Nunc dum nihil non torques ac rapis ad calumniam
& convitia , perdis bona ex parte & tuum & meum
& leétoris otium: & adeo non concilias tibi fidem,
ut dum hic declaras animi tui morbum, etiam il¬
la fide careant apud plurimos, qua recte vel doces,
vel mones, vel inculcas, qualia tateor efle permultain
{criptis tuis. Nam que res invitabat te ut hoc quoque
calumniareris , de quo nunquam mihi venit in men¬
tem? Ais 4me morderi riderique canonem Hebrxo¬
rum. Hoc eft unum calumniæ caput. Alteram eft, quod
cum ambiguo fcommate voco Canticum Canticorum ,
Canticum amatorinm. Tertium, quod Proverbia Salo- |
monis & Canticum confero cum duobus libris Efdra,
Judith , Hiftoria Sufanne & Beli draconis. Hic, ubi ne
fomnium quidem fuit ullius mali, tu fingis tria magna
crimina. Referam ex Diatriba locum, quo magis agno¬
fcas, quam hic prater omnem caufam criminaris. Sic
habet: Non puto quenguam excepturum hic adverfus an=
Eoritatem hujus operis , (de libro loquor, qui inferibitur
Ecclefiaftiew) quod, ut indicar Hieronymus, olim apud
Hebraos non babitum fft in canone, cum Ecclefia Chrifti
magno confenfu receperit in [48m canonem, Neqne cans
fam video cur fundet libram banc à [ao canone judicarint
excludendum, cum Parabolas Salomonis, & Canticum
amatorium receperint. Etenim quod duos poſteriores li¬
bros Efdrze , hifforiam apud Danielem de Sufanna ac
Belo dracone , Judith, Efter, alague nonnulla non re¬
ceperant in canonem, fed inter hagiographa numerarint y
quid illos moverit , facile divinat gui libros eos atrentivs
legerit. Caterum in hoc opere tale nihil obſtrepit lettori.
Hactenus Diatribes verba recenfui. An mordeo rideo¬
que canonem Hebreorum, quod negem mihi liquere
quamobrem Ecclefalhicure excluferist a canone? Erar
cur illud opus haberi cuperem in primis dignum cano
ne, & tamen nihil aliud dico, quam, me non perfpi.
cere caulam, quare Hebræi non receperint, cum Ec¬
clefia receperit, certe inter hagiographa. Tufortiter
pronuntias librum Efter , cum apud Hebræos fit in
canone, digniorem cateris omnibus qui excluderetur
Acanone. Uter igitur ridet ac mordet canonem, ego
qui nego me videre caufam , cur Ecclefiafticum non
receperint in fuum canonem, an tu qui judicas librum
Efter minime dignum canone , fimul damnans & He¬
bræorum & Ecclefiæ canonem, cum Hebræorum ca¬
none confentientem? Tantum ad primum crimen. Al¬
terum nihilo verecundius. Appello Canticum Salomo¬
nis, Canticum amatorinm. Finge nullam hic effe cau¬
fam, cur fic appellarim, nifi quia libuit, aut ut La¬
tinius dicerem, quid erat ambigui {commatish, an non
eft Canticum amatorinm? An amor femper in malum
fonat? Nunc vide caufam cur ita maluerim dicere.
Cum enim duæ particulæ ad ditionem Salomonis re¬
ferrentur, videlicet Proverbia & Canticum , fi dixif¬
fem Canticum Canticorum, dure fibi cohæfiffent duo
genitivi, Salomonis & Canticorum y vidererque fentire Sa¬
Dmonem alia multa feripfifle Cantica. Si fimpliciter
dixiffem Canticum, poterat aliquis fufpicari me de Can¬
tico quopiam loqui qualia funt in Pfalmis, idcirco ex
operis argumento addo cognomen amatorsum. Ego de
hoc Cantico nunquam pejus ſenſi quam de Proverbiis,
de quibus optime fentio. Que fuit igitur occalio ca¬
lumniandi? Er, ni fallor , hoc telum mutuatus cs ex li¬
bris Lei, quitibi nunc, opinor, incipiunt placere. Jam
‘ tertium crimen tuum habet manifeltam vanitatem.
Non enim confero Proverbia & Canticum cum duo¬
bus libris Efäre, Sufanne , Belique draconis hiftoria, fed
cum Eccleſiaſtico, qui fimile tractat argumentum cum
Proverbiis, atque in his, quos rejecerunt, ajo diligenti
leGtofi aliquid obfirepere , cur recepti non fint. fn
Ecclefiaftico non videtur fimile quicquam obftrepere.
Quod fi in Ecclefiattico nihil obftrepit , multo minus
in Proverbiis aut Cantico.
In ‘his tam frivolisrefellendis non eram famturus hoc
opere , nifi ut te ab ifta immodica nihil non carpendi
libidine revocarem: qua fi me tantum læderet, jaétu¬
A [ra fane tenuis cffet, aut fi tibi uni noceret, tolerabi¬
lior effet: nunc non folum obftat caufæ quam agis,
agis aurem, utaffirmas, negotium Euangelii revocandi,
tiumomnium bonarum rerum fecum adfert ifta calami
tui feditiola perulantia. Concitatus eſt populus adverfus
Epifcopos & Principes , Magiftratus agre cohibent
plebeculam novarum rerum avidam , atrocibus odiis
inter fe diffident civitates, que prius erant conjunétil=
fimæ, vix inter homines nunc invenias cui tuto fidas,
libertas omnis ademta. Nam Principum, Præfulum,
Theologorum, ac Monachorum tyrannidem, fic enim
vocare foles, non fuftulifti, ſed irritati. Quicquid ft
aut dicitur, rapitur in fufpicionem, & de quibus prius
licebat in utramlibet partem difputare, nunc ne hilce¬
re quidem fas eft. Servitus, quam parabas excutere , con¬
duplicata eft, jugum adgravatum cit; catene nonex¬
cuffie, fed adftriéta. Clim nemo faceffebat negotium,
fi quis domi fuze pro valetudine comediffer qu con¬
veniebant : nunc etiam{i multas habeas edendi caufas ,
nec defit Ponuficis diploma, tamen Lurheranus dici¬
tar qui vefcitur. Olim Romanus Pontifex facile rela¬
xabat legem iis qui per imbecillem xtatem & nondum
ufu rerum ac judicio prudentem, facti fuifent Mona¬
chi aut Monache, nunc ad relaxandum difficillimus
eft. Frigent ubique difciplina liberales, una cum Lin¬
guis ac bonis litteris, quas tu gravas intolerabili invi¬
dia. Rejiciuntur egregia Veterum monumenta, & pro
his mundus impletur rixofis ac famofis libellis, ex qui¬
bus morbi virus ferpit ad le&orem. Novi aliquot viros
bonos ac do&os, quiinitio non inviti legebant tuaslu¬
jcubrationes cognofcendi judicandique ſtudio : tandem
|coa&i funt rejicere, quod faterentur ſeſe infici tot fan¬
nis, fcommatis, di&teriis, convitiis, calumniis parum
Chriftianis, quibus doétrinam tuam contaminas, non
aliter quam folent ii, qui caposaut phafianos infarciunt
alliis. Et primum ita titillationem quandam habent ac
pruritum, verùm ubi fenfim irrepferint in animos, in¬
ficiunt finceritatem ac manfyetudinem pectoris. Et
cum videas quantum malorum in Orbem invexerit ifta
tua ferocia, cum toties admonitus fis etiam ab iis qu}
tibi bene volunt, tamen ufque proficis in deterius, &
& eos fruftra trabens in périculum , qui fe tuæ fidei
crediderunt, & illosabalienans, quos poreras ad te pel,
licere, (jam enim rurfum fingo tuam doétrinam effe
catholicam) denique obfiftens, quo minus hic mundi
tumultus utcunque natus , aliquando nobis pariat aliquid
bonæ tranquillitatis. Innumeros abftraxifti à fuis Præ¬
fulibus , qui nunc oberrant velut oves difipatæ non
habentes paftorem, præfrtim cum videant tuam Ec¬
clefiam tantis diffidiis concuri, & iptettinis bellis tu¬
multuari. Et inter hug adhuc vacat tibi tantos libros,
tam operofe maledicos, fcribere in hominem, cujus
animum prorfus ignoras, fi modo talem effe judicas ,
qualem facis. Si liberis & apertis convitiis debaccha¬
tus faiffes, fimplicitas laudari poterat, aut res poterat
tuo genio condonari : nunc arte malitiofa, rem geris.
Si duobus aut tribus convitiis contentus fuiffes, videri
poterant excidifle , nunc liber totus undique {eater
malediétis. Hinc incipis, per hæc pergis, in hæcde¬
finis. Si temet explefles uno convitiorum genere, ſub¬
inde ftipitem, afinum, aut fungum me appellans, ni¬
hil aliud reipondiflem, quam illud è comaæœdia , #0770
fum, hamani nihil a me alienum pato. Hæc non pote¬
rant faturare tuum odium, nifi me faceres Lacianum
& Epicurum , adco non credentem Scripturis divinis,
ut ne Deum quidem ullum effe arbitrer, hoftem Chri¬
ftianifmi, denique blafphemum in Deum & Chriftia¬
nam Religionem. Hujufmodi leporibus re‘perfus eit
tuus liber, oppofitus mex Diatribe, in qua nullum
erat convitiam. Iftamtam perverfam opinionem fi quis
fufurro levisac mendax, qualibus abundat tua fodalitas,
ad te detulit, vide quam conveniat tanta levitas perfo¬
ne quam tibi fumfifti. Si ex tuo ipfiusanimo concepi¬
fii, quis credet eum effe bonum virum, qui de homine