OCR
Deus, id eff, imperfettus eff Dens. Iple fecit nos, & non ipfi nos, #4 ef, modicum fecimus nos. An nonifta Junt otiofe ludibundi, fed mali fpiritus? Quanquam, ut dixi, modicum & imperfettum ,non habet mea Diatriba, tantum dixit vulgato more loquendi, eum nihil facere, qui non efficit quod deftinatum eft: veluti legatus qui petit inducias, fi non impetrat nihil egiffe dicitar, & tamen omnia fecit ut impetraret. Roditac rider & illud, guod modeftiæ caufa fic propono refponGionem: Afea fententia, potest ad hoc non uno modo refponderi. Probandum ,inquit , erat fie debere accipi. Non mirum fi Zerbero difplicer modeftus fermo, qui affeverat omnia. Cxterum an ideo minus verum eft quod adfertur, {1 modeftis verbis adfertar ? Et ideo verum eft quicquid dicit Lutherus , quoniam tam arrogantes habet afleverationes , nihil. deferens aliorum judicio, nec poft ipſum {urgenti Prophetæ loquendi faciens locum ?.Ad hæc multum fibi falfus videtur, irrifione commode interpretationis, cum hoc in ipfum dixerit Diatriba, qui non ſolum commode, fed irmpudentiffime quidvis detorquet ad fuz cauſæ viétoriam. Nam ipfe fi quid in Litteris facris non affequor , foleo Veterum fententias ampleéti, quod Leathers clamat effe facrilegum , cum ipfe in pugna non folum Gregorium Magna cum auctoritate citet , verum etiam ex Poetarum teftimonio probet rerum omnium neceffitatem , berum arbitrium. Vociferatur fi quando refero Hieronymi commentum, & fibi ignofcit cum ex fabulofis auctoribus probat quod afferit ,veluti fi ex Virgil verfu, O Meliboee Deus nobis hac oria fecit, probet omuia neceflario evenire. Repetit illud ex acervo mendaciorum, quem indicavi paulo ante, me certitudinem Scriptura fufque deque facere, cum ipfe interim confpuens Orthodoxorum interpretationes , irridens Scholarum opiniones, Ecclefiæ placita, Conciliorum decreta, quamvis veterum, pili non faciens, fed fibi uni vindicans auctoritatem interpretandi, ftabiliat con{cientias hominum. Res ipfa nimirum indicat, quovis Sectis fuppululantibus, plerifque morralium nurantibus undique quid cui credant. Ita videlicet habebimus Scripturam certam, fi, quicquid attulerit nobis Lutherus ,ampietamur pro oraculo, nihil offenfi, quod toties ipfe fibi non conftat. Alias vult Scripturam adeo dilucidam effe, ut ad intelligentiam non alia re fit opus, quam Grammatica & ſenſu communi. Alias clamat omnes retro Doctores una cum Ecclefia cæcutiffe. Sciebant Grammaticam, non carebant fenfu communi, quid obftitit? Quid nifi Spiritus Satanæ, qui non audet tentare Latherum!? Crede mihi, alia eft Spiritus Sancti lingua quam hic haber. Si corvus rauca craffague voce diceret fe efle luſciniam, quis illi crederet? Er alicubi negat me, fi roget, quid fit Spiritus, quid fit miraculum, ne fyllabam quidem habiturum quam refpondeam, cum hie verba fint in Litteris facris, & arbitror me nec Grammatices , nec fenfus communis expertem effe. Sed nimis immoror hifce quifquiliis, præſertim cum Orbis jam nimium norit hominis ingetum fatis refponfum eft. Reliqua que Latherus hic magna vehementia differit, nihilad rem faciunt, cum mea fententia loquatur de Euangelio propagando, hic agat de gratia per liberum arbitrium paranda : Deinde 7odicum & wwaperfettum, ipfius verba funt,non mea. Ad hæc conftat etiam infinceros Doctores aliquoufque profuiffe Euangelio, licet fibi non profuerint. Dominus autem hic loquitur iis quijam erant in vite, quoshortatur ut maneant, fadam fubnorans , qui paulo ante hunc fermonem accepta buccella exierat. Idem minitatur omnibus eventurum nifi in vite manferint. Idem arbitror & ad hæreticos pertinere, qui fe fubducunt à Corpore Chrifti, quod eft Ecclefia. Ar Lutherm in affertione locam hunc in hoc adducit, ut probet liberum arbitrium non parare gratiam per opera moraliter bo E.R A SMI 1472 Diatriba, nec probans , nec improbans. lllud igitur indicabit Diatriba, locum: Joannis à Luthero non apte citatum, cum Chriſi loquatur iis qui erant in vite, excepto fuda , quod ipfum tamen latebat difcipulos, & Luthers accommodat ad hominem gui cupiat inferiin vitem per gratiam. Quicquid igitur hic convitiorum jaGtatur , abfque fcopo jactatur , videlicet de regno Chriffi, de regno Satana, quod ubique fupra modum exapgerat, non diftinguens inter foli peccato originis obnoxios , & fuis etiam fceleribus contaminatos, nec inter fimpliciter per infirmitatem peccantes, & inter induratos malitia. Quod addit me liberum arbitrium fic in medio ponere, quafi nec Deus adft, nec Diabolus, ut verbo refpondeam , manifeftum eft mendacium, & hicagebam deiis quifunt in regno gratia. Quoniam autem polliceor illic refponfionem variam, {i hac minus. fatisfacicbat, licebat aliam amplećti, coque dixi, mea quidem fententia. At Lutherus qui aberrat à {copo,, tamen fic tumultuatur circa hance, ac fi folam afleveraflem. Verùm donemus hac verba pertinere ad cos qui funt fub regno Satanzz, Sine me nihil poteftis facere, ponamus mihi tuendam fententiam Scori, quam non fufcepi tuendam, non excluditur his Euangeliftæ verbis liberum arbitrium. Non enim fequitur , liberum arbitrium nihil poteſt abfque Chrifto, igitur nihil poteſt. Nam Chriftum hic accipio Chrifi gratiam , & hoc ipfum, quod poteft homo nature influxu, Chr// gratia eft, fine qua nec vivimus nec fumus. Fingamus rurfus hunc fermonem pertinere ad pios, fine me nihil poteftis facere , nihil adverfus liberum arbitrium facit, quod principalis gratiæ auxilio facit, quicquid facit, & tanto magis aliquid agit, quia fine gratia nihil agit. Tandem fcurrante Lurbero, etiam Diatriba vertiturin nihil. algo, inquit Diatriba, nihi! agere dicitar, qui non affequitur id quod expetit, © tamen frequenter aliquoufgue promovet gui conatur. Relpondet Lutherm: Nunquam audivi valgo fic dict, tu ita fingis pro liber= tate tua., Sic refpondent qui nihil relinquunt incertum. Quomodo Saxones vulgo loquantur nefcio, Latine loquentes apud nos fic loquuntur, ut cum redeunt oratores ab irita legatione, dicant eos nihil egufe: & qui rogantur, quod decreverunt non concedere, folent dicere, Define rogare, nihil egeris. Id fupra docuimus efſe verum per auctores , qui fi parum illi graves ſunt, vel Philippum fuum conſular : Fatebitur, ni fallor, ef fe verum quod dixi. Quis dixit conatum efle nihil? Nam hoc objicit Lutheras s qui nihil interpretatur Mi= dicum, non Diatribe. Non enim illa exponit, quid fit zib, ſed quo tropo dicatur nihil agere , qui non efficit quod vult. Tropus autem non effet, fi de otiofo diceretur, nihil agit. Quam multa hîc delirat Løtherm, fine mente fundens verba! Verùm donat valere quod adfero, tamen id, inquit, facit adverfus liberum arbitrium , quod multa agat, que coram Deo nihil funt. Rurfus multa agit liberum arbitrium, cum in af fertione pronuntiarit , liberum arbitrium nihil eſſe in rerum. natura. Qaid profacrir, inguit, tlli conatus, fi non affequitur quod experir? Ohe! Juxta quofdam tantum prodeft , ut fuo conatu perveniatad gratiam : Juxta alios ut fi fuum conatum accommodet gratiæ præ| paranti, perveniat ad gratiam juftificantem : Et f fit fub regno gratiæ, ut perfeveret ac proficiat ad uberio= rem gratiam. Sin fe avertat, perdat etiam hoc quod donatum eft. Quin & illud Pal infeliciter adduxit | Diatribe, Neque gui plantat, neque que rigat, eff aliquid. Quis enim unquam citavit feliciter Scripturam adverfs Lutherum? Quod minimi momenti elt, ac per fe inutile, Diatribe nzhi/ appellat. Hic Lutherus: Onid? Ta Diatriba minifferinm verbi per fe inutile & minimi momenti effe diltitas, quod tantis laudibus Paulus cum abique, tum maxime 2.Cor.ut. vehit, ubi miniffrazio nem vita & gloria appellar?Imo tu, Lethere , doces nos vocem Euangelifte effe alicujus momenti, fi defit Chri 200, 201,