Page 67 [67]
OCR
1365 gens per voluntatem hominem in Lege Dei confiftere. Citat ex Paulo, Noli vinci a malo, Rurfus ex Plalmo, Nolite fieri ficat equm Ó mulas. Ex Proverbiis, Noli repellere confilia matris tue. Et, Noli efe fapiens apad temetipſum. Er, Noli deficere a difciplina Domini. Er; Noli abftinere benefacere egenti. Er, Nolifabricarein amtam inum mala. Ruilus ex Pfalmis, Noluit intelligere ut benefaceret. His commemoratis ., fic colligit, Talia innumerabilia in veteribus libris divinorum eloquiorum , quid oftendant nifi liberum arbitrium voluntatis humane. Similibus locis compluribus ex Novo Te{tamento recitatis, ita concludit, :Nerzpe cam dicitar, noli hoc, @ noli illud, © zbi ad aliquid faciendam, vel non faciendum , divinis monitis opus voluntatis exigitur, faris liberum demonftratar arbitrinm : mox colligit quod propofuerat Ecclefiafticus, Nemo ergo Deum cauferur in corde {uo , fed fibi imputet quilque cum peccat, neque cum aliquid fecundum Deum operatur, alienet hoc a propria voluntate. Et hee qui feribit » Non excludit gratiam a bona voluntate , cum interim aflerat liberum arbitrium. Quanquam in his teftimoniis, qua ha&enus adducit , ut oftendat Dei præceptis nominatim appellari voluntatem hominis, non eft perpetuo verbum zal, fed hoc Interpres addidit de fuo. Ve. rum alia permulta refert Aggeftinzs ex arcanis Voluminibus, eodem modo ratiocinans quomodo ratiocinatur ebria Diatriba. Quod fi Lutherus negabit hic fe recipere Aaguftini auttoritatem , deponat igitur ejuſdem auttoritatis prefidium, in co quod pro ipſo facit. Jaétat enim fententiam Azgeffini fuam elle fententiam. Impadenter autem dimidium fententiæ pro fe rapit, dimidium rejicit , quanquam falfifimum eft Auguftinum hoc allerere , quod aflerit Lutherws, quemadmodum in priore Libro declaravimus. ‘Tametfi non in hoc mihi dicuntur hac, ut Larherum opprimam auGoritate Doctorum Ecclefiafticorum , quod etiam fi jure poflim, tamen fruftra cum illo coner: fed ut oftendam illius petulantiam, qua lafcivit in Diatribam, non magis ad meam pertinere contumeliam, quam ad aliorum quidem omnium, fed pracipue Aagaffini, cujus unius auctoritati folec deferre : nec hæc argumenta non efle tam abfurda, quin valeant in pugna, qualia ſunt, qua Scholaftici vocant ante oppofitum. Neque tamen nos movet, quod Latherus in triumphis fuis fubinde nobis recinit fua dogmata. Non enim curamus quid feveret, fed quid probet. Ca RO o ille fubfannans repetit noftra Diatriba, nonne eodem jure, quoties illum cito, dicere pol fum, offer [curra,aut nofter Thrafo 5 led abfit, ut imirer quod damno. Hoc Caput ita claudit nofter nomothetes, arque eum locum & fimiles , Si I At dieris, fi feceris, non offendere, nifî quid facere is ei homines. Quis unquam diétus eft hoc debere facere , quod non poteft, nifi ipfius culpa factum ue go polit? Tametfi ne lapfis quidem SUGAR] re a a vitam. Poteft igitur peccator refipifcere ? a nit prafidio gratia , fi adjungat quod in ipfo ae xcutit locum, quem adduxeram ex Seas Non ene Zi TiS, recipies, fin autem male, fatima in fori Cas tunm aderit! &c. An hic locus tam evidens non erat idoneus qui proponeretur in semen toy præfèrtimcum Chryfofomus, Hieronymus, aliique Scr pores hinc colligant hùmanæ voluntatis libertatem. GRIS vero vociferatur Lutherus , hic rurfus omnia tribui ibero arbitrio, nihil relinqui fpiritui aut grati», Coeperat Cain excidere A gratia in quacrat, & idcirco Deus admonitione pulfat animum illius. Hæc eae tia, quam Augaffinas vocat oponanton Eam fi ae? non fpreviflet non defuiffer uberior gi ala que po pe fet impiis animi motibus refittere. Quod exciderec i lib arbitrium faétum eft, quod fi perat, utique per liberum arbitri ae accommodaffer ad oblatam gratiam, hon peryeniict a parricidium. Unde aurem {previt oblatam gratiam, nifi per liberum arbitrium? Nec pudet Larheram toties in iy Ti. 1362 A hoc libro nobis occinere , quod abfque gratia tribuam libero arbitrio poteftatem efficaciter volendi agendive bona, cum toties inculcem > in benefaétis me non {eparare gratiam è libero arbitrio. Rurfus quoties appello liberum arbitrium , ille interpretatur fimpliciter liberum, cum non femel aperiam quid fentiam , veluti paulo inferius, Si non eft homini ullo paćto libera voluntas ad bonum, auc fi, uc quidam ajunt, necad bonum nec ad malum, quid fibi volunt hac verba, Sé volgeri= tis finolueritis ¢ Si nullum omnino eft liberum arbitrium hominis nec ad bonum, nec ad malum » quod docet Zatherus, quorfum pertinet illa terribilis exaggeratio = da, fubduéta gratia fuo reli&i arbitrio? An aliquis relinqui potett rei qux non eft? Quid autem erat neceffe hic verba fundere, dum ferio docet nos in hoc fermone, Sub te erit appetitus tam , G tu dominaberis illims, verbum futuri temporis ufurpatum pro imperativo,ne promiflionem efle putaremus, non præceptum, & ne Deus videretur mentitus, quia non evenerit quod futuram praedixerat. (Quis hoc vocabat in dubium? Quanquam interim videtur oblitus, quod ante rejecerit „in Litteris facris ufum communem loquendi , & ad Dialeéticæ proprietatem nos revocarit. Atque hoc frigidum commentum tanti facit, ut in Jūs vocet Interpretem , qui verbum futuri temporis non verterit in modum imperativum ,. quafi hic tropus non paſſim fit obvius in facris Litteris} zon occides, non mæchaberis, diliges proximum, &c. O do&orem feverum! Occinit nobis fubinde fuum dogma, ex verbis imperativis non colligi facultatem volendi aut nolendi. Atqui nos contra Lutheri dogmata pugnamus, & argumenta flagitamus , non affeverationes. Regum eft præfcribere leges, non difputatorum. Quid attinet hic objicere Scripture teftimonia, aut Ecclefiz proceres? Hos fortiter negligit. E Scripturis fi decem millia teftimoniorum produxeris,, habet bipennem, qua diflecat nodos univerfos. Hc oftendunt quid homo facere debeat, non quid poffit. Similibus machinis aggreditur tertium locum, Pofat ante faciem tuam viam vite & mortis » elige quod bonum eft ,&c. Si Luthero concedimus, omnia præcepta Veteris & Novi Teftamenti, omnes exhortationes, omnes minas , omnia promifla præceptis addita, nihil aliud efficere, quam ut homo agnofcat fe nibil pofle nec in bonum, nec in malum, habet ut dicebam quo difcutiat hujus geacris omnia teftimonia. Atqui hoe quod ille veluti confeflum aflumit, vertitur in controverfia, quin potius reprobatur & exploditur ab omnibus, prafertim fi hoc illi permittamus, ut quoties aliquid tribuo libero arbitrio, patiamur excludi gratiam. Quid agas cum tali difputatore ? Quoties id facit Løther , facit aurem perpetuo , toties intellige lector hominis infignem impudentiam, qui diffimulet, quod potiſſimum ago in hac difputatione, ut a&um gratie conJungam cum a@u liberi arbitrii. Fatetur hominem flare in bivio. Sed negat ullam viam patere, vel ad dextram, vel ad finiftram. Vox autem permittentis, ut utram malit viam ingrediatur, nihil aliud efficit, nifi ut homo intelligat neutram viam patere, nec ad bonum, nifi adfir auxilium Spiritus, nec ad malum , nifi permittat Deus. In priore, nonne Larhersm imprudens mecum fentit? Ego dico, pofsmus ingredi dextram vians auxiliante gratia, Lutherus idem fatetur „aliis verbis di~ | cens, f adfit Spiritus. In altero quemadmodum non in| ficias co, -fieri poffe ut Deus huic aut illi ob nobis incognitas caufas non permittat ingredi finiftram viam, generale tamen eft, homines fuapte voluntate ruere in peccatum. Ettamen viam ad bonum appellat impoffibilem cum fateatur per acceflionem gratiæ patere, Rurfùs inique facit , qui fingula loca excutiatad unicam opinionem, cum hæc loca fic proferantur in media difputatione, ut ad alias quoque non reje&as opiniones poflint B © D. accommodari, & quocunque modo ad harum quamlibet applicentur , certe hoc cficiant,ut illud abfurdifimum l Tom. IX, Rrrr La96.
