me facias Epicuri de grege porcum, quafi credam aut
nullum cfe. Deum, aut fi quis eft, ci non eſſe curæ
res mortalium, hæc, inquam, cum impingas, quibus
ne fingi quidem quicquam poteft atrocius, tamen ad¬
dis hyperbolam, me {cire, quid hic premas. Hic erat
locus in te debacchandi, fi calami tui petulantiam imi¬
tari vellem. Nihil erat opus tam impudentibus com¬
mentis. Poteram ex aliorum fententiis aperire quod
monftrum tu celes in corde, & quem fpiritum tua fori¬
pra nobis inhalent, Etenim fi tibi jus facis quidlibet
in me jaculari vel ex tuorum veredariorum delationi¬
bus, vel ex fratrum litteris, vel ex animi tui divina¬
tione, quanto juftius ego poffem idem ex Cæfaris ac
Pontificum diplomatibus, ex gravium virorum libris
in te proditis ? Obteftor tuum iftum fpiritum; quem
toties nobis jactas, Luthere ,utrum hac ex animo fcri¬
bis, an in odium mej confingis? Si me fentis eſe ta¬
Jem qualem deferibis, falfiffimam de me concepitti o¬
pinionem : fin ifta, quod magis credo , confingis, facile
divinas qualem ego de te concipiam opinionem. Sin
hæc ad te detulerunt fideles in Chrifto fratres, pefli¬
ma fide mentiti funt. An ideo mihi cura non ſunt
Ecclefiæ dogmata, quia tuas damnatas affertiones tue¬
ri recufo? An hoc teflantur tor meæ Lucubrationes,
me credere nihil efe Deum? Quorfum opus erat tan¬
tum laboris defudare , cum licuerit profanas tratare |
materias ? Aut quis unquam audivit cx me vocem de
Dco impiam? Verùm fcio te longe aliud fentire quam
{cribis , negue cuiquam. obfcurum crit quo fpiritu af¬
flatus hee tam odiofe feripferis. Nec illa fucava fa¬
cient, ut quifquam tibi credat; Metue Spiritum Dei,
qui ferutatur renes & corda ; nec fallitur compofitis
verbis. Hujufmodi fi velim inte viciffim uti, quan¬
tam dicendi copiam mihi non ars rhetorica, fed ipfa
res fuppeditatura fir, & tu vides, opinor. Sed certum
eft tueri promiflum, depellam intentatam calumniam,
non recalumniabor. Quangquam hac. calumpia tam
impudens eft, ut non egeat ullo patrocinio. Ergo ad
rem,
Si tibi ufque adeo difplicent Sceptice , fi tantopere
placent affertores , cur quod ab Orthodoxis omnibus
affertum eft , quod Ecclefiz clariflima voce’ prefcri¬
ptum eft, audes convellere? Utrum magis impiumeft,
non difputare plufquam fat eft de dogmatibus Chriftia¬
nis, an ea labefactare, disjicere, conculcare, & his
mo. Czeterum non alia in re plus colloco vel ſpei, vel
folati quam in divinis Litteris, ex quibus arbitror me
tantum haufiffe lucis, ut abfque tuis contentiofis do¬
gmatibus ex mifericordia Domini fperem zeternain fa:
lutem. Iraque Scripturarum non minor eft apud mé
reverentia, quam apud cos qui illas adorant religiofi®
fime. Deinde quod ad Ecclefiæ reverentiam pertinet
fateor me femper optafle repurgari Ecclefiam, à qui¬
bufdam {moribus, nec me per omnia affentiri omnibus
dogmatibus Scholafticorum , cxterum Ecclefix Catho¬
lice decreta, prafertim ca que generalibus Synodis
prodira funt, & Chriftiani populi confenfu comproba¬
ta, tantum apud me ponderis habent, ut etiamfi menm
ingeniolum humanis rationibus non affequatur quod
prefcribit , tamen velur oraculum à Deo profectum
fim amplexurus , nec ulla Ecclefiæ conftitutio à me
violabitur, nifi neceffitas ipfa legem relaxet. Ac mihi
vehementer difplicerem , animoque difcruciarer , fi pro¬
ceres Ecclefize eam fententiam in me tuliffént quam in
te pronuntiarunt , qualem caufam fis habiturus apud
Deum, ipfe videris. Hunc animum haétenus prefiri
& preeftabo. Tu divina ex tuo animo quecunque vo¬
les, ac me terque quaterque Papifticam appella. A¬
nimo meo nihil potes objicere, nifi quod cum. omni¬
bus bonis viris optavi correctionem Ecclefie, fi fine
gravi rerum tumultu fieri poffet. Nec te puder toties
mihi objicere optatam Scepticoram licentiam, quafi
quod per fe falfum eft, reperendo & affeverando fiat ve¬
rum. In Litteris facris , quoties fenfus dilucidus eft,
nihil Scepricnm cfle volo: fimiliter nec in decretis Ee¬
clefiæ Catholicæ. Cærerum in aliis, de quibus afferto¬
res magna contentione digladiantur , dico me Ficile
difceflurum in fententiam Scepticoram, hoc eft, diu
ornare vocabulis, quibus tu ornas? Hic mihi rurfus in¬
geres tuam figuram, quafi tu reverearis (inquis) Scri¬
pturas & Ecclefiam. Quid fupereft, nifi ut prophe¬
tia fpiritum tibi vindices, imo divinitatem quandam,
ut pronunties quid quifque celet in corde? Et tamen
confideraturum , nec temere pronuntiaturum. Non
eft igitur Scepricns qui non curat fcire quid verum, quid
falfum, cum à confiderando nomen Babeant ; fed qui
non facile definit, neque pro fua opinione digladiatur,
| probabile. Tales Scepricos videas fuiffe veteres Or¬
thodoxos frequenter in enarrandis facris Litteris; in¬
quirentes ac fufpendentes interim fententiam , judicium
aliis deferentes. Et in plerifque definiendis Ecclefia;
ficut ante diximus, Sceptica fuit, multis feculis fufpen¬
dens fententiam. Quis autem tam perverſæ mentis
eft , ut malit nihil certi fcire, quam omnium rerum
habere certam fcientiam? Verùm in tanta rerum cali¬
gine, modeftius fimul & quietius eft Scepticum agere
quam contentiofum aflertorem. Quid erit tandem quod
tu non depraves ad calumniam? Quam vero amanter
jinterpretaris quod fcripferam , five affequor, five non
Deus diétus eft xadoyvasys. Excute tuum cor, & no¬
li de alieno judicare. Vides hic, Luthere, quid merea¬
ris audire? Ego non revereor Scripturas Sacras, & tu
revereris? Et hic {cilicet erat locusfcommati: Verzm,
inquis, te de confitendo Chwuifto , & dogmatibus ejas,
bic nihil voles dixife. Reéte moneor, & ego in gra¬
tiam tui, mco juri cedo, ac de animo tuo nolo judi¬
care ; inque aliud tempus vel aliis id refervo. Hæc
tua, Luthere, verba quid olent, quid fpirant, quid fa¬
piunt ? Quid nifi fpiritum finceritatis Euangelicæ ?
Obfecro te, fi velles, potes tu judicare de animo mco,
& fi judicares, quid aliud quam impudentiam lucrifa¬
ceres? Aut quod jus tuum vocas, quod in gratiam
meam cedis ? Num licentiam in quoslibet jaculandi
quidlibet ? Aut quem morem tuum mea caufa relin¬
quis? Nonne toto hoc libro morem antiquum obtines,
hifi quod malediétis & calumniis teipfum fuperas? Aut
quod tempus, quos alios fycophantas mihi minitaris ?
Trane tu purgatus eris Ecclefiæ Catholicæ , fi mihi cri.
men impietatis impegeris ? Iftis artibus, opinor, A¬
poftoli Mundum pellexerunt ad Evangelium. Hoc vo¬
lo te tuofque omnes fcire, primam quod ad Scriptu¬
yas attinet , fieri poteſt, uc in his enarrandis labar im- |
addis graviter , Chriffianus vero anathema fit, fi non cer=
tus fit È affeguitar quod ei praferibitur : quomodo enim
credet quod now affequitur’ Ita-ne, vir egregie, aſſequi
ingenii viribus, & naturalibus argumentis percipere ?
Neque te fugicbat ,quid fentirem, non ufque adeo ru¬
dis es Latini fermonis, fed huc te rapuit calumniandi
libido. Et fi parum fcires Latine, ipfe fermonis con¬
textus indicat quid fentiam. Quid enim aliud cft fub¬
mittere fenlum humanum Ecclefiæ judicio , nifi cre¬
dere quod præfcribit Ecclefia? Ego non affequor quo¬
modo differat Pater à Filio , quomodo procedat Spi¬
ritus Sanétus ab utrogue, cum neutrius fit filius , &
tamen hoc apud me certius eft, quam quod digitiscon¬
tre&o. Et vide quam inique calumniaris omnia: ean¬
dem fententiam, quam in mea Diatriba calumniaris mul¬
tifque convitiis exagitas,ipfe ponis in. tua formula, qua
meam fcilicet cortigis ; Ubscungue, inquis, per infir¬
mitatem liceret, &c. Quod tu vocas infirmitatem
carnis, ego dico non affequi. Neque enim veritas eff
in caufa, quo minus affequamur, fed infirmitas inge¬
nii, quale me profiteor habere. Hic «òlis «ò tripli¬
cem liteni moves, Primum, quod feripferam in facris
Lit