Page 104 [104]
OCR
vp des Deo? Vides quomodo illum dejecerit, quomo- A » do percelluerit inflatam arrogantiam ? Tu quis es : >, Num confors imperii ? ergo-ne fedes judex Deo? 5, Namad illius comparationem nec efe quicquam potes, vel hoc vel illudi, verùm nec cfle quidem omnino » quicquam. Nam cum dicit: Ta guis es, multo maa 85s declarat efe nihil, quam fi diceret, nihil es. Et »alioqui ipfa interrogatione. fignificat majorem indi»ghationem. Qui ex adverfo reſpondes Deo, hoc eft, 99 qui contradicis, qui te opponis. Nam dicere, fic »Oportuit, fic non oportuit, eft avTemonesvouers, id 5, eft, ex adverfo refpondentis. Vides quomodo ter» Tuit, quomodo percelluit, quomodo tremorem po»tius incufit, quam quærendi aut curiofitatis ſtudium? |B 33 Hoc elt optimi doćtoris, non fequi cupiditatem di»{cipulorum, fed illos ad fuam ubique trahere volun» tatem, ac primum fpinas evellere, deinde deponere » fementem, nec ubivis protinus ad interrogata refponsy dere. Hae non Origenes ineptus Scripturarum traGator, non Hieronymus oiis facrilegi , fed aurei oris Chryſoſtomus. Vides autem quam in his verbis nihil illi conveniat cum Luthero. Lutherus ait hoc agi tota hac Epiftola, ut doceat hominem nihil omnino poffe nec in bonum nec in malum, fed mera neceffitate ferri agique, quomodocungue vifum eft Deo. Omnia Chryfoffoms pugnant cum hoc fcopo. Luthervs excludit omne me-|C ritum, Chryfoffemus duo ponit, indolem & animum gratia capacem, deinde merita bene utentis accedente gratia. Preemia deftinata prædiétaque funt nondum natis, fed ab eo qui noverat quales elent futuri. Deinde Larhervs ait hic ſolutam quæſtionem : Chryfoftomus negat id elle faétum, verùm hæc obiter interferi, ad retundendam contradicentis arrogantiam, quo reddatur docilior. 4zbrofi aliis verbis eadem dicit, diftinguens judicium è preefcientia. Dew , inguit , ex prafcientia pronuntiat guod eft faturum : Carerum non Judicar niff ex meritis. Verba illius fubferibam: Scsendo enim quid anefguifque illorum faturas effet, dixit, Hic erit dignus qui erit minor, & qui major, erit indi- D guu. Unnum elegit prafcientia, & alterum fprevit: & in illo quem elegit , propofitum Dei manet, quia aliud non poteft evenire, quam feit & propofwit in illo, ut falute dignus fit. Et in illo quem fprevit fimili modo manet propoftems , quod propofuit de illo , quia indignns erit. Hac, fat (cio, Latherss ad fe rapiet. Sed audiat que fequuntur , ea declarant non excludi merita, fed præveniri. Hoc , inquit , quafi prafcins , non perfonarum acceptor, Nam nersinem damnat antequam peccet, & nullum coronat antequam vincat. Mox agens de Judzis qui, dum invident Gentibus, perdurant in incredulitate , poffunt tamen, inquit, credere, quod ex fubjettis aperitur. Rurfus aliquanto poft: Sed iterum quia ipſi |E, fibi perditionis caufa ſunt, fopitur dolor. Prafcsus itaque Deus male illos voluntatis futuros, non habuit eos in nux mero bonorum, quamuis, &c. Ac mox, De juftitia enim Deus judicat , non de prefcientia, Sed Ambrofii commentarios cuivis in promtu eft infpicere. Congruunt his que fcribit Theophylaétw, tam Commentarii fallo Hieronymum avdtorem preferentes, in quibus tamen nihil eft non eruditum, aut ex eruditis au&oribus collectum, excepta prefatiuncula, quam impoftor Librarius operi prafixit, quo codex eflet vendibilior. Solus Axgu/tinus excludit etiam prævifa merita fuiffe in caula, ut Jacob eligeretur, Efan rejiceretur, & odii caufam interpretatur peccatum originis. Cui viro quantumlibet per me quidem licebit tribuere qui voet, nunquam tamen hoc illi tribuam, ut plus viderit in Panlinis Epiftolis quam interpretes Græci. Et tamen Azgaftinm quamvis multo iniquior libero arbitrio poft bellum cum Pelagio fafceptum, tamen conftanter affeverat effe liberum arbitrium, licet fateatur ad bonum non ita multum poffe. Sed putet Lutherus hanc cfe meam interpretationem, malo enim in me debacchans, tantum fit maledicgs, quam in Ecclefix Do T F E RA SMI 1436 Ctores blafphemus, tantum expendatur utra magis quadret tenori difputationis Apottolica:, atque adeo fcopo quem ſibi propolucrat. Cupiebar & Judaos & Gentes ad Euangelii gratiam pellicere, via nimirum omnibus expofita per fidem. Ad id quam non conducibile eft, dicere nihil hominem pofle nec in bonum nec in malum , {fed quos Deus elegit , venturos ad falurem velint nolint, quos non elegit mera neceffitate ituros in gehennam. Quid igitur eft caufie, cur hic Latheras fic exfultet, fic geitiat, fic triumphet? Quid inquit , javit liberum arbitrium jacob è Dicam, Quia præbens ſe gratiæ divinæ , nec averfatus vocantem Dcum, meruit effe carus Deo. Quid, inquit, obfuit Efan è Quia averfatus gratiam Dei, habitus eft indignus honore primogenitalium. Nibil adhuc egerant. Mirum vero, fi Deus hunc deftinat honori, alterum contumelize non ex{pectatis operibus, cum phyfionomi puerum hunc applicent ad ſtudium Philofophie , illum ad militiam & agriculturam, perfpeéta ex conjeéturis indole. Ale, inquit, debuit Diatriba reſpondere. Imo hie Diatribe dilucide rem expedivit , fed Lutherus ut afpis auribus obturatis non audit vocem incantantis fapienter. Concefferat agi de honore dominatus, & contumelia fervitutis, negans referre. Quod fi perpetuo do~ nat, non eft neceffe in hujufmodi rerum genere ferutari caufas. Cain crat primogenitus, & huic Abel erat fubje&tus , nec ramen Deus invertit ordinem, quemadmodum fecit in Jacob & Efan. Quod fi contendit hic quoque caufam effe quærendam, jam oftendi Deo præícitam indolem, & animum divinæ voluntati morigerum. Quare vocavit Jacob ? Quia fciebat illum fore dignum hoc honore. Quare Efaz deftinavit fervituti ? Quia præfcicbat illum hoc honore fuiffe abufurum, etiamfi fuiflet vocatus. At ne quis exiftimaret fatis effe vocatum effe: Nonnulli vocati , per liberum arbitrium defecerunt. Vocatus crat Judas in fortem minifterii, tamen excidit ab honore fuapte malitia. Vocati crant difcipuli feptuaginta duo, & tamen ex his aliquot à Domino receſſerunt. Hoc in numero fuit & Saul & Solomon. Nulla hic vis fit Scripturæ divinx 5 fed Lutherus , ne loco quidem ut apparet apud Paulam velecto, violentis interpretationibus omnia detorquet ad fuum dogma. Verum ne quid ufquam illi conveniat cum Diatriba, repofcit hoc quod concefieTat, negans hunc locum tantum:ad honoris prærogativam pertinere, quanquam Diatriba non negavit hæc ad gratiam juitificantem per allegoriam accommodari pofle. Sic enim loquitur Diatriba: Sed hac vox non proprie pertinet ad hominis falutem , ut ineptus fit Lutheri clamor, jaëtantis fe non param, nt Paulus fa crilegorum calumniis contaminetur, Tali carbone notat non mimus eruditos quam pios Ecclefie Doctores. Sed age quomodo refellit, quod ait Diatribe? Zn oraculo, inquit, manifefte duo populi diſcernuntar , alter in gratiam Dei recipitur , licet junior , at vincat majorem , non quidem fuis viribus, fed favente Deo.. Proinde non Sola ibi dominatio externa trattatur aut fervitus, fed omina que pertinent ad populum Dei, id eft, benedittio, verbum , Spiritus , promiffio Chrifts , & regnum aternum, &c. Sic ille. Patetur & Diatriba ad hæc locum hunc. per allegoriam accommodari pofle. Verùm fi Larberus exiftimat fimplicibus Scripture verbis, de quibus fe tantopere SIA s hac omnia fignificari , & per Jacob & Efan non fignificari duos homines; {ed duos populos, quorum alter favente Deo fit vocatus ad gratiam , alter rejectus a gratia, conftat Judos, qui crucifixerunt Dominum, quique in hodiernum ufque diem blafphemiis illum crucifigunt, ele prox gnatos ex /acob, Rurfus conftat fob à Deo fic laudatum virum, fuifle nepotem Efan, nimirum ab Abraham quintum, Nec dubitandum eft quin Fob liberos habuerit {ui fimiles, aliique permulti fuerint cx co genere Deo grati, utcunque placet de Efan ferre fententam, Asgafinns putat ad Chriftianos. ex Gentibus vo~ 166.
