1387 Db s 1 D E RNI
gratiæ. Cur ad impofhbilia rot minas, promiffà ; blan- VA
ditias, exhortationes adhibeat. Pa/fer, inquit, nos alere
abfque pane, at non voluit, Audio, fed homini dedit
poreftarem edendi panem. Verùm fi porrecto lapide
diceret, comede ut fatieris , tantum ut homini common¬
{traret quod notn poflit edere, conveniret exemplum.
Hic rurfum illi in queftione herenti fuccurrit ado¬
xouxs@e, Diatriben pugnare fecum, qua: probet libe¬
rum arbitrium omnia pofle fine Spiritus auxilio, jam
toties declaravimus efle manifeftæ vanitatis. Certe hoc
aut fupervacanea , fi cuntta referantur ad neceffitatem. Ea
det? Fruftranes , [upervacanea, frigida, ridicula, ni¬
bil efè qua dicuntur, nif libera fit voluntas. Argumen¬
tum de fructibus, quos interpretatur opera hominum,
nova fecuri diflecat Lutherus: Noffra, inquit, re¬
GHifime dicuntar, que non quidem facimus nos, fed ab
aliis accepimus. Car igitur opera non dicerentar noffra,
qua nobis per Spiritum donavit Deus? Chriſtum noſtrum
dicimus, quem tamen non fecimus , oculos noftros dicimus,
pedes noffros dicimas, quos tamen spfi non fecimus. Hec
ille. Non negamus opera bona, magis efe Dei quam
noftra, pieque adfcribi gratia, quod fine illa non ef
ſent noftra. Verùm ZLérherzs ineptit, cum opera fic
vult dici noftra, quemadmodum pedes noftri funt , quos |G
{fine nobis donavit nobis Deus, aut pecunia noftra eft,
quam aliquis nihil promeritis dono dedit. Domus mea
eft, quam mihi dedit amicus. At nemo dicit domum
opus meum: aut nummum opus meum : aut piéturam
dono datam opus meum. Neque quifquam veftem do¬
no datam appellat mercedem : premium , brabium,
quibus vocibus utuntur facræ Litteræ, Cur igitur ea¬
dem fa&a dicuntur dona Dei, & opera noftra? Quia
præcipuas partes hic obit gratia Spiritus, nonnihil ad¬
laboravit noftra voluntas. Id perpufillum eft, fed Deus
boni confulit, quamvis exiguum, ultra quod præftare
nihil queas, & tamen hoc tantum habet momenti, ut
nifi accedat, inanis fitin te futura Dei gratia. Ita Paz- D
Ims, qui gratiæ non defuit, © gratia, inquit, Dei in
me vacua non fuit.
lis, nofciunt quid facinnt, violentus argumentator col¬
ligit imo extorquet diverfum ei quod probare nitor.
Si nefcignt, inquit, ergo nella eft liberi arbitrii vis, ut
non (olum non queant praftare quod piam eft, fed ne nofe
quidem. At Lurherus nos docuit, per Legem effe co¬
gnitionem peccati. Certe Legem noverant plurimi ex
his qui Dominum adegerant incrucem. Si Pilatus fcie¬
bat effe innoxium , quomodo latebat hoc Pharifæos,
Scribas, & Annam , Caiphamgue? Sciebant igitur & ne¬
effe nefciebant : arcanum illud Dei confilium, quo de¬
creverat redimere genus humanum, ignorabant, tefte
Paulo 1. Cor. 11. Si cnim cognoviffent, nunquam Domi¬
num glorie crucifixiffent. Er hic eft fermo caritatis , quæ
venatur etiam ignofcendi caufas. Qualis eft Petr: Act.
Dr. Er nunc fcio fratres quod per ignorantiam feciftis fi¬
cut & principes veftri. Lutherus, qui pro mercede inter¬
pretatur eyentum non ex{pectatum, pro merito pro¬
miffionem, non finit nos interpretari de ignorantia non
malitiofa fed mixta cum infirmitate, cui fumma caritas
vult ignofci. Sed demus ex hujufmodi locis maxime
probari fomnium effe liberum arbitrium , mera necefli¬
\biam fecantis: nemo petit veniam infanti , fi foria con¬
| taminavit puerperam. Qui dicit ignoſèe fatetur efle
[peccatum : qui peccatum elevat ignorantie pretextu,
laut in exemplum immenfæ mifericordiæ exeufat quæ
non funt excufanda, aut fentit ignorantiam culpandam
Nicer, fed ramen ob errorem admixtum, ignofcen¬
dum fi refipifeant. Sic Perrvs prius commemorat & ex=
ageerat facinoris immanitatem, Vos autem [entum &
jufium negaftis, & petiftis viram homicidam donari vobis,
anlorem vero vite interfeciſtis. Hoc eft vinum infuſum
|vulneri fanando, mox infundit oleum , Seto quod per
lignorantianm feciftis, Panitemini & convertimint, De¬
miror hominem tot diftinGtionibus extemporariis abun¬
dantem non diftinxifle hic vocem caritatisà voce feve¬
ritatis. Altera dicit, neferane quid faciunt, Altera, no¬
luerunt intelligere ut bene agerent. Et gut predicasnon
mechandum mæcharis è Et , fervns fciens voluntatenz
Domini nec faciens, plagis vapulabit maltis. Ac vehe¬
mens orator alleverat nullum adferri poffe locum, qui
magis totum demoliatur liberum arbitrium , quam hunc
quem' adduxi pro libero arbitrio. Nefcrunt, interpre¬
tatur, fcire non poflunt, multo minus facere, urgens
interim propofitiones hyperbolicas, liberum arbitrium,
ant ex ſe poſſe torum, aut omnino nihil poſſe. Si voluntas
hominis eff aliquo modo libera, Spiritus ninil eft, fi Spi¬
ritus eff, nihil ef? hominis voluntas: & fequela pugnat
cum probabili opinione. Et poft hujufmodi nænias trium¬
phat: Verim fic, inquit, audire & trathare divina ver¬
ba arguit animum, qui (ît infignis conterator Dei & bo¬
minum, gui prorfus nullam mereatur patientiam. Nec
interim illius refert, quod hæc convitia recidunt non
in me tantum , fed in univerfos Ecclefia Doctores
qui omnes funt infignes contemtores Dei & hominum,
Latherus infignis cultor Dei & doétor hominum. Lz¬
theras dicit hominem nihil agere nec in bonis nec in
| malis, nifi qaemadmodum agit fecuris in manu fabri: at
qui petit ignofci fatetur peccatum , & qui peccat , aliquid
agit, aliquidcommeruit mali, quod deprecatur intercef¬
for. Et tamen Latherss affeverat hune locum nihilo ma¬
gis facere adverfus ipfius dogma , quam fi citaflem, Dens
requievit die feptimo ab operibus fuis. Ex quo fane loco
probabilius ftatueretur liberum arbitrium , quam La¬
theras ex verbis imperandi colligit hominem nihil
poſſe.
Proximo Capite mirus iterum xoxzuopuds eſt, quem re¬
ferre tædet. De re paucula dicentur. Demiratur hebe¬
tudinem Diatribes, qua locum citet ex Joanne: De¬
dit eis poteftatem filios Dei fieri, &c. cum nullum fit
fulmen efficacius ad elidendum liberum arbitrium. Dic
argumentum. Quid opus eft, nonne audis, fieri? de
opere nulla mentio. Homo fit filius Det, non fe facit.
Ita-ne cum dicitur puero, cui provifum eft de libris,
præceptore & viatico, ecce data eft tibi poteftas ut fias
vir dotus, intelligimus eum fubito transformandumin
hominem dotum , nullo ftudio? O mirum verbum
fieri, 6 nos cæcos, qui hæc ram perfpicua non videri¬
mus! Sequitur autem, #s qui credunt in nomen ipfius.
Quo an credere fit aliquod opus, fi eft, utique fit
operis mentio. Porro cum fides fit fons bonorum ope¬
rum, qui fontemnominat fatis indicat cætera. Sed fides,
inquiet , eft gratuitum Dei donum. Ubi igitur locus libe¬
ro arbitrio? Adeo locus eft ut per liberum arbitrium homo
pulfantem fidei gratiam poffit excluderc, poflit amplecti,
nifi quid obftet aliud , & acceptam poffit amittere. Hoc
inficiatus Latheras confugiet ad arcanam illam volunta¬
ni igiar & convertimini, ut deleantar peccata veftra.|
Hac Latherus iva interpretabitur, pænitemini, id eft,
Deus aget poenitentiam, & convertimin: idett, Deus
convertetur ad vos, zt deleantur peccata, id eft; hoc
velitis_nolitis fequetur , ut deleantur peccata, que
vos non feciftis , fed Deus operatus eft in vobis: Sed
redco ad verba , Zgnofte illis. Quis orat ignofci illis,
qui nihil prorfus agunt nec in bonum nec in malum?
Nemo petit veniam fecuri, fi pro trabe vulnerayit ti¬
| Gc colligit: Quomodo datur poteftas ut filii Dei fiant, fi
nofira voluntatis nulla eft libertas? Audi nunc Larheri
depravationes: Diatribe inftat , liberum arbitrium omnia
poſſe, parata pronuntiare frigidum & ridicalum effe ver=
bum Joannis: Et poft, Tanta eff Diatribes hebetudo, ut
| nihil prorfus inter promiffionis & legis verba difcernat.
Hoc ita probat, quia tam ex preeceptis, quam ex pro¬
miffis colligo argumenta conftituendi liberi arbitrii.
He ille. An hoc eft nihil difcernere, ex utroque col¬
ligere