Page 41 [41]
OCR
1309 HYPERASPISTAE nem delirationem:vocas. «Hoc in Pfalmo xvir. ibi dicis, Bcclefiæ doétrinam effe fupra captum humanum : & hic fufflicit Grammatices peritia. In Pfalmo x1x. hunc in modum loqueris : Expofuimus hunc Pfalaum pro exemplo fidei de Rege quacunque, nec dum certnm, an legitimum fenfum attigerim : mox interpretationis tuæ judicium réjicis in leétorem. Iterum in xx. fatcdebeatintelligi & mihi objicis Scepticam T'heologiam, qui non aufim de perplexis difficultatibus Scholatticarum quæftionum pronuntiare ? Ubi tum erat ille Stotevs affertor : ubi ille Omnifcius? Mihi dicis, Non fe ſuſpenſe laguitur , niſi Lucianus & Epicurus : & tu in Opere maxime facro eodem modo loquens, ignofcis tibi, In calce hujus libri tui dicis, Penes nullum volo eſſe judicium, fed omnibus fuadeo ut praftent obfequium: & in Pfalmo judicium defers lectori. Quomodo in. his tibi conftas, qui me Proteum facis? An tum temporis nondum habebas Spiritum? Non dices, opinor. Utinam autem in ea modeftia perfeverafles ! Ibi veteres Orthodoxos, fanétiflimos & eruditiflimos Vatres appellas: hîc me rides, qui tribuam illis fan&imoniam, ipfe cacutientiam, ignorantiam, imo blalphemiam & facrilegium impingens: nec aliter excuſas eos potuiffe fervari, quain fi vel fecus fenferunt atque fcriplerunt, vel erroris poenituit ante mortem. Porro cum inrernam claritatem fic requiras ab omnibus Chriftianis, ut fine hac non facias illis ullam fpem falutis, quid a liud cenfebimus, nifi illos omnes perifle, qui tam neceflarium articulum fidei non dicam ignorarint , fed impugnarint , profligantes neceffitatem , ac liberum arbitriam profitentes. Ego toties vocor blafphemus, qui dubitem ac difpurem de tuo dogmate, & obfcurum putas quid de illis cadem fententia pronunties? Er hic rurfus novum paradoxon : Qa: Spiritum babet, ei nihil obfcurum : qui non habet , ne jota quidem unum intelligit. Nil medium eft. Quifquis igitur profrerur fefe dubitare alicubi in Scripturis, aut Spiritum habet; & mentitur effe obfcuritatem cum nulla fit, aut non habet, & ne jota quidem unum intelligit. Terriianns infignis Ecclefiæ Doctor , poftea in Montani dogma prolapfus, difceffit ab Ecclef communione. An 1s amiflo Spiritu, ne jota quidera intelligebat? Sed interpretaris non intelligit, id eſt, non ſentit, non afficitur. At nos agebamus de certitudine doctrine, non de ignoto hominis affeétu , de quo fateris neminem certo pronuntiare poffe, præter unum Deam. Etenim cum juxta Pazlam fint Spiritus impoftores , & Angelus Satane fefe transfiguret in Angelum lucis , falli poteft & is, qui fe credit agi bono Spiritu. Quod fi totam intelligentiam divina Scripture tribuis divino Spiritui, cur excipis folam imperitiam Grammatices? An in re tanti momenti Spiritus patietur Grammaticam obftare faluti hominum ? Qui non gravatur impartiri tantas divitias æternæ fapientiæ, num gravabitur impartiri Grammaticam & fenfum communem? Blafphemus eft in-Deum qui vel tantillum tribuit libero arbitrio, & tupius es, qui tantum tribuis Grammatica, ut fola tenebras inducat clarifime luci Seripturarum ? Qui queruntur cfe tenebras in Scripturis, haudquaquam negant effe clariffimas ipfi Spiritut, qui Scripturarum eft auctor: fed has tenebras imputant imbecillicati naturæ bumanæ : quod cum apertiflime profitearis in præfauone tua, quam modocitavi , bic fortifime negas , affirmans nibil effe capacius divine Scripturæ, quam imbecillitatem humanam. Cærerum ut urgeamus hoc quod agebatur, doce quibus argumentis nobis conftare pofiit, te Spiritum babere magiftrum, nec falli in enarranda Scriptura, com in hac ballucinati fint omnes Ecclefiæ Doétores;#Fateris anéle nonnihil ob(curitatis ex imperitia Linglarum. Hie igitur cum plures inter fe diflentiunt, quorum oe quifque fibi vindicat Linguarum peritiam , quomo! g mihi conftabit quis cæcutiat 1n Lingua gy quis non: Nam hine (ut ais) pendet iterpretationis certitudo. è DiAaTRIBES Lib. I. x316 A | Nec omnino negas aliquid obfcuritatis oriri €x tropis: guos tametfi doces non temere admittendos in enarrationibus, tamen velis nolis frequenter occurrunt, in Prophetis , in parabolis, in ænigmatibus. Nec mihi placent affectati tropi , præfertim qui fubvertunt fenfum hiſtoricum : verùm fi tropologias excludas à facris Libris, perit bona pars & jucunditatis & utilitatis arcanz Scripture. Ad hæc fi fateris ex Grammatices imperitia nafci caliginem, fateberis fimul & ex tranflatione, & ex depravatis Exemplaribus oriri tenebras. Queritur hoc & Occolampadius in Efaia. Ergo cum alius dicet efle tropum, alius negabit, aut fi fatetur uterque tropum effe, fed in interpretatione tro~pi diffident , unde mihi conftabit, quis illorum attingat [copum ? Ex collatione locorum? Habet utraque pars quæ conferat : Adhuc hæreo dubius. Similiter cum audio plures inter fefe diffidentes, quorum quifque contendit {uum Exemplar vacare mendis , qua res mihi adimet ambiguitarem? Jam quis audebit affirmare: aut fi quis afirmet, quis crediturus-eft ex locis inter fe pugnantibus non frequenter oriri magnam caliginem? Quid fimplicius Ewangelica hiftoria? Et tamen a quot qualibufque viris hic fudatum eft, ut que diffident redigantur in concordiam ? Adnifus eft fummis yiribus dzgu/tinus, nec effecit quod voluit : faltem hoe officium nobis prefta, quo minus tibi diffidamus. C| Multis obftat ingenii tarditas, quo minus aflequantur quod docent facræ Litteræ, multis ofcitantia, multis animus addictus humanis affectibus. Nam contentiof torquent Scripturam ad fua dogmata, cum contra fieri oportuerit. Denique Spiritus non omnibus patefacit omnia. Totidem igitur modis ambigemus de interprete : & quicquid malorum exaggerafti adverfus ceos qui putant in Scripturis effe nonnihil ob{curitatis 5 quicquid convitiorum in hos congeffifti, regeretur in |te, qui non potes effugere quin fatearis, aliquo paéto | caliginem efle in divinis Libris. Sed tibi nulla eſt caligo. Ponamus effe verum quod dicis : fed quomodo nobis ifthuc facies perfpicuum? Nam hoc probandum D |fufceperas ,confeffus te nihil agere adverfusmeam quæ| fionem » nifi dilucide probaffes. Cæterum cum omnibus tentatis id non poffis, veluti Proteus vinculis renacibus adftriétus, redis in natiyam formam, & nobis invidiam moves, quod Scripturam faciamus obfcuram: perinde quafi negemus in illa quicquam effe lucis. In multis locis tenebras eſſe dixi , fed quas Spiritus aperiri velit, quantum nobis fatis eft ad falutem. Nam quædam abftrufa fervat futuro feculo. Si tu colligis hinc nihil certo probari per Scripturam, dic mihi, guomodo tot feculis orthodoxi Patres erudierunt populum Chriftianum , quomodo propulerunt harefes ab Ecclefia, an per Scripturas ambiguas & non intellectas? Tandem Satanam in crimen vocas, cujus opera fit, ut tam paucis fit dilucida Scriptura; qui fi dormiret, uno fermone Dei femel audito, totus Mundus converteretur. 3 Hîc cum prorfus hæreas in vado, tamen veluti re bene gefta, minitaris te meis me laqueis irretiturum : & occurris fyllogifmo utringue cornuto, fic obtorto, ut nullum fit effugium. Ex verbis, inquis, 1845 jaftificaberis, & ex verbis tuis condemnaberis. Dicis Scripturam hic non effe dilucidam. Quod ſi verum non eft y cur tu in Diatriba e i fi verum eff, quid agunt Orrbodoxi, quoriime ingenium , eruditionem 5 fanctimoniam, miracala; martjria, dignitatem, veinftatem, muliitudinem jathas, quiex ambignua Scriptura afferderunt liberum arbitrium © Quo me vertam, adeo conftri€tus hinc atque hinc obyiis cornibus ? Scilicet alterum tui fyllogi{mi cornu pracidam , deinde cum altero mihi res erit. Mea Diatriba non dicit Scripturas in hac materia effe obfeuras. Sic habent illins vera |ba: Zerkw his de Scriptaris non eft controverfia, de fenfu Scripture pugna efi: In cujus interpretationes & ce= tera. Audis-ne? pugnam efle dico, non obfcuritatem. Anideo Scriptura , quibus convi&us eft Arias , fuerunt B| F abe s ji:
