec enim tam delicati fum ani |
mi, ut hujus ronchos pati non queam, cum id mihi

narchis commune. Nec tam puerilis fum ingenii, ut
toto libro tot agitatus convitiis , quot nullus unquam
fcurra jaculatus eft in fcuiram, tribus verbis deliniar.
Non agitur hic privatum negotium. Alioqui nihil ef¬
ſet facilius, quam fannas ac diéteria regerere. In pu¬
blica fidei caufa (eponendi funt affeCtus privati, aqui¬
bus hic co magis mihi temperandum eft, ne videar
ulcifci dolorem meum potius quam Ecclefiæ caufam
agere. Tum Latherus me fuum vocet , fi effecerit ut
iplum Ecclefia Catholica poflit ſuum dicere, E

Verùm opere pretiumeft videre, quantus Gbi fit af
fentator. Decrevit agnofcere culpam, fed fic agnofcit
ut culpa vertatur in fummam gloriam, adco nufquam
poteft fibi difplicere. Quod autem vehementius ge
rina, inquit, agnofco culpam- Qui tantis cee =
bacchatur in caput hominis a quo nunquam, ad
vix agnofcit, quod paulo vehementius egerit. Verum
hoc quoque modeltiæ putat efe nimium, ogn mox
corrigit : Si culpa eft, inguit » imo tefimoninm a mi
hi in mundo reddi in cafe Dei mirifice gaudeo, Atque
utinam & ipſe Deus id teffimonit in noviffmmo die con¬
firmaret! Quis enim tam beatior Luthero, qat santo fut j

DIATRIBES Lib. II. 1482

quod verttatis canfar
non fegniter nec fraudulenter , fed vebementer fatis vel
potins nimio egerit, Tum illed Hicremia feliciter eva¬
ferim, Malediétas qui facit opus Domini negligenter.
| Ha&enus..ille. Hc eft culpz confeflio , qua quid
elle poteft gloriofius ? Quod teftimonium habeat in
mundo, norunt omnes. Si mihi perfuafum effet illum
Dei caulam agere, nullus eft in Orbe tam potens Mo¬
naycha, qui me perpelleret, ut vel tria verba fcribe¬
rem adverfus eum, citius abirem inignem. Er fieri
poteſt, ut ego.vel ab eruditionis inopiam, vel obin¬
genii tarditatem. parum fubtiliter: judicem de dogmati¬
bus, vertim hoc me docer certe fenlus communis , fie¬
ri non ‘poſſe , ut fincero peétore caufam Dei traétet,
‘qui concitatis tantis im Orbe tumultibus, ludit ac deli¬
ciatur fannis ac difteriis, nec unquam expletur: Nec
ftultitia carere poteft tanta infolentia, quantam adhuc
in alio vidimus nemine, nec cum Apoftolico fpiritu
congruit tam fcurrilis petulantia, Imo hoc ipfum eft
Dei caufam negligenter agere, ineptis diĉteriis irritare
Principes, ac doétos indecora voce #rorz. lita diligen¬
tia fumma fuit negligentia. Si vere diligens effe cu¬
picbat in, opere Dei , Paulam oportuit imitati , qui
cum effer in omnibus liber, omnium fe fervum fecit,
gui omnia fiebat omnibus, qui per omnia placebat o¬
mnibus, qui non quærebat quæ fua funt, fed que fe¬

expedicbat, qui abftinere jubet ab omni fpecie mala,
hortans ut Chriftianorum modeftia nota fit omnibus
hominibus, qui cum feiret idolum nihil effe, nec ido¬
lothytum quicquam effe, tamen fatius judicavit nullas
unquam guftare carnes , quam ut offendiculum daret
Euangelio, Idem totondit caput in Cenchreis fufcepto
voto, peregit ritus folennes, circumcidit Time seum,
remifit Onefimum hero fuo, vetuit ne uxor à maritos
ne fervus ab hero Ethnico difcederet Chriftianus: Ju¬
bet Erhnicis Magiftratibus folvi tributum, vectigal ,
honorem, & fi quid aliud deberi- videbatur. Præcipit
bencficentiam in omnes homines, præcipit Epifcopum

veyxayroyy ut bonum habeat teftimonium, etiam apud
alienos : Uxorem yertit in fororem, cum liceret &
habere & circumducere. Laborabat manibus , cum
liceret de Euangelio vivere, nefas effe judicavit ho¬
minibus eloqui quæ didicerat raptus in tertium cœlum,
fapientiam arcanam loguebatur inter perfectos, inter
creteros nihil {eiebat nifi fez Chriffum & hunc cru¬
cifixum: breviter apud omnes Euangelium fuum tem¬
perabat pro captu auditorum. Denique nihil non fa¬
cit, ut currat Euangelium. Hæc eft Apoftolica dili¬
gentia in opere Domini ; quam fi Lurkers voluiflec
æmulari, pofteaquam nepotium tam arduum fufcepe¬
rat, in primis circumfpicere debebat , ne quid affectus
humani refiderer in animo, ne ufquam dimoveret ocu¬
los à Chrifo. Tum cautum oportuit, ne vel fpecies
ulla mali præberet offendiculum infirmis , aut quen¬
guam alienaret 4 caufa pietatis: interim erat & 4 lici¬
| tis abftinendum, & veritas erat pro ratione temporum
& animorum capacitate difpenfanda, ut quod paula¬
tim irrepferat in mores hominum , fenfim eximeret,
quemadmodum antiquata et Lex Mofaica, atque in=
terim quod prima fpecie durum erat, verbis erat mol¬
liendum. Ante omnia yero curandum erat, ne quem
in hujus negotii confortium reciperet, cujus mores in¬
vitarent quenquam ad Euangelii blafphemiam. Si ex
ipfius dotrina maritus comperifict uxorem: magis fo¬
briam, magis pudicam , magis morigeram: Si herus
famulum emendatiorem, fideliorem, diéto magis au¬
dientem, fi locator fabrum, veftiarium aut aurificem
minus furacem, fi conduétor mercenarium in præftan¬
da opera finceriorem, fi emtor negotiatorem veracio= `
rem, minufque fubdolum , fi creditor debitorem, fi
depofitor depofitariam melioris fidei , {i amicus ami¬
cum in omnibus integriorem, fi Magiftratus civem le¬
gibus obfequentiorem, fi praceptor difcipulum magis
Aa aaa 3 tra¬