Page 52 [52]
OCR
1331 Eras M1 1332 tus fibilo, vertit fefe ad cupiditates carnis. Itidem gratig juftificanti applicat fele, cum illi in fefe potenter operanti, pro naturæ viriculis RE & avertit fie, cum negleéto Dei dono refleétit {fele ad carnem. Ad has omnes opiniones, quarum nulla damnataeftab Beclefa, ni fallor, & ad omnem hominis ftatum quadrat mea definitio , quam ideo feci generalem, ut omnia. complecterctur que funt probabilia. Nihil igitur agis, cum hanc aut illam opinionem urges eum definitione alio detorta. Pone hominem in ftatu quo fuit conditus, quadrat definitio. Hic tu urges libero arbitrio poſt lapfum vitiato. Pone eum in ftatu in quo eft adolefcens, qui puer per baptifmum accepit habitum fidei, & purgatus eft à peccato protopladti, necdum admifit aliquod crimen per quod amitti: tur gratia, cum ramen jam per eetatem habeat mali bonique difcretionem, quadrabit mea definitio , poterit enim fele applicare ad gratiam, & avertere à gratia. Applicabit autem, fi natura viribus eodem contendat, quo ducir gratia, avertet, fi {preta Dei gratiadeflectat ad carnem. Denique pone hominem ineo ftatu in quo fuit Adam poft violatum Dei præceptum, hic fortafle videbitur non quadrare mea definitio, quod femel addi&us peccato; nihil aliud poflit quam ſervire peccato. Ubi igitur vis applicandi & avertendi ? Juxta quorundam, inquam, opinionem refidet aliqua libertas, qua €x nature viribus abfque ſpeciali gratia per opera moraliter bona poffit exambire gratiam juftificantem. Hic oppones tua paradoxa , fed ifta tibi probanda funt priufquam nos perilla coarguas. Juxta aliorum opinionem, que eft dug uftini 5 porelt applicare fefe ad gratiam exftimulantem ac rovocantem, ac rurfus cam (pernere. Vides hic aliquid libertatis. Rurfus poteft fe præbere gratiæ Juſtificanti, poteſt ab ea {fefe avertere. Et forrafle non abſurdum fuerit ponere medium quendam favum inter juftitiam & injuftitiam, veluri cum homo nature viribus contendit ad ‘promerendam gratiam, vel excitatus gratia ftimulante, quam imperfectam dicimus 5 applicans nature vires ad cam gratiam, contendit ad innocentiam. Is nec omnino videtur injufus, quitædio fuæ iniquitatis contendit ad juftitiam : nec omnino juftus, qui nondum affequutus fit innocentam. Etin hujufmodi ftatu medio divus Axguftinius videtur ponere Cornelium in quo fuit utrumque , fed -imperfecte : veluti qui properat ad afylum, nec omnino tutas eft, nec prorfus hærer in periculo, fed quo tongius recedit à periculo, hoc faluti propior eft, Hic occines fubitum raptum fpiritus, quem ego non nego, fed loquor interim non quid aliquando faciat aut faceï pollit Deus, fed quid generaliter faciat in nobis. Quanquam hac de re fuo dicetur loco. Cum his con- fer tres illas fententias, quas tu conflas in unam, invenies folam primam effe veram. Etenim Auguſtins cum facit gratiam operantem & cooperantem, fatis fatetur effe liberum homini applicare fe ad gratiam exftimulantem, fi natura vires ad eamaccommodet: eum conatum imperfectum adjuvat & abfolvit gratia cooperans, guce cooperans non reéte diceretur, fi nihil omnino eperaretur noftra voluntas, quod negat Carolftadims. Multo minus verum eft quod tw afferis, hominis voluntatem nec in bonum nec in malum quicquam pofle, fed mei puracque neceffitatis efle omnia. Nam hanc opinionem voco tuam, quam in Wiclvo damnatam probas. Quid igitur reftat nifi nominis controverfia? Liberum arbitrium proprie congruit Deo. Efto, fed Gc abutimur aliis multis nominibus, fapientis, boni, potentis, immortalis. Verum cum eft per peccatumamiffa libertas, jam inane nomen eft, quemadmodum in ægroto amiffa fanitas y non eft {anitas. Fateor hic aliquem abufum vocabuli, fed quem mihi non debes imputare, nec tamen abfurde manct in peccatore ratio nominis. quemadmodum in bello captis ingenuis maner libert 118 appellatio, redituræ apropter nativam conditionem, & {pem priftinæ libertatis: Denique propter reliquias B C rrj admiflum peccatum : quæ non idco nihil funt, quod per fe non fufficiant ad recuperandam libertatem , fatis eft quod aliquid agant fuis viribus, & peragant criam auxilio gratia. Tu perdirara fanitatem, mortem facis. Maner in agroto nonnulla nature vis, Utcunque più» gnanscum morbo, fæpe vincens abfque medici præfi= dio. Sic rationem à peccato facis omnino cæcam, cgo lippientem aut lufciofam facio. Neque enim prorfus cæ= cus eft, qui ob pituitam cæcutit, negue prorius mortuus eft, qui cum mo:bo luétarur. Jam fi placet accerfe commodum illum congerronem Sophiftam,: eique propone collationem de lapide , qui nativa vi fertur deorfum, furfum vero non nifi violento impulfu, & roga an lapidi tribuat liberum arbitrium, fortaffe non tenebit rifum & refpondebit : Lapidem efle qui talia percunétetur; lapis enim {ficut omnia gravia, quæ ra» tione carent; non habet nifi unicum impetum. naturalem: at liberum arbitrium ut conditum eft}. erat utroque vertibile. Dices de corrupto loquimur, feremus fi modo in difputando memineris tale fuiſſe condicum, & hinc nominis rationem manere, licet re partin amifla. Poft peccatum aurem originis, fed magisctiam perfona~ le; utlibertas non eft in totum amifia, ita non eft abfoluta fervitus. Cacutientia induéta eft, non cacitas, claudicatio inducta eft, non exitium, & yulnus infliétum eft, non mors, & languor accefit, non interitus. Manet enim aliqua rationis fcintilla, manet aliqua propenfio voluntatis ad honefta, licet inefficax. Nec ideo nihileft, quia per fe non tufficit ad recuperandam priftinamlibertarem : fed ut yulneratum ac languidum non valet quidem quod poterat , verunramen virium qualefcunque reliquiasaccommodaterigenti gratia ; nifi forte dicis puero nihileffe virium , quod folus nequeat movere plauftrum , quod facit connitens robuftiori. Quare ferva lapideis hominibus iftam de lapide comparationem , nequé proferas buc tam ridiculas colleétiones: Nullas efè omnis, & nihil eff omnia. Quid autem fi Scoticus ſir ille Sophifta? Nonne ftatim obturabit tibi os? Nifi forte commodum vocas , qui commode refpondeat ad tuas percunétationes. Poitremo quod ad vocem attinet, Thomas fortaffe concederet poft peccatum non dici proprie liberum arbitrium, fed idem fimpliciter nihit effe, aut nibilagere cum agente gratia, negabit. Hee {unt que in veftibulo difpurationis le&ori pro» pofueram, quo paratior effet ad reliqua percipienda. Nam rudioribus illa feribere me fum proiefflus, & tu nondum , opinor , leéta tota Diatriba, fic cum hac parte congrederis, quafi jam pronuntiarim. Eadem iniquitate difcutis teftimonia Scripturarum à me tractata, quafi in fingulis definierim. Imo teftificor me proponere hincatque hinc diverfa teftimonia divinæ Scripturæ, guæ videntur inter fe pugnarc, & ille fequelæ, quas tu fic exagitas; non {untdefinientis, fed argumentantis, non docentis, fed pugnantis, ut ex collifione teftimontorum & interpretationum elucefcat veritas. Er interim utor jure pugnantium, iniquum petens nonnunquam, ut quum feram. Etenim qui pugnat, frequenter hoc agit, non ut pronuntiet quid ipfe fentiat, fed ut illaqueet ac profternat adverfarium. Proinde non raro faifis affumtionibus utitur, {ed ab adverfario conceffis, & ex his colligit plufauam habet veritas; quo magis adverfarius intelligar fe efle viétum , jamque contra pugnare definens, eupiat doceri. Tum qui dogit, quam dum pugnabat. Sed jam dudum ipfa temporis anguftia cogit me difputationem hanc abrumpere. Quod fupereft , accuratius & per otium traétabitur. Et vide, te quæfo, quantum temporis, quantum chartarum & opere nobis jam periit, in refellendis tuis cavillis > convitis & calumniis. Poteras tua cum laude, nemine læfo , fortiter tueri dogma tuum, idque merebatur mea Diatribæ modeſtia, quæ quo magis friget ac ftertit, fic enim interpretaris meam civilitatem » tanto minus merebatur tam impotentem calami tui {evitiam. Nane
