Page 65 [65]
OCR
Sr in nobis, nos nihil agere : imo noftra voluntas, fimul & agit, & agitur:agic nature viribus, agitur ab auxiliante gratia. Ergo ch aliquid pure noftrum in opere bono? Refpondeo. Si noftrum dicis, pro quo nemini debemus gratiam, nihil eft poftrum in bencfactis. Quid ita? Quia quicquid funt aut poffunt nature vires, €x Dei dono profectum eft. Ergo nec optare bona, nec urcunque velle poffemus abfque gratia? Jam diftinsit ebria Diatriba gratiam gencralem , pis cum impiis communem, à gratia juſtificante, five ad joii- | tiam invitante. Ventim hac toties cum: recinam, tamen Letbero furdo canitur fabula, ut ipfe videatur fomno profungnopere videatur Dialeéticus » profert inauditum fophitma: Ex his verbis, {i volueris, qaoniam conditionakis eft fermo , colligo hominem aliguo patto poſſe velle & nolle. Nam Fareconfidti docent conditionem adjellam, qua praftari now poffit , irritare contrattum , veluti fî quis dicat, Dabo tibi hune equum, {i ipfe dixerit fe velle tuum elle : Ergo, inquit, ex eodem fonte manat dulce & amarum? An ſobrius erat Lerherus cum hæc chartis fuis illiniret ? Ubicunque apponitur conditio, ibi aut res eft anceps, aut dubia loquentis fententia, aut utrumque. Dacarm te fi virgo es. Res certa eft, fed dubius eft qui loquitur. Addico tibi fundum, fi pecuniam ante proximas calendas nemeraris, hîc & res & loquentis animus anceps eft.’ Sed ineptus effer fi qui feiret illum aut nolle, aut non pofle præftare conditionem, contractum perageret, teftesac ftipulationem adhiberet, tabulas obfignaret, arrham acciperet, daretve. Sed Dei loquentis animus anceps effe non poteft. Non igitur præcipit , quæ fimpliciter fieri non poffunt. At præfcit futurum, ut quidam nolint: fed Lex in commune fertur omnibus, ut qui Legi paruerint, laudem ferant , qui parere noluerint, videantur digni fupplicio. Quid autem fi ex codem verbo fequatur velle & nolle? Qui dicit, f vis, diftede, nonne facit. illi liberum {i velit manere? Cum cadem animi pars expetat honeſta , & refugiat contra, an prodigium eft ex eodem fonte proficifci velle & nolle? Nonne eadem ratio probat, & improbat ? Nonne cadem animi vis odit & amat? Jam quod huic annectit nugamento tale eft ,,ut pror{us non intelligam. Nec enim congrait huic loco, & videtur omnino fine mente dictum. Aat inquit, Diatribam appellans, & 4 magis rides hic hominen, gua dicis eum poffe fervare, qua non poteft velle nec optare, Omitto quod hic ne non fit hyperbolus, ficut antea addidit “bere , nunc addit optare. Si me urges cadem opinione; ficut homo poteft velle , ita poteſt fervare pracepta. Non poteft efficaciter abfque gratia, quemadmodum nec preftare julla : fed ità graturæ viribus. Hac chorda fine fine oberrat Lutherus, non poteſt abfque gratia, ergo fimpliciter non poteſt. SIS militer & quod in fine dico , pronuntians opinionem que mihi vero proxima videtur, ad id torquet, quicquid tota argumentatione, quæ nunc ad hanc, nunc ad illam ſpeétat , ſparſum eft. Er hic locus homini gloriofifimo vifus eft etiam ovatione dignus; Sic, inquit > fequela & verbis fapientia faa capitur ratio, st nefciar quid aut de quo loquatur. Nif quod ir eft liberum arbitrium talibus argumentis fefe mutno devorantibus G conficientibus defendi, quomodo Madianite mutuis cedibus fefe perdidernnt, &c. Miror fi hic 1358 Lutheras, His nec illa frigidiora fant quibus in Scholis ladunt pueri: Z2us arrodit cafenm, mus eft (yllabay ergo fjllaba arrodit cafeum. Nec interim perpendit, quod in tra&andis Scripturis, quibns illum oppugno, di coner etiam illud extorquere, quod in fine remitto, jus hoc eft pugnantium. Sedin promtu eft aliud terribile telam : Ecclefiafticus non dicit fi habueris fludium, vel conatum fervandi y qui non adfcribitur viribus tuisy fed fc dicit, fi volueris fervare mandata, fervabunt te. Eſto. Ergo nos, inquit, snferem , igitar poreft fervare mandara. Fateor, Toram igitar plenitudinem poten Latis fervandorum mandatorum ci tribuimus. Cut ita? Alioqui rideret Ecclefia/ticus hominis miferiam, fi fervare juberet que {ciret illum non poſſe fervare : nec fatis effet adefle conatum & ftudinm, ut effugiat fufpicionem irrifionis, nifi fervandi vim illi inefle fignificaret. Refpondeo, Vim aliquam ineffe fignificat omnibus, plenam vim Lucherus hyperbolus hyperbolicãs addidit de fuo , more ſuo. Eft aliquid in nobis, fine quo non affequimur falutem. Hoc exigit conditio præcepti, reliquum Deus de fuo promifit. Si Cæfar edicat, qui transfugerint ad me, tuebor ab hoftibus, non poterant tranfire, nifi Caefar feciffer poteftatem , nec transfuge forent tuti ab hoftibus, nifi Cæfaris præfidio , interim & ipfi militantes. Quid imputabunt fibi qui transfugerint, aut cui imputabunt exitium fuum, qui non transfugerint præbita facultate? An hic Cæfar dicetur illos irridere ? Ubi voluntas humana pro fuis viribus agit, cum operante gratia, ibi nec conatus eft inanis , imo neceflarius , nec ineĥ illis plena facultas retinendæ falutis. Hoc genus argumentis velut præftigiis undique fcatet Larherns, quee terrent confpecta eminus, propius infpeéta, mera {unt deliramenta. Sed hujufmodi multa preterire conor, ne liber nullum habeat finem, fi ad loquaciffimas illius nænias, quibus ille {catet ufque ad naufeam vomitumque , ftudeani refpondere. Nihil autem agit Lutherus , diftinguens conatum & ftudium feryandi à fervando, cum utrumque fit altert conjunétum: qui alterum negat, utrumque negat : qui alterum recipit , recipit utrumque. Quifque fervat, non fic fervare intelligitur, quemadmodum fecuris fett, volente & agente fabro, fed fuam actionem actioni Numinis accommodat. Er tamen hoc, quod ex Ecclefiaffici verbis colligunt Pelagiani y probabilius confequitur, quam quod colligit Lutherus, liberum arbitrium effe nomen inane fine re, neque quicquam agere vel in bonum, velin malum, fed omnia fimpliciter in nobis agere Deum , abfoluta neceflitate, five fpećtes generalem atum prime. caufee, five gratia peculiaris energiam. Hanc impiam, ftultam & infanam opinionem fi telum, quod prebet Ecclefiafticus, excutifet € Latheri manibus , non fine caufa citaflem hunc locum , idque pugnanti fatis effet : reliqua debebant alias tranfigi. Quod fi locum Ecclefiaftici Pelagiari derorquent huc, ut exclufa gratia totum tribuant libero arbitrio 5 mea nihilo’ magis refert, quam quod Lutherus per hunc locum depravatum, in totum fubmovet hominis liberum arbitrium in his quæ faciunt ad falutem. Ego cum Azg4ffino gratiam jungo cum libero arbitrio, fic tamen ut gratiæ totum adfcribatur, {i fuccefferit. Sin minus , per non accommodatum ad gratiam liberum arbitrium hofno jufte damnetur. Hoc enim eft quod hic agit Eccleſiaſtici, ut excludat impium murmur hofuaviflime plaudit, etiam ubi fultifime rem geffit. Won talibus arancarum telis capitur ratio, fed irretiuniur mufcæ ftultarum cogitationum: nec hic ullæ n Fationes, que fe mutua cæde conficiunt, e ipfius argamentis efl ingens armatorum exercitus € eee natus, qui fe mutua cæde perimunt.. Quid enim habet hic Lutherws nifi voces duas, fed nudas, cum ego ñonnihil addiderim : Zn» fine , inquit, dicis hominem, fic finxerit hominem, ut non poffit non peccare. Quod {i per hunc locum prorfus tollitur liberam hominis ara bitrium, aerem verberat Ecclefafficw , & in ftultitiæ crimen, quod apud Rhetores turpiffimum eft, incurrit, ea loquens, qua non folum nihil faciunt ad id quod agit, verum etiam officiunt caufæ: Nihil refert, inquit, #trum in wotum tollas liberum arbitrium, an vie riculas tribuas inefficaces. MManet enim irrifio precipiene {is, minitantis , & pollicentis. Imo plurimum refert. Qui
