Page 57 [57]
OCR
1341 pertinent ad hominem primum conditum, nec facinnt Pro | A libero arbitrio, cum nulla fiat mentio de Praceptisy propier qua exigitur liberum arbitrinm. ra Lutherus. Quid hac colleétione impudentius? Prior erat creatio, Mox fucceftit præceptum. Quid igitur mirum, f hoc prio- | te loco commemoratur, quod re ipfa prius crat? Gon- | didit hominem cum voluntare, fimul & ad bonum & ad malum. libera, mox lege propofita docuit quid effet expetendum, quid fugiendum, & ad electionem boni | provocavit promiflo premio, à malo deterruit minis! {upplicii. Quid fi Deus homine condito, nullam præfcriplifict legem, an ideo cariturus erar libero arbirrio ? Angelis nullam legem legimus cffe preefcriptam, & tamen per liberum arbitrium quidam: defciverunt, qui-| B dam perftiterunt. Hic cum nihil omnino fit, vel obſcuri vel abfurdi, tamen Latherus perinde quafi compulfus inexplicabili neceffitate, gignit nobis novam interpretationem , hactenus a nemine fomniatam , fed adco duram. ac detortam, ut ipfe fenfus communis ftatim rejiciat. Quin hic totus Lazhers fermo fic jacet ac friget, ut hee fcribens nec fibi videatur placuifle. Notara eft olim 24. Callidizin {ermone atroci frigida actio, & audivit a Cicerone: Wifi fingeres , non fic ageres. Et, Ifa fi vera effent, fic abs te dicerentur? idem ftatim fuccurit hîc le&ori: nifi fingeres, Luthere, non ficdit putares. Proinde non alienum fuerit ipfa Lutheri verba fubfcribere, quod Liber ejus forcaffis à multis legi non | poterit, ob Principum interdiéta. Sic habet Jocus: | Primo dicir, (Deus conftituit hominem ab initio) bic de creatione. hominis loguitur, nec adhuc guicquam vel de libero arbitrio, vel de preceptis dicit. Sequitur (& reliquit cum, in manu, confilii fui) Quid bic? C 1342 | tere Lutheri commentum? Agit enim illic Sirach adverfus eos, qui peccata fua rejiciebant in conditorem Deum, qui tales finxiflet homines. Præcedunt enim hac, Non dixeris, per Deum abeft, five ablum, five receffii nam Greece eft déatslu, que enimi odit, ne fea certs: non dicas, ille me implanavit , id cit, feduzit: nam Greece ett emadvucey. Non enim neceffarii [ent ei homines impii. Omne exfecramentum erroris odit Dominas, & non erit amabile timentibus enm. Er fequitur continenter: Dens ab initio conftituit hominem > & religuit eum in manu confilis (ui. Pulchre vero coherent cum his qua contorquet Lutherzs, Nolite Deum facere audtorem malorum: nam ille odit omne malum, fed condito primum homini dedit dominium in res inferiores hujus mundi, ut de his ftatuerer qua veller. An potius hoc ratiocinatur Ecclefiafticus, hominem fiquid peccat, fibi debere imputare, non Deo, qui hominem condiderit cum libera voluntate: ne vero prætexeret ignorantiam divine voluntatis, lamini nature adjecit mandata, nec hoc contentus, ad benefaciendum invitavit fummo præmio, nimirum vite, deterruit extremo fupplicio, videlicet mortis. Nam quod Augufti= nas , hunc locum citans, aliquoties addit , creavit hominem retium, unde fumferit nefcio, quanguam non aberravit à fenfu, Non hic excutiam quod Luzherns ho» mini tribuit liberum arbitrium in adminiftrandis rebus inferioribus , cum alibi docuerit nos, omnia fimpliciter abfoluta neceffirate geri, & caufam adfert infallibilem Dei prafcientiam, & omnipotentem Dei voluntarem: atqui hrc etiam Angelis adimunt liberum arbitrium, & adigunt ad rerum omnium neceflitatem. Si Dei infallibilis preefcientia, & immutabilis voluntas in cau «dn liberum arbitrinm adftraitur % At ne bic quidem fit mentio de praceptis, pro quibusliberum arbitrinm exigitar, nec quicquam de hac re legitur in creatione hominis, Si igitar aliqaid pet manum confilii intelligitur ,id | potins intelligitur, quod Geneſis primo & fecundo, 24 conftiturus eft dominas rerum, at in illis libere dorinaretur, ut dicit Mofes, Faciamus hominem, qui præft pitcibus maris. Nec aliud ex iffis verbis evsnet poreft. Ibi enim homo potnit in rebus fuo arbitrio agere, ut fibi fubjetlis. Denigue hoc vocat hominis confilium velnt aliud a Dei confilio. Poft bac vero ubi fic conftitutum & relium hominem in manu confilii (ui dixerat, profequstur. Adjecit mandata & præcepta. dd quid adjecit? Nempe ad arbitriam © confilium hominis , & alira illam conflitationem dominii humani ſuper res alias. Qaibus | praceptis ademit dominium una parte creaturarum, par | ta arboris (cientia bons & mali , ac potins non liberum | voluit, Adjethis autem praceptis., tum venir ad arbitrium hominis, erga Deum & ca que funt -Dei , Şi voJueris mandata confervare , confervabunt te. Hatepus Zatheri verba retulimus, quorum frigus nonne fta‘tim arguit illum hee non ex animo loqui, nifi quod illi propofitum erat fuo more rejicere quicquid habet Diatriba. Hic de creatione hominis loguitar, nec adhuc jit mentio praceptorum , pro quibus liberum arbitrinm exiitar. Tradit dominium rerum in terra degentium. sz alignid intelligitur per manam confilii , Etiam dubitat, an his verbis fignificetur aliquid. Et adjecir, inquit, nimirum ad confilinm & liberum arbitriam. Quidni? Sed ut materiam liberi arbitrii. Mox adfert fimilitudinem de conftitutionibus Papa, qua re ille nobis ademerit liberum arbitrium. Tandem hac, inquit, f clara fatis fant , cum prius affirmarit ex illis verbis nullum alium fenfum elici pofle: fi non fünt, manet tamenin fuo fenfu negativo, donec nosdiverfum probaverimus, quem appellat difficilem & coactum. Hoc Lutheri com; mento, quod ferrum eft durius, quæ glacies frigidior? Et tamen perfri&a fronte audet dicere, ex his ver bis, reliquit eum in mana confilii fui, nihil aliud ne fe, quam rerum terrenarum domina homini oa tum. Nihil hic egero, fi proferam Veterum quamlibet probatorum interpretationem , utetur enim ſuo jure rejiciendi, At quid fi ex ipfo loco docuero non confi Ip | | |E F ct, ut non fit homini liberum arbitrium, cum hæc fcientia ac voluntas complećtatur univerfa quæ funt in rerum natura, tum maxima , tum minima, ne in infimis quidem rebus erit homini liberum arbitrium, fortaffe ne ipfiguidem Deo, fi Lerbero ratiocinanti credimus: Deinde perinde loguitur, quafi non poffit homo peccare ufu rerum inferiorum. Adhoc imaginatur nullum futu[rum fuiſſe locum libero arbitrio , nifi lex intervenifler j aditringens dominii jus, quafi non fuerit Adam condiis cum lege naturali. Nam hoc Dei praceptum, de ligno, quod eft in medio paradif non comedes, ad ceremonialium naturam pertinet. Neque enim peccatum crat velci de quocunque ligno, nii Deus vetuifer. Præterea fic temperat Lutherws fuam difputationem, quali præcepta Dei tollant ab homine liberum arbitrium etiam ante lapfum Ade, quod longe fecus habet. Ut donemus nos per liberum arbitrium nondum liberatos; Gic enim loquitur Auguftinus, non pofle vitare malum, & fequi bonum, tamen nullus unquam negavit Adams potuifle per liberum arbitrium in reétitudine ſua perfiftere, fi voluiffet. Verùm fallitur , aut fallit potius ambiguitate vocum; nam ut interdum licere dicitur quod poflùmus, interdum quod jure poflumus, ita nonnun[quam liberum aut integrum dicitur, quod eft in pote| ſtare noſtra facere aut non facere, nonnunquam libes rum effe negatur, quod citra injuriam feri non poteft: ut tyranno liberum eft occidere civem innocentem, quod tamen per jura non elt illi liberum. Er qui fidemfuam obftrinxit amico, poteft illum fallere, quod tamen illi non integrum efe dicitur. Hoc igitur liberum arbitrium, de quo nos hic agimus, quod in hominis voluntate fitum eft, non excluditur precepto. Neque enim præceptum efficit, ut non queamus velle facere, quod vetitum eft, fed ut non poffimus abfque crimine velle. Siquidem Adam accepto precepto non folum voluit diverfum, fed fecit etiam. Iraque quod hic inyehit Lutherys de libertate dominii , prorfus alienum eft ab hac argumento. Nam dominii libertas jus eft: id adftriétum, nihil detrahit libero arbitrio, quod per folam’ tranfgreffionem eft imminuram, feu vitiatum potius. Accedit ad hac, cum Lurherus toties fube moveat liberum arbitrium, propter gratiam auxiliantem homini, fic enim docet nos colligere, adeft gra: - tia
