OCR
1443 DE SEN DYER] Verùm his in rebus non pono liberum arbitrium. Quanquam multa mala nobis noftra incogitantia obveniunt. Sed de his nunc non agimus , de negotio falutis agimus, in quo tamen illius fententia nihil aliud fumus Deo, quam lutum figulo, fi Deus velit. Verùm fecus illi vifum eft, voluit in hac ratione locum efle libero arbitrio , vel ad perfeverantiam pietatis , vel ad impietatis imputationem. Odiofetamenobmurmurantibus refponderet Rex. Quid à me velut ex æquo contendentes exigitis rationem , cur hos honorem, illos abjiciam ? Rex ſum, meum eft ftatuere,, veftrum parere. Hæc bonus etiam Rex pro tempore refponderet tumultuanti populo, non idem di&urus reverenter percunétantibus. Nec ex hac voce Regis fequitur illum in honorando ac rejiciendo, in fervando ac perdendo, nihil aliud fequi quam quia fic libuit. Dei voluntas caufas haber & juſtas & equas. Verum ne Lutherus clamet me prophetiam ex meo cerebro confingere, non proferam Origenem y aut Hieronymum , quos contemnit, fed Chryfoftomum. Interim rogandus eft mihi le&or, ut hanc difputationis morulam æquo ferat animo. Græca Chryfoffomi Latine reddam bona fide: Nunguid, inquit, dicit figmentum ‘ei qui ipfum finxit , cur me feciffi fc? An non habet poteftatem figulus ex cadem mafa facere , alind quidem vas in honorem , alind vero in ignominiam? Hic , non ‘ut tokat liberam arbitrium ifta logsitur , fed oftendit guoulgue oporteat obtemperare Deo. Non enim convenit 4 Deo canfas expofcere , nec hic altter affettum effe quam luteum. Non enim folum non oportet contradicere | nut quaerere , verum ne bifcere quidem omnino , neque confiderare , fed fimilem eſſe illi rei inanimate, quae feguitur mannm figuli, qua-fiettitur & circumagitur , G 15 ETR IA SMI 1444 quod, ut cuperam dicere,in hoc foluns oportet accipere fimilitudinem , ne quid contradicamus Deo » fed iplus cona cedamus incomprehenfibili providentia. Siquidem oportet | exempla majora effe bis ad qua adhibentur. Ste enim man \gis mouent auditorem. Nam nifi majus faerit exempla, ac vehementer excellat , nequaguam co pervenire poterit, quo oportet, neque contradicentene pudefacere. Importwnam igitur illorum contentionem hoc patto redegit ad fi~ lentinm, decente adbibita byperbole. Deinde vero fubjicit folutionem. Hactenus Chryfoffomi verba recenfuimus, que quantum ad Lesheri dogma valitura fiut nefcio, vel {cio potius , È hoc certe valebunt , ne vociferari poffit me pro capitis mei fomniis torquere Scripturam. Supereft ut Lxtherus eludat argumentationem Diatribes, fed ut eadem opera rideat facros Ecclefiæ DoGores. Duo, inquit, abfurda opponit , alterum ex Scripturis, alterum ex vatione colligit, E Scripturis fic colligit: Paulus 2. Timoth: 11. feribit in magna domo vaſa eſſe aurea, argentea, lignea, fiétilia, quadam in honorem , quadam in contumeliam. Ert adjungit , Ss quis fe emundaverit ab aliis, erit vas in honorem, &c. Tum fic argutatur Diatribe. Quid ftultins ; quam fi quis dicat matale Samie, fi te expurgaris, erts vas honorificum? verèm hoc vette dicitur tefte rationali, que monita poteft fe accommodare ad volantatem Domini. Ex his vult fimilitudinem non per omnia quadrare. Hastenus nihil mentitus eft Lutherus, fed falfum eft quod anner, argue fic eludat , ut nihil efficiat. An nihil efficit, quæ facit ad hoc cujus gratia adhibetur, videlicet ad reprimendam impiam obmurmurationem hominis? Sed nihil efticit Lethero, ſinon fubvertit liberum arbitrium. Ad hæc refponfurus obiter admonet, Pas quocunque voluerit ile. Ad id enim folum Apoftolus Jumfit exemplam, non xt oftenderet quomodo Deus res humanas adminiftret , fed ut demonffret ill fabmifam & obnoxiam exhibendam obedientiam cum filentio. Atque id fane ubique convemt obfervare, quod adhibitas fimilitudines non oportet fecundum omnes partes accipere , fed tantum excerpto quod in his eſt utile, & ad id cuj# gratia adbibentar , accommodato, totum quod rels-| D quam eft omittito: veluti cam dicit, Recubans dormi- | vit ut leo, excerpendum eff , quod invittws off ac me- | tuendus , non quod immitis, nec alind quicquam ex his | | XIL quafi urfa raptis catulis, excerpatur vinditta. Tiem cam | ait, Deus nofter ignis confumens eft, excerpatar vis | confamtiva, que (pettatur ex puntendo. Similiter & hoc loco lutum & figulum ac vafa oportet accipere. Cumque infert, An non habet poteftatem figulus , ex eodem ` luto facere aliud quidem vas in honorem, aliud rurfus in ignominiam , ne pates hec Paulo dict , de ratione conditionis, negue de neceſſitate mentis hamana, fed de | poteſtate varietaregue difpenfands. Etenim ni ad hane acceperimus modum , multa ſeguentur abſurda. Nam fi bic ageretur de rente, deque bonis ac malis, fimul & homo videbitur alienus ab omni crimine, & Paulus fecum pagnare videbitur, qui nufquam non coronat volantarem. Proinde nihil alind hic agere valt, nifi ut anditori perfzadeat modis omnibus audientem efe Deo, nec ullas unquam ab €0 canfas pofcere: quemadmodum figulus, inguit,qua vult facit, neque quifquam contradicit, fic & Dens ex eodem hominum genere dum alios panit, alios honorat ne fis curiofus ne difquiras, fed adora tantam © imitare lurum, & quemadmodum illud feguitar manus figuli, fic © ta obtempera voluntati ejus qui iſta diſpenſat : nihil enim vulgari more, nihil fortuito facit, etiamfî te lateat (apientia fecretum. At tu figulo permittis ut ex eadem maſſa fingat varia y nec incufas: è Deo vero poftis rationem, car alios puniat, alios bonoret, mec illi concedis mofe , quis dignus, quisve fit indignas, fed quoniam eadem mafa, einfdem ef natura, vis © eaf: dem effe volantates. Quam vero funt ifta fiupida ? Ouanquam ne fub figulo quidem honor ant ignominia , nafcitur ex cadem mafa, fed ex ufu corum qua fumuntur in manus , quemadmodum & his ex animi propofito eft, nifi F lo non effe ditum, f gais (e emundarit à fordibus, fed ab his, hoc cft, a vafis contumelia: cum nec Diatribe mentionem faciat fordium, nec ad hanc quæftionem attineat, an fe purgatum vas eximat è confortio reliquorum, an expurget fordes, nifi quod hoc pofterius mapis facit adverfus Zarher#m: non enim eximitur à vafis ignominiofis, nifi purgatis fordibus, & hoc ipfum eft eximi, purgari. Hic rurfus donat aliquid Luthers Donemusquogue, inquit , bune locum Pauli prorfw facere, quod vult Diatribe, ideft, fimilitudinem non effe efficacem, quomodo probabit idem velle Paulum loco illo ad Rom. 1x. de quo difputamus? An ſatis off alium locum citare, © mihil prorfus curare, an idem vel diverfum efficiat? Hec ille. Quis dixit fimilitudinem non effe efficacem ? Imo docui efficacem effe, licet ad ipfius dogma negavi quicquam efficere. Quid autem eft illud. Pauli de quo difputamus? An fit aliquod liberum arbitrium. Iftud non agi Palo jam demonftratum eft, & quid agatur oftenfum eft, & ad id quod agitur accommodata {unt qua vel dicuntur vel citantur ,idque ex probatiffimis Auétoribus, ex confequentia tenoreque fermonis, ex collatione locorum, fi reicimus hominum au&toritatem. Quorfum igitur attinet, quod hic Luther#s rurfum occupans locum communem , declamat contra collationem locorum, quam omnes fatentur interpretandi Scripturas certiflimam rationem ? Dicit, 4n fatis eft alinm locum citare, & nihil prorſus curare, an idem vel diverfum efficiat? Non eft facilior & uulgarior lapſia in Scripturis, quam diverſos locos velnt fimiles è Scripturis coaptare, ut fepins monftravt, ut fimilitudo locornm maa G75 efficax fit, de quo Diatribe fuperbit , quam nofira qua non confatat. Wis Lather: verbis quid efficitur, nifi ut quoties ipfe confert locos fimiles, omnia quadrent ad amufim ; quoties alius cum ipfo pugnans, meras agat nugas : Alioqui locus hic communis quî magis competit in nos, hoceft, in Orthodoxos, quam in ipſum? Certe probabilius eft eum, qui contentioi dogmatis propugnator eft, undiquaque colligere que detorqueat ad vittoriam , quam nos qui fequimur receptam & à crepundiis Ecclefiæ probatam opinionem, Fatetur effe verifimum , fimilitudinem non per omnia quadrare. Sed Jargitur Paslam idem agere feribentem ? Rom