Page 79 [79]
OCR
5385 nec in bonum nec in malum, cum nihil fit nifi nomen inane. Secundum opinionem quorundam, nondum ab Ecclefia rojeétam, potelt per opera moraliter bona co proficere , ut Deus non fit negaturus auxiliatricem gratiam : jaxta opinionem eorum qui plus tribuunt gratiæ, poteft femer avertere à pulfante gratia, poteft {uas vires quantulafcunque adjungere cooperanti gratiæ. Proinde non fibi diffidet Diatribe, quod toties falfo impingit, fed Zuiherm fibi non conktat, oblitus fui dogmatis, quod ex Diatriba recitavi, ne vel alius poflet inficiari, vel ipfe poflet obliyifci. Ad hunc {co-pum oportebat omnia fua jacula dirigere: Mihi liberum eft, dum: argumentor, unam quampiam ex his opinionibus, quas non rejeceram, arripere. Id Luthero non eft integrum, nifi malit eam, quam fic affeveravit, marnvedéy. (Quam vero totus hic fermo fibi diflidet: Si fequelam, inquit ,fpettas nihil ef five bonum five matum, quod non fuam mercedem babeat. Hanc mercedem quis fert? Homo: Pro bono opere? Pro bono opere. At opus bonum non eft hominis, fed folius Dei. Proinde merces Dei dici poteft, hominis nequaquam. Tantundem dicendum de malo opere juxta Zurheri do&rinam, St peccaveris, ibis in gehennam. Sed homo non operatur malum opus, fed Deus in illo. Hominis tamen merces eft gehenna. Nonne merito ftupidi vocamur, qui. his paradoxis non applaudimus? Cur autem Lesher# horret tantopere nomen dignitatis, quod toties occurrit in facris Litteris. De invitatis excufatoribus dicitur, #0% erant digni. Quare non erant digni? Quia pulfanti gratiæ fubducebant ſeſe. Quod fi dignitatis nomen videtur adverfari glorie gratie, cum tot fcateat diftinétionibus, debebat & hic diſtinguere dignitatem congruentiæ, à dignitate æqualitatis. Mihi, quod cum aliorum pace, ac fine mea fraude diétum velim, videtur & ante gratiam elle dignitas & indignitas quædam ad gratiam accipiendam. Jubentur Apoftoli vicum aut oppidum ingreffi, quactere qui eflent ibi digni, & apud illos diverfari. At dignitatem hanc aliquis referet ad prædeftinationem Dei. Hanc Apoftoli non poterant ex hominibus diſcere, quam fi cognoviffent ex revelatione, nom erat opus quærere. Quid igitur quærebant? Quinam effent illic boni rumoris, quod innocenter viverent, neminem læderent, pauperes reficerent. Hos intelligebant effe dignos, quibus offerretur communis Euangelii gratia, hanc judicabaut materiam gratiæ capacem, hanc bonam terram, in quam jactum ſemen adferret fruétam copiofum. Nec impii fimpliciter nolunt damnari fe, cum fciant fe damnandos fi perfeverent, & perfeverant volentes, interpretativa, ut ita loquar, voluntate volunt damnari. At fervi funt peccati, nec poffunt non peccare. Fateop abfque gratia, fed jaxta quofdam poflunt ambire grattam & ambitam accipere, juxta alios poflunt fele præbere pulfanti gratix, que nullis deeft. Czeterum quod ait pios manere vitam, five queerant five non guerant, ctiamfi verum effet, ramen erat aut reticendum , ob animos ad cum fit fermo falfus, tanto magis eft exfecrandus : pu> gnat enim cum Euangelio dicente, perite , quarite , pulfate, vigilate. na es Cæterum an verum fit €os damnatum iri; qui o regni cœleitis premium colunt Deum, quoniam ad hane queftionem nibil attiner,, non excutiam. Hlud indicabo, hxc Lutheri verba, filii anten Des gratuita voluntate faciunt bonam, parum quadrant cum illorum paradoxis qui docent , hominis voluntatem nihil ui re, nec effe ullum opus hominis bonum. Cujus ef opus, nifi facientis? Si- Deus folus operatur , non eft hominis, f homo facit opera bona 5 cur non pe dicuntur opera , quemadmodum revera se palin § funt aliqua ex parte. Quid autem colligit cx hoc loco, Venite benedicti Parris mei. Venite verbum eft confolationis, Fateor, fed ca quæ fubne@unrur, quia de) ciftis hae & hee, (unt verba! meriti: Regnum fuit 1386 illis paratum ab eterno, fed iifdem præfinitum erata ut talia facerent. Jam vero docuimus, imo docuit Ecclefia, nec preefcientiam, nec decretum æternum Dei, neceflitatem inducere humane voluntati, qua de re dicetur & inferius {uo loco nonnihil. Quærit , quomodo quis meretur id, quod jam ipfi paratum eft antequam nafcatur. Dicam, quia qui nondum natus eft, jam fecit digna regno coelorum ci, cui pariter præfentia ſunt omnia. Poterat mutare voluntatem? Poterat faltem in malum. Id fi accidiffet ; falla fuiffet Dei prafcientia , voluntas impedita.. Sciebat, non mutatutum, & fi mutaffet, jam hoc praefcitum erat ac deftinatum à Deo. Tandem ficut ante cx perſona merentis fecit perſonam promittentis, ita & hîc invertit Scriprura verba, quo magis quadrent paradoxo dogmati : Us rettius, inquit, dicere poffimus, regnum Dei potins meretur nos fuos pofefores, © meritam illic collocemus ubi ifti premium. Regnum enim non paratnr y fed parat: filii vero regni parantur non parant regnum: hoc efl, regnum meretur filios, non filii regnum. Sic © infernus fuos potius filios meretur & parat, cum Chiiftus dicats Ite maledi&ti in ignem æternum, qui paratus eft Diabolo & Angelis ejus, Hac Lutherus. Quis unquam audivit talia verborum portenta? Corrigit divina Scripturæ linguam, & involvit fenfum ambiguitate verbi. Si parare eft decernere, quemadmodum Legislator vult efle paratum premium defenfori patria, pcenam proditori: an hic abſurde dicetur fibi vir fortis parafle premium, quia paratum fuerat à Lege cunétis fortiter agentibus? Verum illic paratum eft, quod decretum ac deftinatum eft, hic paratur quod virtute acquiritur. Deus parayit ab eterno juitis premia, & eadem homines fibi parant fervandis Dei præceptis ejufdem opitulante gratia. Rurfus Deus homines ad {ervanda præcepta parat faa gratia, & homines feipfos parant exercitiis ad pietatem conducentibus. Jam & infernus meretur impios, at ante dixerat Deum eriam mala in nobis operari, ut periculum fit, ne vel Deus mereatur gehennam, yel gehenna Deum. Sic tratar facram Scripturam, qui nobis objicit quod Scripturam irridemus. Eadem opera dicet , reenum Dei non queri, fed quarere. Argue illud ex Euangelio, Primin quaerite regnum Dei, fic nobis interpretabitur, Nolite quærere vos, fruſtra quæſituri, ſed regnum Dei vos quæret, vos inveniet, velitis nolitis. Res enim merz necefiitatis eft, non noftri ftudii. Item illud Pauli, Parrentia boni operis, quarentibus vitam eternam yad hunc explicabit modum, non iis qui ipfi perfeverarunt in bono opere, cum nihil operentur, fed quos ipfa vita æter|na quæret , etiamfi ne cogitaverint quidem de quæ| rendo. Non ſolum enim Lesberzs docet eos nihil age|re, qui quærunt vitam æternam piis operibus , veram etiam indignos ea reddi fi quærant. Verba Lusheri |funt hæc: Querunt antem aternam vitam , id efè funt tn ea Vid, gua pervenient & invenient vitam eterna, ut quarere fit findio niti, & inffanti opera co conati, quod fequi folet ad bonam witam. Omitto ferream interpretationém hominis , quam non ſolum perpetuo |refpuit Ecclefia, fed etiam fenfus hominis communis. Verùm hic interim appello Zatkerum, fi meminit fui dogmatis, quomodo dicitur ſtudio & inftanti opera coI nari, qui nihil prorfus agit, fed tantum patitur ab a‘gente gratia ? An fecuris & lutum dicitur conari, niF tive? Et qui ftudio inftanti nititur ad aliquid; an is abfurde dicitur quarere ? Addit verba confolationis & ‘ exhortationis in koc adhibita ne defatigentur in laboribus. Quomodo defatigabuntur qui nihil agunt? An periculum eft ne Spiritus in illis agens delafetur? Reliquam battologiam pratermitto , ut pergam. Non movetur inter nos queftio, cur Deus velit doce‘re impios præceptis, terrere minis, pios confolari promiffis & exhortationibus, cum hac omnia poffit abfque verbo: fed cur Deus pracipere voluerit, gue {eit [à nobis piæftari non polle, etiamf acceflerit auxilium Sia graB € D E
