Page 18 [18]
1263
adimam refcindendi, quiz funt a Prifcis decreta, deni¬
que quod nolim omnia apud quofvis evulgari. Ut ad
medium primo loco refpondeam, jus iftud adimat tibi
qui dedit. Surgente pofteriore propheta jubetur prior
tacere , quid tum poftea è Ergo-ne fas eft cuivis re¬
fcindere Veterum fententias publico Ecclefiæ judicio
comprobatas? Denique cur iu fic commoveris in pro¬
phetas qui furgunt poft te? Cur illis juxta Pauli præ¬
ceptum non das locum è Deinde quod dicis de luce
Scripturarum, utinam cefet veriflimum! Art longe ali¬
ter fentiunt qui in his explanandis multis retro feculis
defudarunt. Sed de hoc pofterius incidet ut loquamur.
Atque hunc campum ingrediens , ftatim uteris arte tua,
dicens quod ego Chriftiana dogmata fic diftinguam,
ut quædam fint neceflaria cognitu , quædam minus.
Obfecro quis unquam dixit Chriftiana dogmata non
effe cognitu neceffaria? De quæftionum generibus lo¬
quor, non de Chriftianis dogmatibus.. Deinde non
illic ago de Profefloribus Theologix , fed de vulgo:
nam hodie & coriarii in compotationibus difputaat de
Libero Arbitrio.
Jam quod ipfe fateris in fignis tantum obfcuritatem
cfle, nonin rebus, haud magni refert ad excludendam
obfcuritatem : utrum fatearis res non intelligi, pro¬
pter ignoratas voces, an rerum caliginem effe in caufa
ut voces non intelligantur. Quod fi fola Grammati¬
ces peritia fubmovet omnem obfeuritatem à facris Lit¬
teris, qui factum eft, ut divus Hieronymus Linguis o¬
tanibus inftruétus, fic paffim hareat, fudet in expla¬
nandis Prophetis ? ne quid alios commemorem , in
quibus eft & Auguftinus, cui nonnihil tribuis. Cur ta
iple; qui Linguarum infcitiam non potes prætexere,
nonnunquam hæres in explicandis Plalmis, teftificans
te fomnium animi tui fequi, non damnatis,aliorum opi¬
Dionibus. Arqui fi veritas in propatulo eft, oportebat
€orum opiniones , quia vero aberraffent, rejicere. Hoc
cum certe decebat, qui fic odit Scepticos, profeffus af
fertorem, Denique cur inter. tuos fratres adeo male
convenit? Eandem Scripturam habent omnes, eundem
fpiritum fibi vindicant omnes : & tamen CarolfPadius
abs te fortiter diffenfit, diffentit & Zwinglins, & Oe¬
colampadins, & Capito, qui Carolffadii fententiam pro¬
bant, probationes non probant. Rurfus inter Zwin¬
glum & Balthazarum, quantis de rebus quantum eft
diffidium? Ne commemorem imagines ab aliis ejectas,
per te defenfas, ut taceam de novo baptifmo, à tuis
rejecto, ab aliis predicato , ut fileam humanas difci¬
plinas, ab aliis reprobatas, abs te defenfas. Cum tra¬
ctetis omnes rem Scriptura, fi ea nibil haber obfcu¬
ritatis, cur inter vos tam male convenit? Nec eft quod
hic miferos Sophiftas exagites: docet hoc Asguftinm,
obfcuritatem alias proficifci ex ignoratione feu ambi¬
guitate vocum, alias ex ipfa natura rei, nonnunquam
ex tropis & allegoriis, interdum ex locis inter fe pu¬
gnantibus, quod ad fermonis fpeciem attinet. Et cau¬
{am adfert, quare Deus hanc obfcuritatem in facris
Voluminibus refidere voluerit. In loco de peccato in
Spiritum Sanétum nunquam remittendo, negas guic¬
quam efle obfcuritatis. At Auguftinm fatetur fe. fem¬
per vitafle hujus difiicillime: queeftionis moleftiam, &
tamen cum tractet eam accurate, non fibi fidit, fed
fufpendit fententiam. Breviter, an fibi fatisfecerit ne¬
{cio, mihi non fatisfecit. Verba funt, ut ais, clariffi¬
ma, peccatum irremifibile: fed doce quæ fit illa blaf¬
phemia in Patrem aut Filium, cui promittitur remif¬
fo, qua in Spiritum Sanétum, cui negatur. An con¬
tumelia Patris & Filii non pertinet ad Spiritum San¬
étum? Deinde , quod eft illud feculum futurum , in
quo videntur condonari quædam peccata? Vide quan¬
ta fit in clarifimis verbis obfcuritas. Quæ non tor¬
quer Axgeftins, utex his anguftiis femet explicet : &
tamen non explicat, nec mea, nec fua ipfius fenten¬
tia. Porro quod me cum omnibus Sophiftis provocas,
ut vel unum locum obfcurum aut abitrufum profera¬
UW AB Ri A Sse MY 1264
mus é divinis Voluminibus, quem tu non ftatim often¬
das effe dilucidum, utinam praftare poffes quod pol¬
liceris ! Deferemus ad te difficultatum examina, tibi¬
que condonabimus , fi nos appelles talpis caciores ,
modo luculenter explices in quibus heremus. Quod
f nobis hanc legem præfcribas, ut quicquid tu fueris
interpretatus , id credamus fentire Scripturam , nón
patientur tui fodales, qui tibi fortiter reclamant, affe¬
verantes te de Euchariftia perperam interpretari Scri¬
pturas. Quare non æquum eft nos tibi plus auctori¬
tatis tribuere , quam tribuunt tuæ profeffionis fodales
præcipui. Jam cum hic agamus de difficultate quæ¬
ftionum, que ex myfticis Litteris ‘nafcuntur > Veluti cum
querimus quid fit illud quod diſtinguir in facra Triade
Perfonam a Perfona,res an relatio, & an Spiritus San¬
&us cum procedat ab utroque, ab uno principio pro¬
cedat, an à duobus, aliaque innumera. Item cum le¬
gamus impiis poft hanc vitam denuntiari ignem ge¬
henne, quæfitum, an impiorum animæ ftatim ut a¬
vulfæ funt à corpore, dedantur fuppliciis, an ferven¬
tur luituræ pœnas indie fupremo. Rurfus an ignis ille
fit materialis: & fi et, quomodo res corporea agat in
animam incorpoream. Tu, qui folus nunquam deflectis
à re propofita, mire hue confers Scripturas & ratio¬
nes, de lapide revoluto à monumento, de Euangelio
prædicato omni creaturæ ; quañ tales difficultates præ¬
dicarint Apoftoli. Quod fi nomen Euangelii Chrifti¬
que quæftiones ejufmodi univerfas compleétitur , un»
de faétum'eft, ut poit prædicatum Euangelium tanta
cæcitas refederit in Ecclefia Dei, ut pott Apoftolos
nullus exftiterit , preter Goannem Hus & Wiclevum ,
qui non paffim hereat in facris Litteris ? Nifi forte
ſentis nihil ultra querendum, quam facris Litteris ex=
prefum et. At hoc nec te nec tuos fentire verifimile
eft. Nam tu haétenus cum Ecclefia faciens, pronun¬
tias in fynaxi yerum effe corpus & fanguinem, id eft,
{ubftantialiter : atqui fubftantia vox non eft in facris
Litteris. Rurfus tui fortifime contendunt, non efe
illic corpus & fanguinem, nif in figno efficaci. Ne
j hoc quidem exprimunt facræ Litteræ. Omnibws, in¬
quis; notam eff, Filium Dei fattum hominem , efe Denn
trinum & snam, Chriſtum pro nobis pafum, & regna=
turum in eternum: poteras cadem opera è Symbolo
proferre duodecim articulos. Ifta fateor & laicis de¬
cantanda. Sed quid hoc ad difficultates quæftionum
quæ ex his articulis oriuntur? Nam nosde his loqueba¬
mur non difputandis apud promifcuam plebem. Proin¬
Predicate Enangelium omni creatura: & , In omnens
terram exiuit fonus eornm: &, Quaecungque ſcripta ſunt,
ad noftram dottrinam (cripta fant: &, Omnis [eviptara
divinitus infpirata , utilis eff ad docendum, &c. Iſta
quis unquam negavit? Hæc fcilicet faciebant ad rhom¬
bum, ut tuis abutar facetiis. Porro quod rejicis me¬
um Corycinm fpecum, qui declarat aliquo ufque feru¬
tandas Litteras facras, cæterum altius quam fat eft
ingredi nefas effe , ne ferutator majeftatis opprimatur
à gloria, fed doces abftrufifima quæque myfteria o¬
mnibus in promtu atque propatulo effe, fatis tu qui¬
dem fortiter afferis: fed ipfo mundo reque ipfa recla¬
mante, poftremo tuis ipfius fcriptis, ac tuorum diffi¬
dio refellente quod afferis. Non admodum excutiam
hic diftinétionem tuam , qua difcernis Deum à Scri¬
ptura , quemadmodum creatorem à creatura: quam
propofiturus , nefcio quamobrem profitearis te velle
rhetoricari aut dialeéticari : aptius erat fi disiffes fo¬
| pbifticari. Nam illi diftin&ionibus folent elabi, quod
E nibilo rarius neque verecundius facis quam illi, quo¬
|ties tibi commodum eft. Scriptura nobis Deum de¬
\pingit, ac de divine nature myfteriis loquitur. Pro¬
inde fermo de re ut eft incomprehenfibili, & ipfe ali¬
qua ex parte incomprehenfibilis fit oporter. Nec re¬
fero pronomen Ejws ad Scripturam, ut tu divinas, fed
ad Deum: nepre igitur, inquis, accommodas ad Scri=
piaram, cum illic Paulus loqguatwr de Deo, quemadmo¬
dum