Page 86 [86]
1399 D ES r D'ER
& filio Sare trahat ad tropologiam? Tn fenfu hiftorico
nihil erat abfurdi , nec adverfans articulis fidei. To¬
ties legimus Deum iratum, furentem , pœnitentem,
quis articulus fidei leeditur , fi credamus hos affectus
vere in Deo effe? Si quis refpondeat impium eflè Deo
tribuere affeGus humanos , refpondebo juxta Lsrberi
fegulam, me quod expreflum eft in facris Litteris te¬
nere , nihil abfurdum effe ; fed ita videri carni , non
efe ferutandum quomodo Deus irafcatur aut peeniteat.
Quis hic me coget tropum recipere? Ad hec quas
tropologias nobis Latherus invexit in explicandis de¬
cem præceptis ; item in Pfalmos , ubi fimplex oratio
non habebat evidentem abfurditatem? Fidei articulum
fortafle vocabit, quicquid expreflfùm eft in facris Lit¬
teris. At in his verba verbis crebro pugnare viden¬
tur, quemadmodum jam demonitratum eft. An igi¬
tur in his, quee ledunt caufam ipfius, invehet tropolo¬
gias ex animi fui fententia, in aliis, que in fpeciem
conducunt ad caufam , rejiciet omnes tropos , & fi
heeret in abfurditate explicanda, confugiet ad arcanatn
Dei voluntatem? Et hee qui facit, videtur fibi difpu¬
tare, fi Superis placet, & triumphum adornat, quafi
difficile fit cuiquam ad iftum modum vincere. His le¬
gibus vel Pygmæus dejiciet Gigantem. Queritur non
fervari paéta, qui recenfuerim Origenss interpretatio¬
nem. Si nullam recipit interpretationem, cur ipfe tot
inauditas interpretationes commiinifcitur ubicunque
commodum eft? Si recipit, cum pari mecum jure con¬
tendat, cur meam recepturus, rejicit Origenis ac Hie¬
ronymi? Quanquam & Angaftinm, & Theopbylatta &
Chryfoftomus ha€tenus confentitint cum Origene, ut ab
homine fubmoveant neceflitatem abfolutam Luther: ,
neque confugiunt ad arcanam illam ac tantum adoran¬
dam voluntatem. Et fi Chry/offomo credimus , non
ideo Paulus dicit, ¢ t# homo quis es qui reſpondes Deo,
quo fubmovear à quæftionis fdlutione , fed ut retufa
hominis curiofitates paret illum magis docilem ad queae¬
ftionis folutionem, eo quod in hoc genere queftionum
multa incidunt, que non percipiuntur nifi a piis: mul¬
ta item quorum ratio nulla reddi poteft, quorum ex¬
emplum tale profert dzguftines: multi infantes Chri¬
ftianorum citra culpam parentum decedunt abfque
facramento baptifmi, & eunt in gehennam, veluti qui
pereunt in utero Materno, atit in iplo partu, nonnulli
Judzorum aut Paganorum infantes , fublati furto è
Chriftianis, & clam baptizati, f deceflerunt,eunt in
vitam æternam. Cur hoc Deus fieri permittat, negat
effe noftrum inquirere. Jam fi tantum Origenis citaf¬
fem fententiam , queri poterat fe gravari hominis au¬
étoritate. Nunc recenfeo collationem locorum, quæ
Auguftino autore optima eft exponendi Scripturas ra¬
tio, adfero caufas abfurditatis, qua mittit ad tropum,
oftendo congruentiam interpretationis cum his qua
precedunt & fequuntur. Itaque fingat fi voler effe
meam interpretationem, & definat queri de facris Ec¬
clefiz Doétoribus. Accedit igitur ad excutiendas cau=
fas a Diatriba citatas , ob quas hic ad tropum confu¬
gerint Orthodoxi. Abhorrent aures Chriftianæ, ab¬
horret fenfüs communis , ut dicatur Deus natura bo¬
nus immittere malitiam in cor hominis, aut certe ad¬
dere malitiam , quod ne jufti quidem hominis videri
queat. Ad hee ita Lutherws: Hac abfurditas in quem
peccat articulam fider ¢ Réfpondec. Si fidei articulus
eft, quicquid exprefflum e&t in facris Littéris, hae ab=
furditas pegnat cum illo, fuftus es Domine & rectum
Judicium taum, pugnat adverfus illud, Er mifericordie
ejus non eft numeras. Quod abfurdum effet in homine
Rege, mülto abfurdius eft tribuere Deo. Habes ar
ticulum fidei, cujus exemipla fexcenta proferre cuivis
proclive fit è facris Voluminibus. Si hæc abfurditas
zion videtur idonea cauſa’, cut sd tropum confugia¬
mus, impudenter facit Larherus ad tropos ‘confugiens,’
sion ut abfurditatem vitet, fed invehat, nimirùm cum
interpretatur meritum promifionem, mercedem feque¬
lam, guerere eflein via, agere , id eft, agi more fe¬
1 1-5 RATE MA 1406
Alcuris. Cur ibi non dicebat, hive fuit verba Dei cla¬
ra, dilucida, non recipio tropum , quod dictum eft
mordicus teneo. Si dicerem hane abfurditatem pugna=
re cum omnium Orthodoxoruim totiufque Ecclefæ
Catholic decréto, forte moverem homini cathirinos.
Habes ad articulum. dt quis, inquit, hac offendstur
abjurditate? Ratio humana offenditur , quw cum in omni¬
bas verbis © operibus ; caca, farda, Jenita , impia &
facrilega eft , hoc loco adducitur jadex operum & verbos
ram Dei. Ita Latheras. Euge ut fui fimilis eft noe
fter hyperbolus! Ira-ne in omnibus fatis ac dictis Dei,
céeca furdaque eft humana ratio etiam fanétorùri ? Quis
igitur Spiritus hoc arcanum patefecit iph? Si ufquë
B|adeo nihil videt humana ratio, cur Paulas Philofophis
Ethnicis tantum tribuit, ut dicat illis invifibilia Dei
ex rebus conditis intelleéta fuiſſe, ufque ad cognitio»
nem fempiterne Deitatis. ÆEt hanc ranonem Pass
appellat Dei revelationem , Orthodoxi interpretatitut
lumen vultus divini, quod ipſe in nobis fignavit , quod
otnnes fatentur peccato primoruin parentum obfeura=
tum, exftin&um nemo non negat. Ad quid valuit
illis ratio ? ut fint inéxcufabiles. Gratia pulfans erat
ea divinæ potentiæ; fapientiæ , bonitatis cognitio : fed
liberi arbitrii erat, quod oblatam gratiam negligebant.
Si nulla gratia fuiffet oblata , videri poterant excuſas
biles; nunc oblata eft gratia, Cui fi acceffiflet volune
C| tatis humanæ ftudium, gratia gratiam, juxta provers
bium, peperifier. Evolyat qui volet , qua Socratesy
quæ Sroici, que Peripatetici, qua Epitterus, de fine
boni , de rette vivendo tradiderunt, & dicat hura:
nam rationem in omnibus effe cecatn, ftultam & ims
piam. Pergit hyperbol/@ev, Hoc , inquit 5 abfardia
tatis pretexta , negabimus omnes artitulos fidei , Chris
ftum efe Deum © bominem, efe Virginis liam, refnrs
rexife 4 mort#is. Fortalle verum diceret Lurherns, fi
illa paradoxa nobis talis auctor talibus argumentis proé
poneret. Nunc miracula prophetiz#, exhibitio répros
miflorum, Buangelica Scriptuta 5 fanguis martyruth y
auttoritas Apoftolorùm; integritas Do&otum ; totiufe
Dique Ecclefie confenfis nobis perfàaferunt hac elle
certifima. Nec tamen iñ his et quicquam abfurdi ,
eviamfi funt multa paradoxa. Omnia declarant admis
randam Dei fapientiam , bonitateiti erga nos ineffabi+
lem. Hee autem abfurditas impingit Deo crudelitas
tis & injuftitie notam. Quod fi tantutt a tropis fit
periculi, quantum fingit Lutherws , multo juftius mes
tuendum eft ab ipfius tropis, quos nec apud Poetasy
nec apud probos viros invenias. Definat igitut reg
multum diffimiles veluti pares inter fë conferre. Pro¬
| miferat nobis tonitrua Dei. Nihil adhue audimus nifi
convitia. Vertim adhuc praludit, mox initiandis pros
feret myfteria.
E| Kod rurftis 5 ut admittamus tropum, ton tatiel 147:
evitatur abfurditas: Si beram arbitrium fine gratia nts
bil poteft, Deo tmputandum, qui gratiam aliis dat, alii
negat ; proni ipfi vifum eft; nullo refpetta meritorum: Si
liberum arbitrium fine gratia poreft omnia, multo eff abs
furdins. "Hoc quod Lutherus toties oécinit, ne Pelas
gins quidem docuit , opinor. In principio propono
tantum opiniones Orthodoxorum : nullami rejicietis 5
ut mihi liberum effet in argumentanido if aaxiliuth voz
care quam vellem. In fine demonftro gue maxithé
placeat, fic tamen ut eas non damnem, quas non da=
mnavit Ecclefia. Nufquam illam reperies, quæ liberò
arbitrio totum tribuat abfque gratia. Nec ufquam di
F| co liberar arbitrium nihil omnino pofle, Sic eniti
Habent verba Diitribës: Mihi placet illorum fententia;
qai nonnihil tribuunt libero arbitrio j fed gratia pluria
mam. Ac mož, Car; ingaies, datur aliquid libero ars
bitrioî Ur fit quod merita iniparérat impiis 3'guì gratia
Dei volentes defuerint,’ ut excludatar & Deo crudelitatis
~| & injuftitia caluminia ; ut éxcladatir à nobis defperatio,
at excludatur fecuritas” ut exfimmlemur ad conindum:
Ob has canfas fere ab omnibas Jfatuitur liberum arbi®
trinm fed inefficax ablqne Dei perpetua grating ne quid
Tra