nonne Epifcopis animum plane“ tyrannicum tribuere
videtur, qui fufpicatur hane efe mentem, ut quibufli¬
bet conftitutionibus velint fuos obnoxios efle gehenne?
At Principum fæpe minaces: funt, &atrociore posna
deterrent verius quam puniunt, qualis fertur illa duo¬
decim Tabularum de: diflecando corpore: ejus, quiplu¬
. ribus creditoribus deberez, nec effet folvendo. Ac ve¬
teres illi multitudinem imperitam & Philofophiæ; ratio¬
nibus intra&tabilem, Jovis fulmine fævientis in fontes,
Dirarum ultriciam, Rbadamanthy, cecribilium apudin¬
feros fuppliciorum figmentis, deterrebant-a maleficiis.
Ut hujufmodi. faci ‘nonnihil concedamus: Principibus
profanis, non arbitror in Epifcopis effe recipiendum,
qui profitentur doétrinam Evangelicss veritatis. Sed
qui preecipit, injicit laqueum , qui exhortatur; fic
avocat ad meliora , ut nonadimat libertatem. Dicet
aliquis, dilutam effe exhortationem, propter intracta~
biles opus effe præcepto. Mihi contra videtur. Sepe
plus impetrat exhortatio paterna, quam tyrannica ex¬
ađtio. Sit hoc vanum, nifi quotidie experimur in uxo¬
hæc facit, ubicunque licet reclamans. Fatetur licere
velci quibuflibet, fed imcidit ubi non expediar uti jure
jtuo. Evangelicam porrigit libertatem , fed-charitas
‘omnia metiens utilitate proximi, nonnunquam volens
‘decedit de jure fuo, non ufquequaque, neque perpe¬
tuo, fed interim obluĉtans pro viribus infirmitati eos
(Tum: qui temere offenduntur, idonec.& illi proficiant
ad robur Evangelicum , nec amplins offendantur his:
[rebus que perfe neque bona funt, neque mala. Pane»
us ini cibis aliquando Judæis:ficbat Judæus, ut Judæos
lucrifaceret, Rurfus Ethnicis Ethnicus:, ut illos lucri«
faceret; Sed abfurdum fuerit, fi quis nunc quoque Jus:
dæis fieret Judæus, ab{tinens a cibis apud illos vetitis,
B (ne Judxos alienet, Imo Paulus objurgat Petrum, quodi
cum jam eoufque propagata foret doctrina Chrifi, ut
fequum effer Judæos cdoétos ac monitos abjicere fu¬
perftitiofam infirmitatem, adhuc: ne Judæos offende¬
ret, fubduceret ſele a convivio, & offendiculum vi¬
tans, incidit in aliud gravius. Erat illa Evangelii velut:
infantia. Judæis fic penitus erat infixa Legis religio
tradita a majoribus, longogue ufu confirmata, ur hig
affectus: ad tempus effet ignofcendus ac. tolerandus.s
quod ex honefta caufa natus effet, & fubito revelli non
ribus ac liberis, & nili fuo malo yerum effe docuit
Hieroboam, cui male ceffit fevum ac minax juvenum
confilium. Si populus confpexerit vere Sacerdotem &
Epifcopum, non erit incfficax exhortatio. Sin vita pa¬
lam impia, mores impuri, infcitia cvaffa, avaritia an¬
faviabilis, fævitia barbarica prorfus alienavit animos
plebis, quid proficietur præceptis? Qui nonparebunt,
gravius peccabunt ob contumaciam ; qui parebunt
metu, nihil promerebuntur , aut certe quam mini¬
mum, quod non preftet preceptum, qui vi coactus
preeftat. Et fortaffe culpam conduplicabit hypocrifis.
In nobis igitur potiffimum fitum , ut apud populum
pondus habeat exhortatio quamvis blanda & placida.
Itaque probe quidem faciunt, qui confulunt procerum
auctoritati, fed male confulunt, qui cam non aliter
quam minis ac terroribus fartam tectam effe volunt.
Sed interim æquum, ut gregis quoque libertati , quan¬
tum æquitas poſtular, conſulatar. Eſt & huic fua quæ¬
dam auétoritas, nec ea fane levis. Nonne confuetudo
derogat & abrogat legem, adeo ut lex non mereatur
nomen legis, nifi fuerit urentium tacitis fuffragiis com¬
probata ® Qua res abrogavit proximi Concilii Latera¬
nenfis, quod fab Fulio fecundo cceptum , ſub Leone de¬
cimo perfeétum eſt, rot conſticutiones? Nonne tacita
populi fuffragia, fine calculis abrogantia quod! erat de¬
cretum ? Hæc nimirum eft vox populi, quæ eadem
Dei dicitur, hæc eft autoritas liberæ multitudinis, cu¬
jus æquum eft haberi rationem, quoties non aberrat a
regula pietatis. Proinde recte confulet ; qui fic modera¬
bitur confilium, ut profpiciat utrique parti.
Nunc ferupulo fcandali quantum tribuendum fit,
paucis difpiciamus. Princeps nofter Feſus Chriflus alias
nonnihil tribuit vitando fcandalo, rurfus alias negligit
- offenfos Pharifeos. E conjugata nafci voluit, circum:
cifus eft , obfervavit a Lege præſcriptas ceremonias,
jejunavit, ne quid illi poffet impingi, quod probabi¬
lem haberet fpeciem impietatis, aut injuſlitiæ: Cære¬
yum non defiit pradicare Patrem fuum,
cere cceleltom Philofophiam , non defiit benefacere
omnibus, non veritus eft hominem fanare fabbato,
quanquam his rebus urerentur Phariſæi. Scandalo fuit
& Herodi; quem contempfit, viciffim ab ipfo contem¬
ptus. Er alicubi monitus de offenfis Pharifwis, quid
refpondit? Sinite, inguit, illos, caci fum duees cacorum.
Ad hujus exemplum & Apoftoli multa dederunt infir¬
mitati Judæorum ne qua res impediret Evangeli
curfum. At non ufauequaque indulgent offenfis omnium.
Nullis enim Judzorum clamoribus huc pespelli potue¬
runt, ut Gentes adigerent ad circumcifionem, Hoc
modo: ad tempus datum eft invincibili Judæorum per¬
tinaciæ y quod jubentur Ethnici abftinere a ftupro,
fanguine fuffocato, idolothytis: Paalus tondet cefariem,
exercet nudipedalia, purificatur in Templo, quo mi¬
tiget quorumdam animos ad feditionem fpectantes. Sed
poflet ex animis hominum. Deinde hec ofenſa grave:
periculum fecum trahebat. Judæorum natio tenax avi¬
ta confuctudinis alienabatur ab Evangelio. Erhnici fig
C labhorrebant ab onere Legis, ut multi cittus a Chris
[fo faftinuerint refilire , quam Judaifmum admittere.
Et cum nihil fit exfecrabilius idololatria, qui vefceba=
tur idolothytis, tum temporis probabilem {ufpicionem
præbebat affentientis illorum fyperftitioni, quibufcuns
vefcebatur.. Er tamen hic Paulus clamat Legem jam ane
tiquatam effe, Clamat idolum nihil efle, & idolothy¬
tum nihil effe. Objurgat eum, qui {ciens oftendit fra¬
trem: efu fo. Sed rurfum objurgat eum, gui judicat
alienam confcientiam in cibo, aut potu, qui male lo¬
quitur de fratre ob:cibum, pro quo ille gratias agit be¬
nigno. Domino: qui omnia creavit in, ufus hominum.
Irridet illorum ftultam fapientiam,,, qui ut magnum
quiddam: docentes, dicebant, Ne etigeriszi ne geftavas:
ris, ne contrecaveris. Quemadmodum Judaicus cibo=
rum dele&us, auGore Paulo, contemni cœpit Ævan¬
gelio fatis jam provulgato, fic a fimili videtur idolorhy¬
tum contemnendum, ubi fatis jam innotuit Chriftia=
nos puro animo vefci quibuflibet cibis acl corporis ne=
ceflitatem, gratias agentes ci, qui {ais cultoribusomnia
paravit quæ funt in hoc mundo, cum ipfe fit omnium
Dominus, qui nihil voluit puris impurum efle. Proin¬
de fi ceffat idonea cauſa ſcandali, & fi regnum Dci
non eft efea & potus, & fi ciborum abftinentia ple¬
rolque invitar ad luxum ac delicias , tenues autem in¬
clementer gravat, videndum eft, an pro conftitutia¬
nibus“ hujufmodi fit tantopere digladiandum. Illic pro:
tempore confulebatur nafcenti Evangelio. Dabaturali¬
quid affeétibus ex priori vita relictis. Et dabatur ad
tempus cx charitate, non ex jure. Nec dabatur in
omnibus, nec perpetuo, nec fine reclamatione. At
pune unde offendiculum, ex his rebus, quarum ufum
non interdicit Evangelium ? Imo quarum interdicto¬
res damnant Apoftolice Litters, Probébentes, ino
quit, cibos, quos Deus creavit ad veftendumy C prohi=
Lentes: nubere. Denique quoulque videntur. feandalı pros
ferendi limites? Paulus abftinet ab idolothyto, fed ad¬
monitus, hoc efle immolatum idolis. At idem vefcitut
quibafliber, nihil interrogens propter con{cientiam.
Atque-hic levi incommodo, vitatur offendiculum. Et¬
enim qui temperat pro tempore a carnibus immolati¬
tis, haber adimanum alias carnes quibus yefcatur. Ab=
ftinet a tauro immolato Meptuna, & vefeitur perdice,
aut capo, nulli: Deo immolato. Ne id quidem facit 5
nili per occafionem. Abftinet a carne fuilla, & vefci¬
tur ficedula, Abftinet ab anguillis, & vefcirur acipen¬
fere: Nunc cum plerifque diebus omnium. carpium
efas fit interdi&us, ‘num sequum cenfes, ut:ego ob in¬
firmitatem ac fuperftitionem hujus aut ilius de falute
vitaque pericliter , cum jam omnes Chiiftianos illud
edoétos eflé oporteat , ne ex rebus hujufmodi judicent
Tom. IX. Gggg 3 proxi¬