OCR Output

1247 DESIDERI! Frasmi DE LI

culentum quæftum faciebat ex confeffionibus & fatis¬
factionibus ,, quibus mire irretiverant hominum con¬
fcientias: item ex Purgatorio, de quo paradoxa que¬
dam tradiderant. Hoc vitium fic corrigit pars diverfa,
ut confeflionem dicant commentum effe Satang: qui
modeftifime , negant exigendam : pro peccatis non
effe opus ulla fatishétione, cum Chrifius pro peccatis
omnium pæœnas refolverit: denique nullum cffe Purga¬
torium. Item pars una dicit, etiam Priorculorum con¬
ftitutiones obligare ad pænam gchennæ, nec dubitat
promittere vitam æternam, fi quis obedierit : diverfa
pars fic huic medetur hyperbolæ, ut dicat omnes Pon¬
tificum , Conciliorum, Epifcoporum conftitutiones
effe heereticas & antichriftianas. Sic una pars extule¬
rat Pontificis poteftatem rev vaepGoainas y altera fic
predicat de Pontifice , ut non aufim referre. Rurfus
una pars dicit, Monachorum & Sacerdotum vota ob¬
ftringere hominem ad pœnam gehennæ#& in perpe¬
tuum, altera dicit talia vota efe prorfus impia, nec
eſſe ſuſcipienda , nec , fi fufceperis, fervanda. Ex ta¬
lium igitur hyperbolarum collifione nafcuntur hæc ful¬
mina ac tonitrua, quæ nunc concutiunt orbem.. Quod
fi pars utraque pergat mordicus tucri fuas hyperbo¬
las, video talem pugnam inter illos futuram , qualis
fuit inter Achillem X Hectorem, quos, quoniam erant
pariter feroces , fola mors potuit dividere. Ac vulgo
quidem ajunt , baculum curvum ut reétum facias, in
diverfam partem infle&tendum cflè : id fortafle conful¬
tum fuerit in corrigendis moribus, in dogmatibus an
ferendum fit nefcio. In exhortando aut dehortando
video nonnunquam efe locum hyperbolis , velut, ut
addas homini timido fiduciam , apte dixeris, ne ms¬
tuc, Dcus omnia. loquetur & faciet in te. Et ad re¬
tundendam hominis impiam infolentiam , utiliter for¬
tafle dixeris, hominem nihil aliud effe quam peccatum:
& adverfus cos, qui fia dogmata poftulant aquari
Scripturis Canonicis, utiliter dixeris, hominem nihil
aliud effe quam mendacium. . Verum ubi in difquifi¬
tione veri proponuntur of: ware 4 non arbitror uten¬
dum hujufmodi paradoxis, que non multum abfunt
ab zenigmatibus, mihi quidem in his placet moderatio.
Pelagins Hberosarbitrio viſus eft tribuere plus fatis,
Scotus tribuit affatim. ZLutherus primum mutilabat tan¬
tum amputato dextro brachio: mox nec hoc conten¬
tus, prorfus jugulavit liberum arbitrium, & e medio
fuftulit. Mihi placet illorum fententia , qui nonnihil
tribuunt libero arbitrio , fed gratiæ plurimum. Nec
enim fic erat vitanda Scylla arrogantiæ, utferaris in
Charybdim defperationis aut focordia : neque fic
medendum membro luxato, ut in diverfam partem
detorqueas ; fed in fuum locum erat reponendum: nec
fic erat a fronte pugnandum cum hofte, uta tergo
vulnus accipias incautus. Hac moderatione fiet, ut fit
aliquod opus bonum, licet imperfeétum , {ed unde ni¬
hil fbi poffit arrogare homo : crit aliquod meritum ,
fed cujus fumma debeatur Deo. Abunde multum eft

o

BERO ARBITRIO COLLATIO, 1248

A (f fe quifque velit contemplari > facile deponat criftas
etiamfi non afleveremus hominem quamyis juftifcatum
nihil aliud efle quam peccatum , prefertim cum Ghri¬
lus appellet renafcentiam , Paulus novam Creaturam.:
Cur, inquies , datur aliquid libero arbitrio ? Ut
fit quod merito imputetur impiis , qui gratice Dei vo¬
lentes defuerint, ut excludatur a Deo crudelitatis &
injuftitiæ calumnia , ut excludatur a nobis defpera:
tio , ut excludatur fecuritas , ut exftimulemur ad
conandum. Ob has caufas ab omnibus fere fta¬
tuitur liberum arbitrium , fed inefficax abfque
perpetua Dei gratia, ne quid arrogemus nobis. Dicat
B |aliquis, ad quid valet liberam arbitrium, fi nihil cf¬
ficiat? Refpondeo, ad quid valer totus homo, fi ficin
illo agit Deus, quemadmodum: figulus agit in luto, &
quemadmodum agere poterat in filice? Proinde fi fatis
jam demonftratum eft, hanc materiam effe talem, ut
non expediat ad pietatem altius cam ferutari quam
oportet, præfertim apud idiotas. Si docuimus! hanc
opinionem pluribus & evidentioribus teftimoniis Scri¬
pturarum fulciri , quam alteram. Si conftat Scriptu¬
ram Sacram in plerifque locis vel ob{curam effe tropis,
vel fecum etiam pugnare pritna quidem {pecie , eaque
gratia, velimus nolimus , alicubi recedendum a verbis
& litteris, ac interpretatione moderandam efle fenten¬
G | tiam. Denique fi declaratum cft quot incommoda non
dicam abfurda , confequantur , fi femel funditus tollas
tur liberum arbitrium, f palam eft factum hac, quam
dixi, {fententia recepta , nihil perire corum quæ Lite
therys pie quidem & Chriftiane differuit, de fumma
charitate ia Deum , de abjicienda fiducia meritorum ,
operum, & virium noftrarum , de tota fiducia transfe¬
renda in Deum, & illius promiffa : jam velim illud
expendat Leétor , num æquum cenfeat, „damnata
fententia tot Ecclefiæ Doctorum, quam tot jam fecu¬
lorum ac gentium conſenſus approbavit , recipere para¬
doxa quædam, obiquæ nunc tumultuatur orbis Chri¬
ftianus. Ea fi vera funt, ingenue fateor ingenii mei tare
ditatem, qui nonaflequar : certe fciens non reluétor
veritati, & ex animo faveo libertati vere Evangelicæ,
ac deteftor quicquid adverlatur Evangelio. Nec hic
ago perfonam judicis, ut dixi, fed difputatoris, & ta:
men yere poflum illud affirmare, me in diſputando
cam fervafle religionem, qua olim in caufis capitalibys
a juratis judicibus exigebatur. Nec me licet fenem,
vel pudebit, vel pigebit a juvene difcere, fi quis cum
Evangelica manfuetudine doceat evidentiora. Hic au¬
diam, fat fcio, Difcat Eraſmus Chrifiumz, & valere ju¬
beat humanam prudentiam : hæc nullus intelligit , niſi
qui Spiritum habet Dei. Si nondum intelligo quid fit
Chriftus, nimirum haétenus procul aberratum eft a
ſcopo. Quanquam illud lubens didicero, quem fpiri¬
tum habuerint tot Doétores ac populi Chriftiani, nam
probabile eft populum idem fenfifle quod docebant
Epifcopi, annis jam mille trecentis, qui hoc non ins

infirmitatis , vitiorum ,fcelerum, in vita mortalium, ut,

tellexerunt. Contuxs, penes alios efto judicium,