eat. Td igitur ad Inoutienditm terrorem fats eff, 'etiats
pofiro ‘libero arbitrio. Quis autem unguam dixit, incet¬
titudinem parere fiduciam? Porraflis adimit extremam
~defperationem. ~ Etiamfi Pals certus eft, ipG repo¬
“itam juftitie cordnam, ut hic obiter notem Lyrhera¬
‘norvm' inednflantiam. Sed uter futurus eft ad agendam
acrior, is-ñe cüi perfuafam eft, five ferat; five non
feiat, proventuram melem, ff Deus voluerit: an qui
credit, ‘Citra ipfits operam nihil proventurum, fed la¬
boranti non défururum cœli favorem? Rarfisuterftu¬
‘diofius ambiet dignitatem, is-ne qui fcit Regem cam
alterutti deflimafte, five 'mereatur, five non mereatur:
‘an qui credit Regem ei daturum, qui fè maxime di¬
“gnum ‘prebere ftuduerit ipfius favore. Reliqua {toli¬
diora fant, quam ut recenfere libeat. Et properandum
Capite, Oniverfa proper femetipfuim operatus efl Domi¬
nus, &c. defendens, miror cur tantopere horreat fa¬
“teri, Deum’créare impium, cum ante fit ingenue”faflus,
Deum quotidie gignere impios homines : fed fenfit,
©pinor, ‘de Dei operatione affidua in rebus propagan¬
dis. Sic igitur interpretabimur, Operatus eff impii s
id eft, operatus in impio ad dicm malum, aut opera:
tus eff impictatem ad diem malum. At quanto fimpli¬
cius'eft, quod exponit Diatriba? Antea dixerat, Re¬
vela Domino viam tnan, © dirigentur cogitationes tuz,
hoc eſt, éſto ſincero animo coram Deo, & ille dabit
bonüm exitum. Hoc ad pios pertinet: Ad impios au¬
tem pertinet quod fequitur , Univerfa proprer femretipfura
Operätms eft Dorsinus, impium qaoque ad diem malum.
Ur prior illa pars pertineat ad naturas rerum & adbo¬
ma, pofterior ad impios, qui non revelant Domino viam
fuam, fed credunt fe fuis confiliis eo perventuros quo
volunt. Verùm hos manet infelix exitus, ita Domino
moderante rerum eventus, ut impiorum etiam mali¬
tiam vertat in gloriam {uæ bonitatis ac juftitiæ , fimul
‘que in bonum electorum, quos ‘alieno fupplicio reddit
cautiores. Malam enim diem vocat infelicem exitum.
Ert hanc habet interpretationem ex ipfo fermonis teno¬
re nullo auétoris nomine, ne provocetur ad blafphe¬
miam. Quid igitur hic locus facit adverfus liberum ar¬
bitrium? Confilia impiorum habent infelicem' exitum,|
an idco nihil agunt per liberum arbitrium?
Proximo Capite dum tuetur illud Prov. xx1. Cor Re¬
gis in mana Domini, tantum affeverat, fed offenditur]
Coactionis verbo, quod toties objicit Diatribæ , recinens|
illam dittin@tionem, de necefiitate coactionis & immu¬
tabilitatis, cum ea apud nullum legatur Théologum,
ut antea ‘declaravimus. Atqui ipfe in affertione fua,
tion horruit hance vocem coaétionis, dum fic loquitur,
Quis andetnegare y fe etiam in malis operibus Jepias Cod¬
Gam alind facere gans cogitavit? Er hic ubi faretur,
cor Regis violento impetu fic rapi ad hoc aut illud
agendum, ut non poffit fele alio deflectere, non fert
yerbum coaétionis, prefertim cum adducat exemplum
de Balaam, qui diverfa compulfus eft dicere quam vo¬
Jebat. Quod exemplum cam fit fingulare, nifi patia¬
mur ad omnes pertinere, negat ulla exempla in Scri¬
pturis pofle fubfiftere. Ad hæc male habet hominem
quod Diatriba dixerit, hujus gencris teftimonia per¬
multa colligi poffe ex facris Litteris, præfertim gno¬
mologiis , quæ commoda interpretatione huc aut il¬
Jüc deflcéti poffint. | : der
197. | Hic protinus aperit fe campus debacchandi in he¬
tores, qui doccant artem depravandi facras Litteras,
cüm nullus adhue exftirerit , qui violentius traftarit
cas quam ipfe. Subelt & nonnihil vel ftomachi, vel
SERI in nomine Leiberi, quod toties Ci piz
prints, quafi non oporteat Latberum abfque piafatio¬
he honoris nominare. Si indignatur porta oA?
quid faceret fi defignaffem eum iis titulis TPE os
gnait alii? Nifi forte placer Eccr, qui Lai Lo v i
tit in Ludderam. Cum ipfe toties {curretur im domi
‘Diatriges Lib. I. raza
Altas. O delicatum‘animuta!! Atqui quoniam in‘ Diatri¬
fees perlonis tam infigniter erravit, coaétus {um ipla re
Hübinde Zey4er: nomen inculcare, ne quod ipfias eft
jadfcriberet Palo. Negat me haétenus ullum grega¬
rium militem fuperafle, cum preter duo triave loca;
(Vix ulla fuerine refponfione digna. Sed quis unquam
mortalium refellit vel una Ze/beri fenteritiani, quam
vel Judens effutieric, tanta eft oraculorum majeftas.
Ventum eft igitur tandem ad Achillem Lutheri, quo
mire fe venditat in affertione. Hic primum impingit
Diatribe , quod ftuducrit fibi vindicare gloriam, quafi
prima docuerit, whl, accipi pro eo quodeft, nullius
per fe momenti. Unde id colligit? quia non nomino
Byauctorem? Atqui id Luthervs non ferc: Ex locis igi¬
tur Scripturarum doceo quod ajo, nam hoc exigit ipfe.
Etfi nibil tale legiflem apud alios, quid magni erat id
ex facris Libris decerpere, cum tropùm ctiam habeat
popularis fermo ? Pudet referre manifeftum hominis
mendacium, quo fingit Diatriben hoc unice agere,ut
Scriptur Dei fint ubique ambiguz, ne illis cogatur
uti, auétoritas vero Veterum certa, ut illis liceat uti,
num verba fint utilia. Quantam hîc mendaciorum con¬
geflit farraginem? Non faltem vereri, ne qui legerunt
meam Diatribam ftatim intelligant homini nullam effe
frontem, Reliquas nænias & ineptias pretermitto,
quanquam à næniisad nænias cundum : nihil enim aliud
agit toto hoc opere.
tur aibil promodico accipi poſle & imperfecto. Nec
modici nec imperfetti vox eft in mea Diatriba, fed has
voces aflingit fannio, quo locus cfler aliquot ſcurrili¬
bus ficetiis. Sic habent yerba Diatribe: Argui mea
fententia poteft ad hoc non ano modo refponderi. Primam
valgo nihil agere dicitar, gai non affequitur id quod ex¬
perit, & tamen frequenter aliquonfjhe promovit | qui
conatur. In hoc fenfe verifinum eft, nos fine Chrifto
nihil poſſe. Loguirar entiz illic de frutta Buangelico,
qui nos contingit nih manentibus in vite, qui eft Chriſtus
D Fef. Hactenus Diatriba. Fruétum Euangelicum ap¬
pello pradicationem Apoftolicam, qua mundum Chri¬
fo fubegerunt. Dominus fe dixerat vitem, difcipulos
\palmites , late propagaturos Spiritum Euangelicum.
Hoc Euangelii verba fonant, Ue eatis at fruilum ad¬
feratis, & fructus vefer maneat, Palmitum propaga¬
tio eff Apoftolorum difcurfus , primum Averofolyme,
[mox in Samaria, locifque proximis , mox per omnes
| Mundi plagas proferentium quod hauferant è firpe.
Brant autem qui infincere pradicabant Euangelium,
ad gloriam & quæftum, non manentes in vite, eoque
doétrina €orum non adferebat fruétum copiofum. Fuil
fe tales, declarat Paslus Phil. 1. Quidam antem ex con¬
E, rentione Chriffum anuuntiant non fincere, &c. Scopus
autem Apoſtolicæ pradicationis erat univerfum orbem
ad Euangelium pertrahere. Hunc fcopum non potuif¬
fent attingere nif manfiflent in vite. Nihil interim di¬
cam de hæreticis doétrinam Euangelicam vitiantibus,
à quorum exemplo deterret fuos Dominus. Nihil igi¬
tur poſſe facere dicuntur, qui non pertingunt ad fco¬
pum. Jam pari ſcurrilitate interpretatur nobis non, ut
fignificet frustum Euangelicum extra Chriftm, & hinc
‘colligit portentofa quedam, plane reGpientia fpiritum
quem habet in pectore, cum tam abfurda fint ut me
pudeat referre. Riderem fi tantum me laederent. Nunc
video quanta fit mortalium perhicies, qui tali fpiritui
F|credant animas fuas, quantaque Scripturarum contu¬
melia ab homine.tam effrenis animi lingueque tra&a¬
ri. Nam mihi cum primis gloriz duco è tali viro tali¬
bus traétari modis. Hoc dolet quod pus illud tam diu
diffimularit, nam & me liberaflet gravi invidia, & pau¬
ciores, opinor, hic tumultus involviffet. Sed ne videar
hee fruftra dicere, referam unam facetiam. St nihil;
inguit, @ non, fignificat modicam & imperfettum, fic
interpretabimar & illud : Sine ipfo factum eft nihil,
id eff, modicum, Dixit infipiens in corde fuo, non eft
À F D
cus