Page 613 [613]
OCR
INNA ad ca quæ perducunt ad æternam falutem , aut abii A demavertere. Ab his qui itatuunt Liberum Arbitrium illud in primis proferri folet, quod legitur in libra, cui titulus Ecclefiaflicus , {ive Sapientia Sirach , capite xv. Deus ab initio confituit hominem, © reliquit illum in maan confilii fai. Adjecit mandata & pracepta fua : Si volueris mandata confervare , confervabunt te, © in perpetuum fidem placitam fervare. Appofuit tibi aguam & ignem, ad quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem vita & mors, bonum & malum, quod placuerit ci, dabitur illi. Non puto quemquam excepturum hic adverfus auétoritatem hujus operis, quod, ut indicat 1222 hoc ratio eft animo. Ea partim illuftratur luce nativa» que infita et omnibus, licet non pari menfura, de guo'meminit Pfalmus: Sigzarum ef fuper nos lumen valins tui Domine; partim præceptis divinis ac litteris facris, quemadmodum dicit Pfaltes nofter: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Unde natcitur nobis triplex legis ?/ genus: lex nature, lex operum, lex fidei, ut Panlinis Be utar verbis.Lex natura penitusinfculpta mentibusiornium, tam apad Seyrhas quam apud Graeos, diétat iniquum eſſe, fi quis alteri faciat, quod fibi nolit fieri. Et Philofo= phi fine luce fidei, fine adminiculo divina Scripture, ex rebus conditis cognoverunt fempiternam Dei virPfal, 1V. fh h canone, cum Eccleſia Chriſti magno confenfu receperit in fuum canonem: neque caufam video, cur Hebræi librum hunc a fuo canone judicarint excludendum, cum -Parabolas Salomonis & Canticum amatorinm receperint. Etenim quod duos pofteriores libros Efarz, Hiftoriam apud Danielem de Zufanna, ac Belo dracone, Fudith, Hefer, aliaque nonnulla non receperunt in canonem , fed inter hagiographa numerarint , quid illos moverit, facile divinat, qui libros eos attentius legerit. Cx-| terum in hoc opere tale nihil obitrepit Lectori. Hic itaque locus declarar, Adam noftri generis principem fic fuiffe conditum, ut rationem haberet incorruptam , cepta reliquerunt, vehementer congruentia cum præceptis Evangelicis , multif{que yerbis ad virtutem adhortantur, deteftantes turpitudinem. Et in his probabile eft fuiffe voluntatem aliquo modo propenfam ad honeſta, fed inefficacem ad falutem æternam, nifi per idem accederet gratia. Lex autem operum imperat & ‘comminatur poenam. Ea peccatum congeminat, & gignit mortem, non quod mala fit, fed quod ca præcipiat, quæ fine gratia præftare non poflumus. Lex fidei, cum magis ardua pracipiat quam lex operum, tamen addita copiofa gratia, qua per fe funt impoflibilia, reddit etiam dulcia, non modofacilia. Fides igifed addita eft voluntas, incorrupta quidem & illa, fed libera tamen, ut, fi vellet, poffet fele a bono avertere, & ad malum deflectere. Eodem in ftatu conditi | ſunt Angeli, priufquam Lacifer cum fuis fodalibus deficeret a conditore ſuo. In his qui collapfi funt , fic penitus corrupta eft voluntas, ut fefe non poflint ad me= liora recipere : in his qui perftiterunt,, fic eft confirmata bona voluntas, ut jam ne poflit quidem fele ad impietatem deflećtere, In homine fic erat recta liberaque voluntas, ut abfque nova gratia potuerit in inno_centia perfeverare, fic tamen, ut abfque præfidio nova gratiæ non potuerit affequi felicitatem immortalis vitæ, quam fuis pollicitus eft Dominus Jefus. Hee tametfi non poflunt omnia apertis Scripturarum teftimoniis convinci, tamen a Patribus orthodoxis D non improbabiliter differta funt. Cærerum in Eva non folum voluntas corrupta videtur, verum etiam ratio, Gve intellectus, unde fcatent fontes omnium bonorum ac malorum. Videtur enim illi perfuafiffe Serpens vanas fuiſſe minas, quibus inrerdixerat Dominus, ne quid contingerent de ligno vitæ. In Adam magis videtur corrupta voluntas ob. immodicum quemdam amorem erga fponfam fuam, cujus ammo maluit indulgere , quam pracepto Dei: quanguam & in hoc arbitrorcorruptam fuiſſe rationem, €x qua nafcitur voluntas: Ea vis animi, qua judicamus, quam non refert five vév, ideft, mentem aut intellectum, five adyoy, id eft, rationem, dicere malis, per peccatum obfcurata eft, non/ E exftinéta, voluntas, qua cligimus aut refugimus, haGenus depravata fuit, ut fuis naturalibus præfidiis non poflet fele revocare ad meliorem frugem , fed amiffa libertate cogebatur ſervire peccato , cu fe volens femel addixerat. Sed per Dei gratiam, condonato peccato, hactenus fata eft libera, ut juxta fententiam Pelagianorum abfque prefidio nove gratiz pof ſet adipiſci vitam æternam : fic tamen, ut falutem fam Deo ferret acceptam, qui & condidit & reftituit liberum arbitrium : fecundum orthodoxos, fic poflet ope divine gratia femper adjuvantis conatum hominis perſeverare in recto ftatu, ut tamen non |P careret proclivitate ad malum ex ſemel inoliti peccati veftigiis. Quemadmodum autem. progenitorum peccatum in pofteros derivatum eft, ita & ad peccandum. proclivi or mg tum abolens, haétenus mitigat, ut Vinci poffit, non exſtirpari- Non quod hoc non poflit gratia, fed quia nobis non expediebat. Quemadmodum autem in his qui gratia carent (de peculiari loquor) ratio fuit obfcurata, non exftinéta, ita probabile eft in iifdem voJuntatis vim non prorfus exftinétam fuiſſe, ſed ad honeſta ineflicacem effe factam. \vchit voluntatem invalidam. Lex quodammodo opejrum erat: Ex omai ligno paradifi comede, de ligno au- Genef: tem fcientia boni & mali ne comedas. In quacunque enim ‘31. die comederis ex co, morte morieris, Rurlum per Mofen Exod. lex operum lata eft : Ne quem occidas, fi accideris, xx. occideris: ne commiferis adulterium, fi commiferis , lapidaberis. Sed guid dicit lex fidei, quie jubet dilige- peys.y. re inimicos, qua jubet tollere crucem quoridie, que jubet contemnere vitam? Nolire timere pufillus grex, Luc. vefirum eft enim regnum colorum. Et: Confidite , quia ego x13. vici myndum. Et: Ego vobifcum ſum uſque ad conſumma- Joan. tionem feculi. Hane Jegem exprefferunt Apoftoli ,, cum ae cf virgis pro nomine ef , gaudentes abirent a con- xvyixi, {peQu confilii. Hinc Paulus; Omnia pofuminco, gus me py corroborar. Nimirum hoc eft, quod dicit Ecclefiafiicus: yy, Es adjecit mandaia ©: pracepta fua. Quibus? Primum duobus illis generis humani principibus per ſeipſam: poſt Judaicæ genti per Mofen & Prophetas. Lex oftendit quid velit Deus , proponit pænam nì pareas , proponit premium fi parcas + Cæterum eligendi poteftatem illorum relinquit voluntati, quam illis condidit liberam & utroque volubilem. Et ideo fi volueris mandata confervare,confervabunt te. Et rurfum: 44 quod vo- Feclef. Ueris, porrige manum wam.Si latuiffet hominem boni ma- xv. lique difcrimen ac voluntas Dei, non poterat imputari, fi perperam elegiffer. Si voluntas nonfuiffet libera, non potuiffet imputari peccatum, quod peccatum efle definit, fi non fuerit voluntarium, nifi cum error , aut voluntatis obligatio ex peccato nata eft. Ita per vim ftuprate non imputatur quod eſt paſſa. Quanquam autem hic locus, quemadduximus ex Ecclefiaftico , peculiariter quadra» re videtur in primos illos progenitores, tamen aliqua ratione ad univerfam pofteritatem Ade pertinet : non pertineret autem, fi nulla efet in nobis liberi arbitrii vis. Quanquam enim arbitrii libertas per peccatum vulnus accepit, non tamen exftinéta eft: & quanquam contraxit claudicationem, ut ante gratiam propenfiores fimus ad malum quam ad bonum , tamen excifa non eft , nifi quod enormitas criminum & afuetuda peccandi, velut in naturam verfa, fic offufcar nonnunquam mentis judicium , fic obruit arbitrii libertatem, ut illud exftin&um , hac penitus adempta videatur. Porro quantum valeat in nobis liberum arbitrium rum & recentiorum fententiæ, dum alius aliud fpećtat. Qui vitabant defperationem ac fecuritatem , fed ad fpem & conatum acuere volebant homines, plus tribuebant libero arbitrio. Pelagius docpit femel liberata fanataque per gratiam hominis voluntate , non opus elle nova gratia , fed liberi arbitrii prefidiis pertingi Tom. IX, Hhhh 2 de»
