OCR Output

1445
Romanis, & ad Timotheum. Quishoc dixit? Non Dia¬
tribe, fed in hoc adduétus eft locus, ut docerem, fi¬
militudinem luti & figuli non pertinere ad liberum ar¬
bitrium , fed ad retundendam importunam hominis
contradi&ionem, Nihil hic largitur, quia non conve¬
nit inter nos quid agat Paulas.

Ut autem oftendat locum ex Epiftola ad Timotheum
citatum, huic loco non congruere, prefatur alium lo¬
cum communem: ex caufa fimilitudinis, non ex ver¬
bis, oportere citare Scripturam. Deinde fingitur caufa,
mox diftinguitur doétrina & exhortatio. Hujulmodi
verborum præftigüselabitur , qui loquitur Dei tonitrua.
Arqui non patiar, ut hujufmodi fumis imponatur fimpli¬
ci lettori. In Epiftola ad Romanos Paxls agit, ut Ju¬
dæos avocer à fiducia Legis , & Gentes pariterac | ud:eos
provocer ad fidem Euangelicam. In Epiftola ad Timo¬
theum hoc agit, ut hærericos, fub Euangelii prærex¬
tu diverſa docentes ab Euangelio, Chriftianus evi¬
tet, nec ideo putet labafcere fundamenta Euangelii,
fi quidam defcifcunt ab Euangelii finceritare. No¬
verat enim Dominus illos defecturos. Nec mirum fi
in magna domo tolerantur vafa fa&ta in contumeliam.
Non enim laboro, five interpreteris domum magnam
Mundum, in qua funt increduli & hæretici, five Ec¬
clefiam, quze frequenter tolerat hzreticos: deficien¬
tium incredulitas nihil officit, imo potius illuftrat fi¬
dem perfiftentium, quemadmodum alibi dicit, Opor¬
tet harefes effe, &c. Habent igitur & illa vafa fuum
ufum in magna domo, Deo videlicet aliorum incre¬
dulitate ad probationem fidelium abutente. Monet ta¬
men Apoftolus, ut talium confuetudo vitecur, quoque
id fiat facilius, exprimit ibidem illorum nomina. Por¬
ro fi quis forte fuit illorum commercio nonnihil fedu¬
&us, monet ur abjetto errore difcedat ab illis, necum
illis fiat vas ignominiofum, fed honorificum, paratum
in omnem ufum Domino. Atqui hunc locum Theophy¬
lactus haud dubie fecutus Chryfoffomam , aliofque veru¬
{tiores , accommodat ad probationem liberi arbitrii.
Judas enim ex vafe aureo factus eft vas fiétile. Con:
tra Pazlus ex fi&tili faĉtus eft vas aureum. Neque enim
fe dicitur emundare, qui nihil contraxit fordium, nec
dicitur, erit vas in honorem fanétificatum, de eo qui
fine labe eft. Congruit & in czteris locus. Quod illic
dicit, Fandamentam Dei firmum fiat, habens hoc figna¬
culum, novit Dominus qui funt ipfim, hic explicat, Sż
faerit numeras filiorum Ifrael tanquam arena maris,
reliquia ejus falve fient. Ac fuperius, Non antem quod
exciderit verbum Domini. Ac rurfus, Religui mihi fe¬
ptem millia virorum » que non curvaverunt genua ante
Baal, Item Cap. ux. Nanguid illorum incredulitas f¬
dem Dei evacnavit ? Quod autem Timotheo {cribens
dixit, 4 fe emundaverit , Romanis fcribens explanat
hoc modo, Sed & illi , fi non permanſerint in increduli¬
tate, inferentur, potens eſt enim Deus iterum illos infe¬
rere. Hæc eft fimplex ex ipfo loci tenore interpreta¬
tio. Nunc audiamus Lather: torturam: Cam, inquit,
tam multi a fide difcedant ; nullum eft folatinm nobis,
nifi quod certi fumus firmamentum Dei certum Pare,
habens fignaculum hoc , RG Canfam itaque facit, quod
Dominus norit faos. Tam ſequitar fimilitudo, ſcilicet eſſe
vafa diverfa, alia in honorem > Ana contumeliam. Hic 3
inquit, abfolvztur dottrina. Qua: Quod valine ci
parent, fed herus. Audio doétrinam , fed cujus? Non
Pauli, fed Lutheri, In domo magna varia funt vafa,
hoc eft, herus ipfe parat bona juxta ac mala. Rurfus
poftulat , ut fimilitudo quadret per omnia. Imo Pas¬
Is fentit , divitem patrem familias omnibus vafis uti ad
commodum fue domus, aureis ad honorificos ulus,
fitilibus ad fordidos, quemadmodum in mundo tole¬
yat impios & hæreticos ad'exercitationem piorum. e
inquit, valt @ ad Rom. IX. quod figulus poteftatem a¬
ber, Xc. Sic ftat, inquit, fmilitudo Pauli effcaciffma,
gaod libertas arbitrii nihil fit coram Deo. Equidem cx¬
fpectabam, ut Lutherus diverfam adferret fimilitudinis
caufam ejus, qua ef apud Paulum ad Timothenm, &

1446
A [apud eundem ad Rev. feribentem : Nunc eandem.in¬
duxit, Verùm hanc non effe caufam in Epiftola ad Ro¬
manos, jam demonttratum eft, & hanc caufam à La¬
thero detortam res ipla loquitur, cum ad Timotheum
feribens agat de vitandis hereticis, & immobili fidei
fundamento. Nec mirum fi Lztherw ex fiéta cauſa,
produxit falfam doétrinam. Poft hac fequitur exhor¬
tatio, Si quis fefe emundaverit ab iftis. Atque hic re¬
cinitur nobis vetus cantilena , verba imperandi, fub¬
junétiva & optativa, nihil ponere , etiamfi congeran¬

ba, f fe emnndaverit , aut nihil faciunt pro libero ar¬
bitrio, aut fi quid probant, probant liberum arbitrium
ſeſe poffe emundare abfque gratia. Bene colligit Za¬
therus, fi nihil medium eft inter hæc proloquia, libe¬
rum arbitrium nihil eft, & liberum arbitrium per fe fi¬
ne gratiæ præfidio poteft quicquid vult. Quid valeat
liberum arbitrium aliàs fatis declaratum eft; interim
mihi fatis eft, quod hac verba, Si guis fe emundave¬
rit, juxta fenfum communem , & Grammaticorum,
& agricolarum, & nautarum, & olitorum ſignificant
aliquid agere voluntatem hominis. Addit coronidem
huic capiti, Si sta elufio valet, tora difpuratio nihil va¬
lev: Fruftra enim induceret murmarantes aduerfus figu¬
lum Deam , fi culpa vafis © non figuli efe videretar.
Quis enim murmuret , fi andiat damnari dignam da¬
munatione? Wujulmodi nugamentis Lutherus explet mi¬
feras chartas, & haud fcio an fic prudens deliret, quo
fatiget leétorem, aut refponfurum potius. Primum
oftendi fimilicudinem banc addaétam ad reprimendum
impium murmur, quod Lathervs mire diffimulat. Dein¬
de quid fentit Zatheras? Culpam efle figuli Dei, non
valis? Hoc enim illius verba fonant. Hæc verba dicun¬
turà Panlo, Num illc fenfit Deo imputandum quod
multi pereunt? Ergo damnantur indigni damnatione,

B

C

duxit Diatribe locum ex Epiftola ad Timotheum ? Non¬
ne ut oftenderet fimilitudinem de luto & figulo, non
ad omnia congruere , fed tantum ad id cujus gratia pro~
ponitur ? Quodnam illud? Ne creatura obmurmura¬
ret Creatori. Hoc certe probant hac verba, Sz fe vas
emundaverit. Quantum igitur verborum incaflum hic
fudit Lutherus?

His feliciter differtis exfpatiatur in campum, mira ve¬
hementia declamans in miferam Diatriben, que dum
ftudet oftendere quod ipfe Lurherss faflus eft efle ve¬
rifimum, nihil effe necefle, ut fimilitudo quadret in
omnibus partibus , indicavit haétenus non congruere
luti figulique parabolam , quod vafis vitium nulli niſi
figulo imputatur, at homo a Deo conjicitur in ignem
nihil commeritus , nifi quod non fui juris eft. Hic
exfultat Larherus, Nufquam, inquit, fe apertins prodi¬
dit Diatribe quam hoc loco. Audis enim hic aliis qui¬
dem verbis, (ed eodem fenfa dici, quod Paulus facere
dicit impios. Qaid queritur ? Voluntati ejus quis refi¬
fit ? Quem non tædeat cum hoc homine diſputare ?
Quod Diatribe proponit velut abfurdum, ad proban¬
dum non undiquaque congruere fimilitadinem , hic
rapit quafi ferio dictum. Eadem opera fi quis docere
volens fimilitudinem corporis & capitis in Chriffo &

| Ecclefia, non ad omnia quadrare, dicat hoc intereffe,
| quod caput animantis viciflim à membris juvatur aut
læditur, cum Chriftus nec juvari nec lædi poffit à fuo
corpore, clamet ferio diétum Chrifum vicifim juvari
ac leedi à corpore. Imo vox iſta non eſt communis
F Diatribe cum impiis murmuratoribus, fed Zarbero po¬
tius communis eft, qui hoc docet, unde illi probabili¬
ter fumunt occafionem impii murmuris. Quid autem
elt, quo fe prodit Diatriba ? Si per omnia quadrat
fimilitudo, homo nihil commeritus in ignem conjici¬
Ee quemadmodum vas nihil commeritum frangitur.

D

E

Hoc di&u abfurdifimum eft, fateor, fed quo abfur¬
dius eft, hoc efficacius probat id quod fumferam. Ubi
ſunt hic Zatheri fautores , qui plaufum dent huic dito
tam lepido? Ac primum exiftimabam impietatis cri¬

Tom. IX. Yy yy: men