Page 53 [53]
OCR
1333 HyPERASPISTAE Nunc dum nihil non torques ac rapis ad calumniam & convitia , perdis bona ex parte & tuum & meum & leétoris otium: & adeo non concilias tibi fidem, ut dum hic declaras animi tui morbum, etiam illa fide careant apud plurimos, qua recte vel doces, vel mones, vel inculcas, qualia tateor efle permultain {criptis tuis. Nam que res invitabat te ut hoc quoque calumniareris , de quo nunquam mihi venit in mentem? Ais 4me morderi riderique canonem Hebrxorum. Hoc eft unum calumniæ caput. Alteram eft, quod cum ambiguo fcommate voco Canticum Canticorum , Canticum amatorinm. Tertium, quod Proverbia Salo- | monis & Canticum confero cum duobus libris Efdra, Judith , Hiftoria Sufanne & Beli draconis. Hic, ubi ne fomnium quidem fuit ullius mali, tu fingis tria magna crimina. Referam ex Diatriba locum, quo magis agnofcas, quam hic prater omnem caufam criminaris. Sic habet: Non puto quenguam excepturum hic adverfus an= Eoritatem hujus operis , (de libro loquor, qui inferibitur Ecclefiaftiew) quod, ut indicar Hieronymus, olim apud Hebraos non babitum fft in canone, cum Ecclefia Chrifti magno confenfu receperit in [48m canonem, Neqne cans fam video cur fundet libram banc à [ao canone judicarint excludendum, cum Parabolas Salomonis, & Canticum amatorium receperint. Etenim quod duos poſteriores libros Efdrze , hifforiam apud Danielem de Sufanna ac Belo dracone , Judith, Efter, alague nonnulla non receperant in canonem, fed inter hagiographa numerarint y quid illos moverit , facile divinat gui libros eos atrentivs legerit. Caterum in hoc opere tale nihil obſtrepit lettori. Hactenus Diatribes verba recenfui. An mordeo rideoque canonem Hebreorum, quod negem mihi liquere quamobrem Ecclefalhicure excluferist a canone? Erar cur illud opus haberi cuperem in primis dignum cano ne, & tamen nihil aliud dico, quam, me non perfpi. cere caulam, quare Hebræi non receperint, cum Ecclefia receperit, certe inter hagiographa. Tufortiter pronuntias librum Efter , cum apud Hebræos fit in canone, digniorem cateris omnibus qui excluderetur Acanone. Uter igitur ridet ac mordet canonem, ego qui nego me videre caufam , cur Ecclefiafticum non receperint in fuum canonem, an tu qui judicas librum Efter minime dignum canone , fimul damnans & Hebræorum & Ecclefiæ canonem, cum Hebræorum canone confentientem? Tantum ad primum crimen. Alterum nihilo verecundius. Appello Canticum Salomonis, Canticum amatorinm. Finge nullam hic effe caufam, cur fic appellarim, nifi quia libuit, aut ut Latinius dicerem, quid erat ambigui {commatish, an non eft Canticum amatorinm? An amor femper in malum fonat? Nunc vide caufam cur ita maluerim dicere. Cum enim duæ particulæ ad ditionem Salomonis referrentur, videlicet Proverbia & Canticum , fi dixiffem Canticum Canticorum, dure fibi cohæfiffent duo genitivi, Salomonis & Canticorum y vidererque fentire SaDmonem alia multa feripfifle Cantica. Si fimpliciter dixiffem Canticum, poterat aliquis fufpicari me de Cantico quopiam loqui qualia funt in Pfalmis, idcirco ex operis argumento addo cognomen amatorsum. Ego de hoc Cantico nunquam pejus ſenſi quam de Proverbiis, de quibus optime fentio. Que fuit igitur occalio calumniandi? Er, ni fallor , hoc telum mutuatus cs ex libris Lei, quitibi nunc, opinor, incipiunt placere. Jam ‘ tertium crimen tuum habet manifeltam vanitatem. Non enim confero Proverbia & Canticum cum duobus libris Efäre, Sufanne , Belique draconis hiftoria, fed cum Eccleſiaſtico, qui fimile tractat argumentum cum Proverbiis, atque in his, quos rejecerunt, ajo diligenti leGtofi aliquid obfirepere , cur recepti non fint. fn Ecclefiaftico non videtur fimile quicquam obftrepere. Quod fi in Ecclefiattico nihil obftrepit , multo minus in Proverbiis aut Cantico. In ‘his tam frivolisrefellendis non eram famturus hoc opere , nifi ut te ab ifta immodica nihil non carpendi libidine revocarem: qua fi me tantum læderet, jaétuDIATRIBES Lib. I. 1334 A [ra fane tenuis cffet, aut fi tibi uni noceret, tolerabilior effet: nunc non folum obftat caufæ quam agis, agis aurem, utaffirmas, negotium Euangelii revocandi, tiumomnium bonarum rerum fecum adfert ifta calami tui feditiola perulantia. Concitatus eſt populus adverfus Epifcopos & Principes , Magiftratus agre cohibent plebeculam novarum rerum avidam , atrocibus odiis inter fe diffident civitates, que prius erant conjunétil= fimæ, vix inter homines nunc invenias cui tuto fidas, libertas omnis ademta. Nam Principum, Præfulum, Theologorum, ac Monachorum tyrannidem, fic enim vocare foles, non fuftulifti, ſed irritati. Quicquid ft aut dicitur, rapitur in fufpicionem, & de quibus prius licebat in utramlibet partem difputare, nunc ne hilcere quidem fas eft. Servitus, quam parabas excutere , conduplicata eft, jugum adgravatum cit; catene nonexcuffie, fed adftriéta. Clim nemo faceffebat negotium, fi quis domi fuze pro valetudine comediffer qu conveniebant : nunc etiam{i multas habeas edendi caufas , nec defit Ponuficis diploma, tamen Lurheranus dicitar qui vefcitur. Olim Romanus Pontifex facile relaxabat legem iis qui per imbecillem xtatem & nondum ufu rerum ac judicio prudentem, facti fuifent Monachi aut Monache, nunc ad relaxandum difficillimus eft. Frigent ubique difciplina liberales, una cum Linguis ac bonis litteris, quas tu gravas intolerabili invidia. Rejiciuntur egregia Veterum monumenta, & pro his mundus impletur rixofis ac famofis libellis, ex quibus morbi virus ferpit ad le&orem. Novi aliquot viros bonos ac do&os, quiinitio non inviti legebant tuaslujcubrationes cognofcendi judicandique ſtudio : tandem |coa&i funt rejicere, quod faterentur ſeſe infici tot fannis, fcommatis, di&teriis, convitiis, calumniis parum Chriftianis, quibus doétrinam tuam contaminas, non aliter quam folent ii, qui caposaut phafianos infarciunt alliis. Et primum ita titillationem quandam habent ac pruritum, verùm ubi fenfim irrepferint in animos, inficiunt finceritatem ac manfyetudinem pectoris. Et cum videas quantum malorum in Orbem invexerit ifta tua ferocia, cum toties admonitus fis etiam ab iis qu} tibi bene volunt, tamen ufque proficis in deterius, & & eos fruftra trabens in périculum , qui fe tuæ fidei crediderunt, & illosabalienans, quos poreras ad te pel, licere, (jam enim rurfum fingo tuam doétrinam effe catholicam) denique obfiftens, quo minus hic mundi tumultus utcunque natus , aliquando nobis pariat aliquid bonæ tranquillitatis. Innumeros abftraxifti à fuis Præfulibus , qui nunc oberrant velut oves difipatæ non habentes paftorem, præfrtim cum videant tuam Ecclefiam tantis diffidiis concuri, & iptettinis bellis tumultuari. Et inter hug adhuc vacat tibi tantos libros, tam operofe maledicos, fcribere in hominem, cujus animum prorfus ignoras, fi modo talem effe judicas , qualem facis. Si liberis & apertis convitiis debacchatus faiffes, fimplicitas laudari poterat, aut res poterat tuo genio condonari : nunc arte malitiofa, rem geris. Si duobus aut tribus convitiis contentus fuiffes, videri poterant excidifle , nunc liber totus undique {eater malediétis. Hinc incipis, per hæc pergis, in hæcdefinis. Si temet explefles uno convitiorum genere, ſubinde ftipitem, afinum, aut fungum me appellans, nihil aliud reipondiflem, quam illud è comaæœdia , #0770 fum, hamani nihil a me alienum pato. Hæc non poterant faturare tuum odium, nifi me faceres Lacianum & Epicurum , adco non credentem Scripturis divinis, ut ne Deum quidem ullum effe arbitrer, hoftem Chriftianifmi, denique blafphemum in Deum & Chriftianam Religionem. Hujufmodi leporibus re‘perfus eit tuus liber, oppofitus mex Diatribe, in qua nullum erat convitiam. Iftamtam perverfam opinionem fi quis fufurro levisac mendax, qualibus abundat tua fodalitas, ad te detulit, vide quam conveniat tanta levitas perfone quam tibi fumfifti. Si ex tuo ipfiusanimo concepifii, quis credet eum effe bonum virum, qui de homine B C D. E F Tom, IX, Pppp% ir
