OCR
1453 temtu gratiæ pulfantis , quam per liberum arbitrium poterant amplecti, refipifcentes ad pieratem. Er homines Lutherzs pronuntiat immerito damnatos, quemadmodum & Judxos. Hîc , ne rurfus clamet Diatribam fomniare , ex Chry/eltomo paucula verba {ub{eribam, quibus ita Deum facit loquentem : Sed quia etiam cos qui incurabiliter peccaverunt fervari volo nallumque perire, idcirco vobis indulgeo tempus centum viginti annorum, nt fi volueritis © peccata ablueritis, refipiſcendogue & ad meliora vos convertendo virtuti ffudueritis, ponas & pericula effugratis. Hactenus Chryfofkomm , in quo Lutherws ftatim ridebit verba {ubjunctivi modi, fat ſcio, ſed eam legem Chryfoffomus non didicerat. Nec in hoc profero Chryfoflomi teftimonium, uc Lutherum redarguam, qui jam {uo quodam jure juber omnes effe anathema, qui fecus exponunt quam iple Scripturas. Sed mire urget nos Voce carnis, carnem exponens impios, © funt, inquit, nihil aliud, totigue ſunt caro. Has hyperbolas fi recipimus , cx homine faciet Diabolum. Atqui ubi homines dicuntur c470, nulla vitiorum mentio fit, nifi duétis uxoribus. Sic enim habet locus, Cumgue capiffent homines multiplicari uper terram, G filias procreaffent, videntes filii Dei filias hominum , quod effent pulcra, acceperunt fibi øxoresex omnibus qaas elegerant. Dixitgue Dens, Non permanebit Spiritus mens an homine in aternum, quia caro eft. Lutheras , qui toties clamat, in Scripturis nihil obf{curum efle, velhoc caput nobis explanet, qui fint Alii Dei, quæ filiæ hominum, qui Gigantes ex filiis Dei, ac filiabus hominum prognati. Vertm his omiffis, hic nihil aliud intelligi potet, quam quod vel indulferint libidini duétis uxoribus, ut interpretatur Chryfoftomas , vel promifcue duxerint uxores, nulla ratione propinquitatis habita, vel quod alienas fponfas con{tuprarint, quam ultimam opinionem folus, quod equidern fciam, Lyranus attingit. Certe Luthero aućtorc, pium eft uxorem ducere, & juxta Theologos orthodoxos , condonabile peccatum cft, in matrimonio nonnihil dare voluptati, nec crimen eft, uxorem libidinis non prolis gratia cognofcere. Ubi cftigitur , quam Lutherus exaggerat, impictas, quia caro funt? Præcelit caufa, Cur cos vocaret carnem. Carnem vocat quia carnis affectibus indulgebant, hoc eft, voluptati potius quam rebus æternis. Verùm hic affe&us progreflu temporis poftea profecerat ad majorem malitiam, coque fequitur , Corrupra off terra coram Domino, & repleta eft iniquitate, Nec tamen ulla fit impietatis mentio, quod immolarint Dæmoniis, aut blafphemias ejaculati fint in Deum, libidinis & voluptatum lues erat. Cur igitur fic incandefcit Deus? Dicam, quia totus hic Scripturæ fermo, per tropologiam, affeGus ac verba hominum tribuit Deo, non quod vere adfint, fed ut homines crafli facilius agnofcerent cognata. Inducitur itaque Deus tanquam novus Rex aut paterfamilias, qui nondum affuetus vitiis fuorum, ob leviora etiam deliéta graviflime commovetur ac punit. Cæterum ubi comperit alterutrum cfe ferendum, ut aut nullam habeat familiam , aut ferat illorum defectus, fit mitior, & aut ignofcit commiflis, aut certe mitius punit. Sic ante diluvium ait, Ego difperdam eos cum terra. Poft diluvium autem quanto mitius loquitur! Nequaquam ultra maledicam terra propter homines: quoque fint æquioribus animis, ponit Irim foederis fignum, in nubibus. Hæc tropologia quid fibi velit, non eft hujus loci differere. Cum igitur Deus loquitur, caro fant, levius quiddam fonat quam interpretatur Lutherus, nimirum infirmos & ad vitia proclives, ac rebus corporalibus magis quam fpiritualibus deditos, perinde quafi dixiflet, homines funt. At ille novus paterfamilias exigebat ut Dii effent , faperentque primam originem. Sic ulus carnis vocabulo Paulus {eribens Corinthiis, ut obiter refellam , quod Dutberus fortiter aleverat, illic Corinthios ob impictacum codem in loco, caudem ob tem dici carnales , C l l arvulos in Chrifto, ac mox homicaufam vocet cos P A B C D E F 1454 nis vocabulum fonat impietatem , fed imperfectum quiddam. Verba Panli fic habent, Noan porai vobis logai quaſi ſpiritualibys , fed quafi carnalibus, tanguane dum enim poseratis, fed ne nunc quidem poteftis, Adbac enim carnales effis. Cum enim fit inter vos xelus & contentio, nonne carnales eftis, © fecundum hominens ambulatis® Cam enim quidam dicat, Ego fam Panli, alius autem, ego Apolo, nonne homines eftis ? Talis contentio erat & inter Apoftolos, adhuc rudes & carnales, qui tamen non erant impii. Carebant enim malitia, nec alienabat illos à Chrifto. Sic idem Panias ad Romanos yi. dum non exigit id quod perfeétum eft: Humanum , inquit, dico propter infirmitatens carnis ve= fira. Sicnt enim exhibuiftis membra veftra, &c. Eraliquando negat fe fecandum hominem loqui, cum abnegat affectus humanos. Verum his nihilagitur, Lutheras confeftim ex homine faciet Satanam, quemadmodum & antea in difputando, nullum inter eos fecit difcrimen, cum in homine fint veluti duce natura, corporis terreni, & animi coeleftis. Volentibus fefe ad coelum erigere non deeft gratia, adverfus cam partem que vergit ad terrena. Nihil autem hic detrahitur, neque voluntatis divine libertati , neque gloria gratie. Hoc voluit divina providentia, ut in homine refideret, quod fe praberer pulfanti gratia, & ita hîc quoque fir illius yoluntas, & hoc iplum quod homo poteft natures viribus, Dei donum eft, quod toties à Diatriba repetitum conftanter negligit Letherus. Poftremo donemus affectum humanum five carnalem, non ſapere ca que funt fpiritus, qui {crutatur etiam profunda Dei, funt tamen elementa, funt gradus ad ſpiritus perfeétionem provehentes. Nafcitur homo denuo, fed hic partus non femper eft fubitus, & habet füam infantiam, pueritiam, adolefcentiam , ac maturam ætatem, gratia Dei humanam imbecillitatem fenfim ad meliora provehente. Proinde ut donemus hoc guod dictum eft de corrupto Noe feculo, ad omnes pertinere, quod nec verifimile ef, nec verum efle credo, tamen hace fententia non excludit liberum arbitriuno; quando Phar4oni quoque divus Augaftinas adfcribit liberum arbitrium, cujus hoc minor erat in co vis» quo magis erar fceleribus induratus : & tamen hoc ipfum quantulumçunque fi non avertiflet à Deo provocante ad poenitertiam, falvus effet. Er fi cui fefe fubducit gratia, ob pracedentia merita facit. Tuetur locum ex Gen. vni. Senfus © cogitatio cordis humani prona funt ad malum ab adoleftentia fua. Et vi. Cunéta cogitatio cordis intenta eft ad malum omnt tempore. Miratur hic Diatribam ita loqui: Prockostas ad malum , que efè in plerifque hominibus , non adimit in totum libertatem arbitrii, quafi non fit in omnibus. In matre Chrifti non arbitror fuifle, quemadmodum nec in Chrifto, & fortaffe plures funt nobis ignoti, quibus hoc munus indulfit gratia divina. At Deus in genere loquitur. Efto, At fermo generalis non obitat prærogativis paucorum. Quod autem Hebraifmum nobis citat, qui nec cum Græcis, nec cum interpretatione Æeronÿmt confentit, necab ullo probatoruminterpretum annotatur, refpondere pollum, aut Zatherum non intelligere vim Hebræi fermonis, aut codicem habere corruptum. Sed ex abundanti donemus, totum cffe malum quod homo ex fe cogitat, habet ta~ men indolem Spiritui habilem, qui nulli deeft nifi vo~ lenti. Quin ifti Hebraifmo reclamat fenfus communis. Quæ virtutum femina videmus fuifle in Ethnicis, imo quam eximias virtutes præftiterunt fine Chrifto? Non igitur totum malum eft quicquid cogitat homo, nifi malum dixeris quicquid non juftificat perfecte. dagufinus fcribit Romanss ob quadam pie fanéteque gefta donatam imperii gloriam. Nemo malum coronat fanus. Male habet Lutherum, quod Diatriba non tan tum exaggerat pronitatem ad malum, quantum ipfi commodum eft. Fateor in quibufdam ingeniis bene natis ac bene educatis minimum efle pronitatis, Maxima 180, 18%