OCR
1247 DESIDERI! Frasmi DE LI culentum quæftum faciebat ex confeffionibus & fatisfactionibus ,, quibus mire irretiverant hominum confcientias: item ex Purgatorio, de quo paradoxa quedam tradiderant. Hoc vitium fic corrigit pars diverfa, ut confeflionem dicant commentum effe Satang: qui modeftifime , negant exigendam : pro peccatis non effe opus ulla fatishétione, cum Chrifius pro peccatis omnium pæœnas refolverit: denique nullum cffe Purgatorium. Item pars una dicit, etiam Priorculorum conftitutiones obligare ad pænam gchennæ, nec dubitat promittere vitam æternam, fi quis obedierit : diverfa pars fic huic medetur hyperbolæ, ut dicat omnes Pontificum , Conciliorum, Epifcoporum conftitutiones effe heereticas & antichriftianas. Sic una pars extulerat Pontificis poteftatem rev vaepGoainas y altera fic predicat de Pontifice , ut non aufim referre. Rurfus una pars dicit, Monachorum & Sacerdotum vota obftringere hominem ad pœnam gehennæ#& in perpetuum, altera dicit talia vota efe prorfus impia, nec eſſe ſuſcipienda , nec , fi fufceperis, fervanda. Ex talium igitur hyperbolarum collifione nafcuntur hæc fulmina ac tonitrua, quæ nunc concutiunt orbem.. Quod fi pars utraque pergat mordicus tucri fuas hyperbolas, video talem pugnam inter illos futuram , qualis fuit inter Achillem X Hectorem, quos, quoniam erant pariter feroces , fola mors potuit dividere. Ac vulgo quidem ajunt , baculum curvum ut reétum facias, in diverfam partem infle&tendum cflè : id fortafle confultum fuerit in corrigendis moribus, in dogmatibus an ferendum fit nefcio. In exhortando aut dehortando video nonnunquam efe locum hyperbolis , velut, ut addas homini timido fiduciam , apte dixeris, ne mstuc, Dcus omnia. loquetur & faciet in te. Et ad retundendam hominis impiam infolentiam , utiliter fortafle dixeris, hominem nihil aliud effe quam peccatum: & adverfus cos, qui fia dogmata poftulant aquari Scripturis Canonicis, utiliter dixeris, hominem nihil aliud effe quam mendacium. . Verum ubi in difquifitione veri proponuntur of: ware 4 non arbitror utendum hujufmodi paradoxis, que non multum abfunt ab zenigmatibus, mihi quidem in his placet moderatio. Pelagins Hberosarbitrio viſus eft tribuere plus fatis, Scotus tribuit affatim. ZLutherus primum mutilabat tantum amputato dextro brachio: mox nec hoc contentus, prorfus jugulavit liberum arbitrium, & e medio fuftulit. Mihi placet illorum fententia , qui nonnihil tribuunt libero arbitrio , fed gratiæ plurimum. Nec enim fic erat vitanda Scylla arrogantiæ, utferaris in Charybdim defperationis aut focordia : neque fic medendum membro luxato, ut in diverfam partem detorqueas ; fed in fuum locum erat reponendum: nec fic erat a fronte pugnandum cum hofte, uta tergo vulnus accipias incautus. Hac moderatione fiet, ut fit aliquod opus bonum, licet imperfeétum , {ed unde nihil fbi poffit arrogare homo : crit aliquod meritum , fed cujus fumma debeatur Deo. Abunde multum eft o BERO ARBITRIO COLLATIO, 1248 A (f fe quifque velit contemplari > facile deponat criftas etiamfi non afleveremus hominem quamyis juftifcatum nihil aliud efle quam peccatum , prefertim cum Ghrilus appellet renafcentiam , Paulus novam Creaturam.: Cur, inquies , datur aliquid libero arbitrio ? Ut fit quod merito imputetur impiis , qui gratice Dei volentes defuerint, ut excludatur a Deo crudelitatis & injuftitiæ calumnia , ut excludatur a nobis defpera: tio , ut excludatur fecuritas , ut exftimulemur ad conandum. Ob has caufas ab omnibus fere ftatuitur liberum arbitrium , fed inefficax abfque perpetua Dei gratia, ne quid arrogemus nobis. Dicat B |aliquis, ad quid valet liberam arbitrium, fi nihil cfficiat? Refpondeo, ad quid valer totus homo, fi ficin illo agit Deus, quemadmodum: figulus agit in luto, & quemadmodum agere poterat in filice? Proinde fi fatis jam demonftratum eft, hanc materiam effe talem, ut non expediat ad pietatem altius cam ferutari quam oportet, præfertim apud idiotas. Si docuimus! hanc opinionem pluribus & evidentioribus teftimoniis Scripturarum fulciri , quam alteram. Si conftat Scripturam Sacram in plerifque locis vel ob{curam effe tropis, vel fecum etiam pugnare pritna quidem {pecie , eaque gratia, velimus nolimus , alicubi recedendum a verbis & litteris, ac interpretatione moderandam efle fentenG | tiam. Denique fi declaratum cft quot incommoda non dicam abfurda , confequantur , fi femel funditus tollas tur liberum arbitrium, f palam eft factum hac, quam dixi, {fententia recepta , nihil perire corum quæ Lite therys pie quidem & Chriftiane differuit, de fumma charitate ia Deum , de abjicienda fiducia meritorum , operum, & virium noftrarum , de tota fiducia transferenda in Deum, & illius promiffa : jam velim illud expendat Leétor , num æquum cenfeat, „damnata fententia tot Ecclefiæ Doctorum, quam tot jam feculorum ac gentium conſenſus approbavit , recipere paradoxa quædam, obiquæ nunc tumultuatur orbis Chriftianus. Ea fi vera funt, ingenue fateor ingenii mei tare ditatem, qui nonaflequar : certe fciens non reluétor veritati, & ex animo faveo libertati vere Evangelicæ, ac deteftor quicquid adverlatur Evangelio. Nec hic ago perfonam judicis, ut dixi, fed difputatoris, & ta: men yere poflum illud affirmare, me in diſputando cam fervafle religionem, qua olim in caufis capitalibys a juratis judicibus exigebatur. Nec me licet fenem, vel pudebit, vel pigebit a juvene difcere, fi quis cum Evangelica manfuetudine doceat evidentiora. Hic audiam, fat fcio, Difcat Eraſmus Chrifiumz, & valere jubeat humanam prudentiam : hæc nullus intelligit , niſi qui Spiritum habet Dei. Si nondum intelligo quid fit Chriftus, nimirum haétenus procul aberratum eft a ſcopo. Quanquam illud lubens didicero, quem fpiritum habuerint tot Doétores ac populi Chriftiani, nam probabile eft populum idem fenfifle quod docebant Epifcopi, annis jam mille trecentis, qui hoc non ins infirmitatis , vitiorum ,fcelerum, in vita mortalium, ut, tellexerunt. Contuxs, penes alios efto judicium,