Page 50 [50]
OCR
Sr. dep D ESFI tas, potentiaque Romanorum Pontificum » fatis appaTeret quid nobis fit exfpectandum. Mitteres huc, ni fallor, fatellitium tuum atque armatas copias, aliquanto inclementius traGtaturus abs te diflentientes ferro , quam nune traétas calamo. Et ubi eft interim ille miTabilis Euangelia, qui folo gladio Spiritus, quod eft verbum Dei, profitebatur fe vindicaturum Euangelium adverfus portas inferi? Ad calumnias, ad convitià, ad minas defcendis totus, & tamen vis videri fimplex, purus, nec affeétibus humanis duci, fed Spiritu Dei. Reéte doces, Deum oportere juftum credi, etiamfi nec lux nature, nec lux gratia comprehendat cum effe juftum, at non recte poftulas idem jus tibi. Porro autem multo gravius etiam peccatum eft in diftinguendis opinionibus, quandoquidem ex una facio- tres. Quod quidem vel infaniæ vel remulentix vitium eft, ex uno videre plura. Imo plures opiniohes recenféo, quarum prima eft Pefagiz; quam ut dampataïn relinquo. Secundo loco recito fenteritiam eorum, qui fic minimum tribuunt libero arbitrio, ut tamen non prorfus tollant, Dicunt enim ipfum nihil efficaciter pole; nifi adfit gratia, vel exftimulans five operans, vel cooperans, vel confummans: & tamen in his omnibus fatentur vel applicationem five conyerfionem humanz voluntatis , vel cooperationem, nimirum ponentes aliquam humane voluntatis vim, qu nonnihil agit cum agente gratia, Hee eft opinio vel Augaffini, velThoma , ſequentis Auguftini fententiam, quatenus minimum tribuit libero arbitrio. Et hanc voco probabilem, co quod relinguat homini ftudium & conatum. Atque hic multam verborum turbam offundis, quomodo non imputetur quöd eft imputandum, & quomodo dicatur aliquid poffe quod ex fe nihil poffit, cum ego in difputatione hujufmodi difficultatem palpabiliteř, üt ajunt, expediam. Tertiam, quam recenfeo , facio Carolffadii, qui non tollit omnino liberum arbitrium, fit interim fas hoc abuti vocabulo, quod fi quis malit appellare Bera aut Delta , mea nihil refert, fed negat in bono opere quicquam agere, fed ait fimpliciter pati, adeo ut gratia non operetur per voluntatem noftram, fed in voluntate tantum patiente. Quartam facio tuam, qui progreffu tue affertionis ‘negas quicquam in rerum natura effe liberum arbitium, nec in bonis nec in malis quicquam agere voluntatem noftram, fed abfoluta neceffitate fieri omnia. Hanc appello omnium duriffimam, profiteorque mihi cum Caroiftadis tuaque opinione potiffimum effe confli&tandum È Nec prætereo Scoti opinionem, quæ putat per opeïà moraliter bona, per influxum nature communem, hominem pofle Dei gratiam efficacem promereri de congruo: quod Dei benignitas non patiatur quemquam interire, qui modo præititerit quod in ipſo eft: non quod ſuis viribus aflequatur falutem, fed quod aliquo Pacto fiat capax divina grati. Hanc opinionem quoniam Ecclefia, quod quidem feiam, nondum rejecit, ego nec defendo nec explodo. . Ergo fepofitis opinionibus Pelagii & Scoti, doceo reliquas tres tantum verbis diffidere. Prima, nimirom Asgofini, fateror arbitrium five voluntatem fuis viribus poffe ad male agendum: nec facit hic folum Deam agentem, voluntatem tantum agi, quod tu doces: & ha@enus cum Augsftino fentit Carolftadius, abs te diffentiens. Etenim cum Augeftins appellat gratiami cooperantem, utique fenfit operari noftram voluntatem aliquid. Deinde dum ponunt gratiam exftimulantem, fed imperfeétam , non excludunr converfionem & averfionem, “cum tu prorfus excludas utrumque, indaéta rerum tuo axiomate quod afferis, fed cum tua palinodia, qua corrigis quod initio dixeras, liberum arbitrium nihil valere nifi ad peccandum, & probas Wiclevs dogma. Et qui prime funt fententie, faciunt arbitrium vitia CAB m ASS M I 1328 B Cc D F net igitur aliquod judicium, fed imperfectum, manet vis, fed inefficax. Vides igitur non cffe candem fententiam aliis verbis tractatam, ut tu fingis. Sed primam opinionem, quam ajo probabilem, confers cum mea definitione, interim exclufa opinione corum, qui per opera moraliter bona, fine ſpeciali gratia, putant Dei bonitatem provocati ad conferendam gratiam. Atqui fic temperavi definitionem, ut huic quoque fententiæ, quoniam damnata nondum eft, pareret locus. Sed finge reje&tam Scoti opinionem, lit prima dagrfini, ‘qui facit exftimulantem gratiam, non excludit applicationem & averfionem. Pharao pulfatus cœperat refipifcere, & ni fe avertiffet ab exftimulante gratia, non veniflet in profundum malorum. Demus & hoc juxta Bernardum, torum initium deberi gratiæ: Certe cum noftra voluntas operatur cum operante gratia, applicat fefe ad gratiam, naturæ vires ad gratiam Operantem accommodans , veluti cum oriente Sole aperimus oculos; rurfum avertit fefe, veluti cum exorto Sole claudimus oculos. Oftende igitur, Lurhere , ofcitantiam vel hebetudinem judicii mei. Sic agis : Dicis primum opinionem probabilem, quæ fatetur liberum arbitrium, peccato vitiatum, non pofle velle bonum fine gratia. Et definitio tribuit illi vim applicandi fefe ad bonum, vel avertendi à bono fine gratia. Definitio, inquis, afirmat, quod exemplum ejus negat, Xc. que tu fatis loquaciter ac procaciter. Audi contra, fubtilitatem tux calumniæ. Definio liberum arbitrium in genere, vel ut erat conditum, vel ut eft in liberatis per gratiam, vel ut eft claudicans in his, qui nondum liberati funt à fervitute peccati: quid hoc ad primam opinionem, quae pars tantum eft corum quæ complećtitur definitio, Nec definitio excludit gratiam fpecialem, nif recipimus opinionem Pe| lagiana proximam, qua fi tibi non probatur, mihi tamen licebat hujus uti præfidiis in argumentando. Nec video periculum , etiamfi quis eam tueatur. Deinde non animadvertis quod facio duplex velle, five duplicem nifum ad honefta , efficacem & inefficacem. Inefficax eſt etiam in obnoxiis peccato, per influxum communem juxta quofdam, juxta alios non fine gratia, fed imperfetta, qua nondum quidem abolet peccatum , fed tamen præparat ad cfficacem gratiam. Nec me movet quod tu nihil pateris effe medium, fed aut Deum facis feflorem aut Satanam: impudenter enim adducis ad me refellendum, quod erat evincendum. Meminifti quod diximus de lumine, & Euangelicus ille cacus primum nihil videt, deinde vider homines velut arbores ambulantes, mox clare cernit omnia. Verùm hee alias, nihil enim hic affero. Jam vides ex his qua diximus, foluta, qu:e proximo Capite repetis & inculcas, non abfque petulantia convitiorum. Accipis unam partem definiti, hoc eft, liberum arbitrium peccato vitiatum, & cum hoc confers unam opinionem. Applicare fe ad bona bonum eft, igitur liberum arbitrium poteft ex ſe bonum. Fateor fi loquaris de bono morali, fateor rurfus fi loquaris de bono pietatis, modo conjungas gratiam præparantem five exitimulantem: veluti cum ex leétione facrá, aut lex audiro Ecclefiafta, ſentimus animi motum ad amorem pietatis & odium turpitudinis. Hanc non excludo nec in definitione, nec in recenfendis opinionibus. Tantum egcludo Pelagiż fententiam , Carolftadii , & tuam. Ubi funt igitur duo libera arbitria inter fe pugnantia? An fecum pugnat genus, quod in ſe compleĉtitur diverfas fpecies, & negabis Afinum effe animal, quod ex ratione differentiæ ac proprii pugnet cum homine? Aut ex una crumena faceres duas, quod in cadem fit aurum & argentum? Non hic igitur captus eft Proteus, fed ipfe Proteum agis ftudio calumniandi, te ipfum vertens in omnia cum libet, me quoque fubinde alium. atque alium faciens, utcunque tibi vidcor accommodus/calumniæ tuæ fpiculis. Fateor fecundum unam opinionem ,„ hominis voluntatem peccato
