Page 78 [78]
OCR
1383 DES i bp ERI minis. Hanc difputationem docendi gratia ita recipiemus, fi fateatur in utroque Teſtamento incfle utrumque, & alteram rem alteri connexam efic. Gratiam gratis nihilque promeritis per Euangelium offerri fatemur, fi feutiat de meritis præcedentibus , juxta opinionem Aggeffini 5 Sin fentiat nihil operum exigi à nobis ad confequendam æternam falutem , reclamamus. Cxterum quod exhortationes definit nihil aliud effe, quan ut his Deus jam juftificatos ac mifericordiam confequutos excitet, ut ftrenut fiat in fractibas donata juftitie È Spiritus , caritatemque exerceant bonis operibus, &c. non fatis intelligo. Primùm videmus in facris Litteris multas exhortationes atque eriam obfecrationesad rebelles. Deinde quomodo jubentur effe ftrenui, qui nibil agunt, ſed tantum patiuntur agentem: gratiam? Poftremo quomodo fit mentio bonorum operum cum yoluntas hominis nihil operetur juxta Lutherum neque boni neque mali ? Aut quo fenfu tropove ſeſe exercere dicuntur, qui tantum patiuntur agentem Spiritum? Atque hic rurfus objurgatur mifera Diatriba, quæ nullum norit difcrimen inter Legem & Euangelium, inter Vetus & Novum Teftamentum. Quid figni? Quia nihil fere nifi præcèpta videt , quibus formentur homines ad bonos mores. Que vero fit renafcentia, innovatio, & regeneratio, & totum negotium Spiritus, prorfus nihil videt, adeo ut vehementer ftupeat, hominem tam diu in facris Litteris verfatum nihil omnino in illis fapere. Hos verborum fumos offundit oculis fimplicium , mortificatio , renafeentia, negotium Spiritus. Quid ad hae refpondebimus? nifi Latheram gloriofiffime mentiri , cum tot locis in Lucubrationibus meis doceam ea, de quibus jactat me nihil omnino fcire , nifi quod aliter Laøtheras mortificat ac ragenerat, quam folent Orthodoxi. Manifeftam habet vanitatem & lud , Diatribam nihil videre nifi precepta, cum toties mentionem faciat promiflionum , invitationum & blanditiarum. Sed ex his colligo requiri officium voluntatis humanæ. Quidni id faciam ? cum cf G Minus enim inepte faciat Princeps, fi populum irrifurus, tantum ferat leges minaces, quarum nulla fervari poffit, quam fi addat exhortationes, obfecrationes, blanditias & pollicitationes. Ubi tandem igitur eft ifta confufio Legis & Euangelii? Nufquam nifi in fomnio Lutheri. At ex voce mercedis colligo meritum aliquod hominis. O rem prodigiofam ! Verum ipfe Latherus nos docuit Scripturam effe claram, & accipiendam fine tropis, juxta fenfum communem ; quemadmodum interpretatus elt illud, Praeceptum non eft fupra te, nec infraynec procul. At quis eft qui fi quem audiat dicentem , Dabitur tibi merces amplifima , non ftatim intelligat ab €0, cui fit promifio, requiri nonnihil officii? omnes fatebuntur. Sed Letherw fortiter negabit. Hic locus, inquit, merces veftra copiofa eft in cœlis, promiffionis & confolationis verba habet snon pracepri. Quid, an ego negavi effe confolationis? Minime, fed ex voce mercedis arguo nonnullam operam noftre voluntatis, guam Lasheras vult prorfus otiofam effe. Gandete & exfzltate verba fant confolationis , fed annexum eft præceptum tollendi crucem , quod alias proponit. Si merces non eft finejopera , ficut nec pater fine filio, nec conduétor abfque locatore y nec emtor abfque yenditore ; fi confolatio & exhortatio confirmat eos qui Laborant in obfervando præcepto , quid fibi vult quod ait Lutherus, nihilo magis bæc verba congruere libefo arbitrio, quam lucem tenebris, nifi quod nufquam non loguitur hyperbolas ? At multo minus intelligo quid fibi velit hujus Capitis clauſula , Nos difparamas de libero arbitrio fine gratia potifimum. At ego pugno adverfus Lathere dogma quod negat quicquam effe liberum arbitrium in rerum natura , fed nomen inane: nam probabilis opinio femper conjungit liberum arbitrium cum: gratia. 1273. Didicimus quid ſit merces y verbum exhortationis ,-' E | Is ERA SiM I 1384 quæ non magis conveniat merito, quam tenebre luci. Nunc definit meritum. Senfus communis definiret meritum , officinm prafiitum y Chi debetur gratia mutad, Sed autore Zaørhero quid eſt? Meritum eft merces pro~ polite, nec alind quicquam quam promiffio quadam. Euge negat elle liberum arbitrium > qui quicquid: liber ut libet tanta libertate definit ? Ita depofitum erit, pros miflio rei reftituendes , quam nemo fervandam tradidit. Et mutuum erit pollicitatio reddenda pecuniæs quam nemo credidit, fubitoque mutabuntur etiam perfone, ut quod erat hujus fiat illius, velut hic meritum hominis, facit effe promiffionem Dei. Qui promittit hoc aut illud facienti mercedem, non declarat quid ille poflit aut non poflit, tantum oftendit quid acceptu: rus fit fifecerit: Ridicula, inquit, confequentia , omni= bus in ffadio proponitur brabium , ergo omnes poffent curs rere & obtinere ? [mo ridiculus fuerit agonothetes, fi claudum hortetur ut in ftadio currat., accepturus brabium fi primus meram attigerit. Hic idem eft exigensy hortans & confolans. Idem qui jubet tolli crucem , quique Petro dicit, feguere me: Idem qui exhortatur idem quiconfolatur promiffo premio. Quoniam autem hee inter fe connexa funt , & aliud ex alio pendet, ex omnibus rećte colligitur aliquid in nobis fitum ut præftemus, ut totum noftris viribus peragamus nihil opus, quandoquidem is qui præcipit , hortatur & promittits idem addit certanti vires. Proinde nullum. hic habent locum fophifticas tricæ , Condirionale prologuinm nihil afirmare. Sed his tam craflis valere juflis explicat notura cohereat mercedis vocabulum. Cum neceffitate coattionis non cohæret premium. Quis enim invito dat mercedem, fed cum neceffitate immutabilitatis pulchre convenit. Non excutiam hîc quantum inter fit inter cum qui facit invitus, & illum qui coa&us eft ut velit, cum ex fe nollet, Nam gratia nolentem & averfum reperit , Latherus affumic duo quæ negant Orthodoxi. Primum, quod affirmat hominem gratia præditum non poffe fe fuis viribus à gratia avertere, cum tot Scripturæ locis declaretur diverfum , Manere in dilettione mea. Et, qui fat videat ne cadaty Vigilas te & orate ne intretis in tentationem. Stantidicitur , vide ne cadas : potius dicendum erat, confide non potes cadere, ni fe fubducat gratia, quam retinere aut amit tere non eft in tua poteftate. Alterum et; quod nos ex divinis Litteris, & ex Ecclefiæ prifca traditione credimus, hominis voluntatem agere {uis viribus cum agente gratia , que fi nihil agat , cur ille dicitur volens operari, cum nihil operetur, fed tantum patiatur Spititum in ipfo operantem? nam & velle bonum, actio quædam eft. Quod fi Spititus & vult in nobis, & operatur in nobis fine nobis, cur dicimur agere bos num opus? Nararaliter y inquit , fequitur fi in agnam mergaris, fuffocaberis: fi enataveris, falous erts. Diftia mile exemplum eft; in quo conditio tantùm eventum exprimit, in noftris conditio preeceptum habet adjuns Gum. Nemo dicit, precipita te in aquam ; fi feceris peribis. At Dominus dicit, Crede & baptizare , id fi feceris, falvus eris. Folle crucem tuam, id fi feceris, ex{pecta magnam in coelis mercedem. Hine autem meritum eft hominis, quod pulfanti gratic fe præ buerit y rurfus quod operanti gratiæ ſuas viriculas aca commoder, nec ab ea femet avertat , cum hoc gene» raliter fit in ipfius poteftate. Quanquam non inficior Deum poffe ob peculiares caufas hanc poteftatem eri= pere. En alia diftinGtio: si dignitatem, inquit , (pettas, nullam ef meritum: f feguelam, meriti ingens eft & premium. Cui debitum? divine gratie; qua fola de~ dit bonam voluntatem & perficit bonum opus. Elie rurfum Lutherw fecum pugnat; dum tribuit homini velle bonum, cum eundem fateatur nihil prorfus agete. Sed teftarur (e loqui de libero arbitrio feclufa gra tia, & utriufque propriam vim inquirere. Dicetur paucis, juxta dogma Lytheri , nihil omnino poteft, tigi
