Page 63 [63]
OCR
Rom. 111, 1353 HyPERASPIST AE Omue os obftruatur, totdfque mundus (ubjelus fiat Deo, Et tamen inter Judaos Chrifes reperit alienos ab his criminibus quæ commemoravit. Sed tanta paucitas) non excludit generale proloquium , juxta Scripturæ | linguam , atque etiam jüxta vulgarem loquendi confuctudinem. Gentium impietas erat in aperto. Vestim fimul atque Paz per Scripturas docuiffet, Judæorum quoque gentem effe corruptiflimam, fubjecit quod modo recitavi, «4 omne os obſiruatur , & omnis mundus febditus fiat Deo , ac mox univerfas orbis naf tiones compleétens , omnes , inquit , peccaverant, & egent gloria Dei. Atque in his ipfis, qui jufti habebantur, quoniam non vacabant culpis levioribus, non erant jufti coram Deo, quemadmodum ait, Quia ex operibus Legis non juffificabitun omnis caro coram Deo. Deus enim perfectiorem quandam requirebat juftitiam, quam hominum infirmitas per Legis pracepta non valebat affequi. Proinde detractum eft aliquid Legis oneri, & acceflio facta elt gratiæ per mortem Chrifti : & gratia, quæ prius veluti latebat in paucis Judæis, uberius effufa eft in univerfum terrarum- orbem. Ita fastum eft, ut per Legem non tantum fit agnitio peccati, & cx agnitione vindiéta , ex vindi&a cxitium, fed ex addita gratia, gratpita peccatorum remiffio, & Legis facilior obfervatio. Quod enim facit homo in homine formando, idem fecit Deus in formandis feculis. Ab imperfeétis orfus paulatim venit ad perfe&iora, è carnalibus , ut loquitur 244/45, ad fpiritualia. Cæterum elementa ,quæ traduntur rudibus; non hac tantum fpeétant, ut qui difcit, agnofcar fe nihil fcire , fed ut paulatim pertingat ad perfectam fcientiam. Et interim dum in elementis verfatur, collaudatur , aut certe toleratur à præcéptore pro ratione temporis , donec profecerit ad cxadtiora, Ita Deus quam diu voluit Judæos effe fub pædagogo Lege, boni confuluit illam qualemcunque juftitiam, quam Legis obfervatio potuit. Aft poft Euangelii proditam lucem, poft effufam largiffime gratiam exegit perfectiorem quandam juftitiam, quam Lex illa non preftitit, fed tamen huic præparavit, non hoc tantum quod! proderet peccatum, verum etiam quod a multis fceleribus coercuit , quod ad aliquem juftitiæ gradum provexit; perinde quafi pædagogus fuo funétus officio, Philofopho majora docturo traderer adolefcentem. | Plus igitur exigitur ab iis qui facilius præftare poflunt ardua, id verum eft, quod quidem attinet ad nos , in quos incidit adventus gratia. Cæterum quod ad tempora pertinet; qua præceſſerunt Buangeli predicationem, quam multiplex fuerit Legis ufus, jam docuimus. Gur igitur Panlus Scripturæ teftimonium, Omnes declinaberant, ſimul inutiles fatti ſunt, & cerera, que divers fis ex locis contexuit , torquet citra exceptionem in omnes Judæos? Scio quofdam hic allegare confuetudinem divine Scriptura, que cum mundum , populum, aut fi quod eft aliud congregationis nomen, dividit in duas partes, in utrifque fervat Generalitatis enuntiationem. Velut cum foannes ait, Et mundus eum non cognovit „hoc dicere videtur, quod totus mundus ignotaverit Chriffum. Quod autem illic non ufurpat wundi vocabulum pro mundanis affectibus, quemadmodum alibi, 70s de mando non effis, declarant qua præcedunt DiaTRIBES Lib. IL 1354 A|& ill pronuntiationes indefinite ; velut illa Pauli, Pradicamus Selim Chriftum. crucifixum ; fudais quidem {candalum , Gentibus autem fealtitiam. Videtur enim de univerfis loqui, cum de plerifque fentiat. Exemplorum hujufmodi cum immenfa vis fit in facris Voluminibus, aut ejus partis univerfitarem accipimus, de qua fentit Scriptura, aut per hyperbolen de omnibus di&tum accipimus, quod in plerofque cadit. Qua ra[tio mihi fane magis probatur hoc loco. Quod ipſum | tamen bifariam interpretari licet, ut vel ad partes uni(verfi, vel ad Gngula quæque, quæ comple&itur vox { generalis, refpiciamus. Veluti civitasconitat ex duobus [hominum generibus,, Ecclefiaftico & profano : EccleB fiaflicus comple&itur Epifcopos, Presbyreros, Diaco(nos; &c. Profanus Principem, Præfeétos, Senatum, Magiftratus, ac plebem. Regnum item conftat Provinciis & Civitatibus. Cum igitur totam civitatem corruptam dicimus; non utique fentimus fingulos homines efle corruptos, fed vel nullum ordinem effe fincerum , vel maximam hominum partem corruptam. Sic & totam domum corrwifle dicimus, cujus pleræque partes fic corruerunt, ut fit inutilis. Sic intelligendum arbittor, Ze in Orbem univerfum , pradicate Enangelinm onmnt creature. Nullus Apoftolorum peragravit Orbem univerfum , quod tamen jufl funt facere. Hæc hyperbole tempeftiva fuit hoc loco, quo fumma vehementia deprimenda erat fiducia Legis, & attollenda vis gratiæ. Ita mundus omnis fubjectus eft Deo, dum agnofcit peccatum fuum , dum nulla eft mundi pats pura a peccatis, dumque plerique mortales Legem Dei tranfgreffi funt. Sic & omnes Judzi dicuntur declinaffe , quod apud illos & Sacerdotium , & Presbyterium , & Pharifæi cum Scribis, & populus Maxima ex parte defciviffent è vera juftitia. Siquidem & probabile eft, & à doćtis viris propofitum, eo tempore venifle Chriffam ; quo tum apud Judæos tum Gentes ad fummum malitiæ gradum proceflit humanum genus. Ha res fatis inclaruit in Judais tanto confenfu, tamque pertinaci vefania Chriftum infectantibus ufque ad crucem. Cur autem- hunc tropum malim , quam cum qui nonnullis magis arridet , ut omnis univerfiratis vocem,ad unius partis confummationem feferamus, hoc'eft, ad omnes malos, duabus potiffimum caufis commoveor. Piimum frigidior fermo videtur, fi quis dicat , inter impios nullum effe qui requirat Deum. Quis enim nefcit impios impios efle, & pios pios? Deinde fenfus hic non perinde conducit ad hoc; quod hic agit Apoltolus. Nam illud agit, ut omnes prioribus diffilos, pertrahat ad Euangelii gratiam. Quod fi diftinxilet pios & impios, quifque fibi blanditurus erat, velut inter pios numerando. Verùm ad detrahendam univerfis inutilem fiduciam, generali proloquio complexus eft omnes; ne numerofifima impiorum turba fuffragaretur rariffima bonorum paucitas : quanquam nec hi fic erant boni, ut omni vacarent malo; & qui vere boni funt ; etiam levém culpam pro magna fibi patiuntür imputari. | Cum his igitur non erat Apoftolo luéta. Cùm agmine malorum certamen erat. Jam juftitia, quae Gentibus ac Judzeis fufficiebat ad falutem, ‘ante proditum Euangelium , ca non fufficiebat poft| quam ejus clariffima tuba per univerfum Orbem. perfo© D E continenter, In mundo erat; © mundus per ipfum faus eſt. Simile eft quod Cap. nr. dicit Joannes Baptis fla, Er reffimoninmejas nemo accipit. Atqui jam [efs habebat difcipulos, qui receperant ipfius teftimoniuo. Trem Efaie.xvt. Et veniet omnis caro, ut adoret coram facie mea, dicit Dominus. Simile huic eft quod habetur Fohelis 11. Et erit pof boc , Ejfundam a meo fuper omnem carnem. Rurfum Pfalmo cxLIv. Ala levat Dominus omnes qui corruunt, & erigit omnes elifos. Tale eft & illud Paali Philippenf. 1r. Omnes quae fua funt querunt; noa qaa Jefa Chrifti. Et Phalmo xm. quem locum hic citavit Apoftolus, Omnes declinaverunt, fimul inutiles facti funt, non off qui faciat Mi non eff ufque ad unum. Gencralitatis fpeciem habenti \muerat, plus enim jam exigebartur ab his quibus plus erat datum. Itaque factum eft, ut qui prius erant pro ſua portione juſti , jam ferent injutti, nifi confugelrent ad Euangelium. Nec mihi quidem neceffe videF tur, ut ad hunc locum explicandum originale pecca‘tum accerfamus. Quadrat enarratio, etiamfi de malig [hominum moribus & affectibus interpretemur, qui parentes primos delinquendo referunt, quod ante Chriftam adeo faciébat maxima pars mortalium , ut non [folum per omnes mundi nationes impune regnaret ma'litja , verum etiam apud Judæos rarum eflet invenire juftum. Nec defuerunt Orthodoxi; qui locum hune cum his quæ differit Capite v. interpretati funt de commiflis hominum, non de peccato. quod vocant origiQq qq 3 nis,
