vp des Deo? Vides quomodo illum dejecerit, quomo- A
» do percelluerit inflatam arrogantiam ? Tu quis es :
>, Num confors imperii ? ergo-ne fedes judex Deo?
5, Namad illius comparationem nec efe quicquam po¬
tes, vel hoc vel illudi, verùm nec cfle quidem omnino
» quicquam. Nam cum dicit: Ta guis es, multo ma¬
a 85s declarat efe nihil, quam fi diceret, nihil es. Et
»alioqui ipfa interrogatione. fignificat majorem indi¬
»ghationem. Qui ex adverfo reſpondes Deo, hoc eft,
99 qui contradicis, qui te opponis. Nam dicere, fic
»Oportuit, fic non oportuit, eft avTemonesvouers, id
5, eft, ex adverfo refpondentis. Vides quomodo ter¬
» Tuit, quomodo percelluit, quomodo tremorem po¬
»tius incufit, quam quærendi aut curiofitatis ſtudium? |B
33 Hoc elt optimi doćtoris, non fequi cupiditatem di¬
»{cipulorum, fed illos ad fuam ubique trahere volun¬
» tatem, ac primum fpinas evellere, deinde deponere
» fementem, nec ubivis protinus ad interrogata refpon¬
sy dere. Hae non Origenes ineptus Scripturarum tra¬
Gator, non Hieronymus oiis facrilegi , fed aurei oris
Chryſoſtomus.
Vides autem quam in his verbis nihil illi conveniat
cum Luthero. Lutherus ait hoc agi tota hac Epifto¬
la, ut doceat hominem nihil omnino poffe nec in bo¬
num nec in malum, fed mera neceffitate ferri agique,
quomodocungue vifum eft Deo. Omnia Chryfoffoms
pugnant cum hoc fcopo. Luthervs excludit omne me-|C
ritum, Chryfoffemus duo ponit, indolem & animum
gratia capacem, deinde merita bene utentis acceden¬
te gratia. Preemia deftinata prædiétaque funt nondum
natis, fed ab eo qui noverat quales elent futuri. De¬
inde Larhervs ait hic ſolutam quæſtionem : Chryfofto¬
mus negat id elle faétum, verùm hæc obiter interferi,
ad retundendam contradicentis arrogantiam, quo red¬
datur docilior. 4zbrofi aliis verbis eadem dicit, di¬
ftinguens judicium è preefcientia. Dew , inguit , ex
prafcientia pronuntiat guod eft faturum : Carerum non
Judicar niff ex meritis. Verba illius fubferibam: Scsen¬
do enim quid anefguifque illorum faturas effet, dixit,
Hic erit dignus qui erit minor, & qui major, erit indi- D
guu. Unnum elegit prafcientia, & alterum fprevit: &
in illo quem elegit , propofitum Dei manet, quia aliud
non poteft evenire, quam feit & propofwit in illo, ut fa¬
lute dignus fit. Et in illo quem fprevit fimili modo manet
propoftems , quod propofuit de illo , quia indignns erit.
Hac, fat (cio, Latherss ad fe rapiet. Sed audiat que
fequuntur , ea declarant non excludi merita, fed præ¬
veniri. Hoc , inquit , quafi prafcins , non perfonarum
acceptor, Nam nersinem damnat antequam peccet, &
nullum coronat antequam vincat. Mox agens de Ju¬
dzis qui, dum invident Gentibus, perdurant in incre¬
dulitate , poffunt tamen, inquit, credere, quod ex fubjettis
aperitur. Rurfus aliquanto poft: Sed iterum quia ipſi |E,
fibi perditionis caufa ſunt, fopitur dolor. Prafcsus itaque
Deus male illos voluntatis futuros, non habuit eos in nux
mero bonorum, quamuis, &c. Ac mox, De juftitia
enim Deus judicat , non de prefcientia, Sed Ambrofii
commentarios cuivis in promtu eft infpicere. Con¬
gruunt his que fcribit Theophylaétw, tam Commenta¬
rii fallo Hieronymum avdtorem preferentes, in quibus
tamen nihil eft non eruditum, aut ex eruditis au&ori¬
bus collectum, excepta prefatiuncula, quam impoftor
Librarius operi prafixit, quo codex eflet vendibilior.
Solus Axgu/tinus excludit etiam prævifa merita fuiffe
in caula, ut Jacob eligeretur, Efan rejiceretur, & o¬
dii caufam interpretatur peccatum originis. Cui viro
quantumlibet per me quidem licebit tribuere qui vo¬
et, nunquam tamen hoc illi tribuam, ut plus viderit
in Panlinis Epiftolis quam interpretes Græci. Et ta¬
men Azgaftinm quamvis multo iniquior libero arbitrio
poft bellum cum Pelagio fafceptum, tamen conftanter
affeverat effe liberum arbitrium, licet fateatur ad bo¬
num non ita multum poffe. Sed putet Lutherus hanc
cfe meam interpretationem, malo enim in me debac¬
chans, tantum fit maledicgs, quam in Ecclefix Do¬
Ctores blafphemus, tantum expendatur utra magis qua¬
dret tenori difputationis Apottolica:, atque adeo fco¬
po quem ſibi propolucrat. Cupiebar & Judaos & Gen¬
tes ad Euangelii gratiam pellicere, via nimirum omni¬
bus expofita per fidem. Ad id quam non conducibile
eft, dicere nihil hominem pofle nec in bonum nec in
malum , {fed quos Deus elegit , venturos ad falurem
velint nolint, quos non elegit mera neceffitate ituros
in gehennam. Quid igitur eft caufie, cur hic Lathe¬
ras fic exfultet, fic geitiat, fic triumphet? Quid in¬
quit , javit liberum arbitrium jacob è Dicam, Quia
præbens ſe gratiæ divinæ , nec averfatus vocantem
Dcum, meruit effe carus Deo. Quid, inquit, obfuit
Efan è Quia averfatus gratiam Dei, habitus eft indi¬
gnus honore primogenitalium. Nibil adhuc egerant.
Mirum vero, fi Deus hunc deftinat honori, alterum
contumelize non ex{pectatis operibus, cum phyfiono¬
mi puerum hunc applicent ad ſtudium Philofophie ,
illum ad militiam & agriculturam, perfpeéta ex conje¬
éturis indole. Ale, inquit, debuit Diatriba reſpondere.
Imo hie Diatribe dilucide rem expedivit , fed Lutherus
ut afpis auribus obturatis non audit vocem incantantis
fapienter.
Concefferat agi de honore dominatus, & contume¬
lia fervitutis, negans referre. Quod fi perpetuo do~
nat, non eft neceffe in hujufmodi rerum genere feru¬
tari caufas. Cain crat primogenitus, & huic Abel erat
fubje&tus , nec ramen Deus invertit ordinem, quem¬
admodum fecit in Jacob & Efan. Quod fi contendit
hic quoque caufam effe quærendam, jam oftendi Deo
præícitam indolem, & animum divinæ voluntati mo¬
rigerum. Quare vocavit Jacob ? Quia fciebat illum
fore dignum hoc honore. Quare Efaz deftinavit fer¬
vituti ? Quia præfcicbat illum hoc honore fuiffe abufu¬
rum, etiamfi fuiflet vocatus. At ne quis exiftimaret fa¬
tis effe vocatum effe: Nonnulli vocati , per liberum
arbitrium defecerunt. Vocatus crat Judas in fortem
minifterii, tamen excidit ab honore fuapte malitia.
Vocati crant difcipuli feptuaginta duo, & tamen ex
his aliquot à Domino receſſerunt. Hoc in numero fuit
& Saul & Solomon. Nulla hic vis fit Scripturæ divi¬
nx 5 fed Lutherus , ne loco quidem ut apparet apud
Paulam velecto, violentis interpretationibus omnia de¬
torquet ad fuum dogma. Verum ne quid ufquam illi
conveniat cum Diatriba, repofcit hoc quod concefie¬
Tat, negans hunc locum tantum:ad honoris præroga¬
tivam pertinere, quanquam Diatriba non negavit hæc
ad gratiam juitificantem per allegoriam accommodari
pofle. Sic enim loquitur Diatriba: Sed hac vox non
proprie pertinet ad hominis falutem , ut ineptus fit Lu¬
theri clamor, jaëtantis fe non param, nt Paulus fa
crilegorum calumniis contaminetur, Tali carbone notat
non mimus eruditos quam pios Ecclefie Doctores. Sed
age quomodo refellit, quod ait Diatribe? Zn oraculo,
inquit, manifefte duo populi diſcernuntar , alter in gra¬
tiam Dei recipitur , licet junior , at vincat majorem ,
non quidem fuis viribus, fed favente Deo.. Proinde non
Sola ibi dominatio externa trattatur aut fervitus, fed o¬
mina que pertinent ad populum Dei, id eft, benedittio,
verbum , Spiritus , promiffio Chrifts , & regnum ater¬
num, &c. Sic ille. Patetur & Diatriba ad hæc locum
hunc. per allegoriam accommodari pofle. Verùm fi
Larberus exiftimat fimplicibus Scripture verbis, de
quibus fe tantopere SIA s hac omnia fignificari ,
& per Jacob & Efan non fignificari duos homines;
{ed duos populos, quorum alter favente Deo fit voca¬
tus ad gratiam , alter rejectus a gratia, conftat Ju¬
dos, qui crucifixerunt Dominum, quique in hodier¬
num ufque diem blafphemiis illum crucifigunt, ele prox
gnatos ex /acob, Rurfus conftat fob à Deo fic lauda¬
tum virum, fuifle nepotem Efan, nimirum ab Abra¬
ham quintum, Nec dubitandum eft quin Fob liberos
habuerit {ui fimiles, aliique permulti fuerint cx co ge¬
nere Deo grati, utcunque placet de Efan ferre fenten¬
tam, Asgafinns putat ad Chriftianos. ex Gentibus
vo~