Page 599 [599]
OCR
L193 Pop SA Uns AREA ME RELU M Il | | wa $ II bus {u(cipiuntur. Verum cum ferio difputo, fit nebel-'A rant per librum Evangelicum , aut per crucis ved | lum aliquo paéto licitum Chriftianis, fateor conceden-{ nem. Nam 44h. xx. redarguens Phariforum fiale | dum, fi vel ingens urget neceffitas, vel infignis invitat) tam de jurando doétrinam, dicit: Qué juraverit in tem I utilitas, caque honeſta. plo, jurar per illudi , «> per eum qui habitat in illo. Et Verum hîc objicitur inconftantia: cam mihi patiar| (qui jurar por celum, jurar per thronum Dei , € per cums objici, modo fateantur mihi cum Zieronymo & Augu-\ | qni fedet ſuper eum. Quod filicitum crat jurare per Deum fino elfe communem. Hieronymus dehortans Clericos| |& nihil refert utrum jures per ipfum Deum, an per ab amore divitiarum, expreffe dicit non eſſe fas Cleri-\ |cœlum, aut templum : videtur non aliquas jurandi | cisquicquam poflidere præter Dominum. Etadborrans| |formas vetuiſſe, fed ipfum jusjurandum. | ad manfuetudinem Chriftianam, pronunciat Judæis li- INIGSE SIND ERA E CTR URI | cuiſſe bellare , Chriftianis non item: fi urgeretur de E patrocinari mendacio revera mendacium eff. | dogmate, aliud pronunciaret. Has hyperbolas in Seri- Sed interdum mendacii vocem ufurpo largius, | pure habemus frequenter obvias. Hanc veniam fi mi-|B \pro fimulatione , nec id citra confuetudinem Latini i cum aliis facris Doétoribus largiantur, non poteft il: fermonis, qua mendax fpeculum yocamus: & faciem. à 5 2 \ Pers eſſe quid de bello fentiam, cum & in| \mentita Lyeciſaa, dixit Firgilivs, pro imitata falfo. Ita | rimcipe Chrifiano , & in libello de bello fufeipiendo ad-\ |qui vultu præfert hilaritatem, cum fir animo mæfto, | verfus Turcas, doceam bellandi rationem , haudqua-| |quodammodo mentitur gaudium: quemadmodum vul- | quam facturus fi damnarem omne bellum. ; tus & oculi loqui dicuntur, ita recte dicuntur menti- | Ajo totam Philofophiam Chriftianam, hoceft, Evan-| ki. Rurfus qui promittit fe præftarurum quod pollicegelicas & Apoftolicas Litteras, deterrere a bello. Quid) tur, dicit, non mentiar: & omnis homo mendax dimirum, cum femper hortentur ad mutuam concordiam j citur, non quod nemo non mentiatur, fed quod folus & amorem etiam inimicorum? Quod f omnes Chriftiani tales effent, quales eos voluit Chriflus, nullam effet inter illos bellum, ne rixa quidem. Nufguam, inquit, probebetur bellum in Litveris Evangelicis. Chrifius ai: St quis te percuferit in mayillam dexs| C tram, &c. Et Paulus ait: Non vos vindicetis chain, Sed date locum ira. Hac, inquit, funt conpilit. LLatiffima | rima. Sed quid peccat, cui cuperet omnes Chriftianos | obfervare confilia omnia? Sed Chriftus, inquit, redarguit percuferem. Verum, fed non repercuffit , quemadmodum nec Paalus Pontificem. Sed bellavit AZichael cum Dracone, bellemus &nos cum Satana & vitiis. i Bellarunt Chriftiani Principes, fateor, fed non ut Chriftiani, idem jus habebant fi effent Ethnici. Ubicunque divus Æreronymus aperte pronunciat, Ohriftianis non effe fas belligerari, interpretatar illum loqui de bellis vel injuftis, vel ob leves caufas fufceptis » quin itidem interpretatur mea verba? Ajo ne cum Turcis quidem temere fafcipiendam bellum: temere fufcipi puto, cum provocantur poten: | * tiores, aut contra foedera. Expedir, inquit, illos fpoliare pofefionibus & vi, & ad catholicam fide armis cagere. Si hactenus bene fucceflit pergamus. | Menda- Sed in Epiftola ad Zolzium fimpliciter dehortor a am. bello adverſus Turcas. Ut numero sefpondeam 5 falfum | eft. Nihil aliud illic doceo, quam confultius effe prius epiftolis ac libellis follicirare Tareas ad noftram ReligioDeus praftare poflit omnia quæ promittit. lta veritas accipitur pro fimplicitate ; ubi aon vere vivitur, ait Te- | rentius. Sic ufurpant Augufinus & Hieronymus menda- | cium, decertantes de fimulatione Petri & Pauli. Porro \ mendacium proprie acceptum, cum falfum profertur animo fallendi, effe prorlus fine vitio, nufquam a me ſcriprum eft neque diétum eſt: propterea rectius fecifer hic quifquis eft, fi difputaturus acriter adverfus mendacium , non infamaflet proximum mendacio: & fi ram pius eft quam videri vult, poterat illud infulfum di&erium omittere, me ab oratoribus edo@um putare, licere mentiri quotiefcunque commodum eft. Excufatius autem orator mentitur ut fuccurrat reo, quam hic ‘Theologus non in uno tribunali, fed caram tatius ar- | bis theatro tam deteftabile mendacium impingit ami- | cus amico. | Nee Plato docet utendum mendacio, quod proprie | verbis committitur fallendi caufa, (ed fuco & fimulatio» s ne: agit enim de fiétis fordibus arte fimulatis ne po: D |pulus flicconferet magiltraruisdeque fimilibus fucis, quibus imponitur craff multitudini, ad ipfius tamen commodum,. quemadmodum. parentes fallunt pueros, mer dici ægrotos. Quid autem peccat Erafmus in Scholiis, fi per occafionem indicat dogma Platonist Finge Pla- | toner Senile de mendacio, quod verbis ftudio fallit , an ftatim. probatur quod ad explicandum locum refer» tur? Sed addo, valgus enim craffum non ducitur ueris. | Fortalis vera vult opponi mendaciis. At vera dicuntur i qua fimplicia nudague fant. Ttaque crafize multitudini \ opus eft: promiflis temporariis, figuris, allegoriis, para» | | | | nem, quam armis impetere. Tum fi impetendi ſunt, bolis, & craffioribus quibufdam dogmatibus, ut paula- | ut moribus noftris ante correctis id fiat. ; í üm proficiat ad fublimiora, Quemadmodum Paulus inz | Rogat, quomodo vim repellemus abfque vi? Re-)E [ter infirmos non judicavit {e quicquam fcire, nifi Fe fpondeo, quomodo repulerunt Apoſtoli? ‘ ſum Chriſtum, eumque crucifixum. Sequitur in Scho- | Ait etiam Epifcopis licere bellum gerere. Ut liceat, lio, ; Alioqui quorſum erat opus tot ceremonsis i7 Lege Mo- | mihi videtur indecorum. Atque id mihi perfuafit Am- faica : que Hieronymus ob id ſeribit tradita ne in Deo» | brofius 5 qui feripfit arma Sacerdotis effe preces & Ja-| [re cultu prolaberentur ¢ „Hic colligunt, Si populus non | chrymas. Sed quidam , ait, habent ditionem profanam,} ducitut veris, © ceremoniis erat opuss falfe font igirur ce- | fed iidem habent fuos prafectos. Ne profani quidem| }rezzozig. Aq hoc refpondebo , fi prius ipfi expedierint i Principes femper interiunt bello. Hec fifficient meoj guare figuris, Legis apponatur Evangelica Veritas. Ne- | patri lectori, qui videtur effe juvenis exercens fele in| | que enim hee veritas facit, ut illa fing mendacia, fed | argumento Theologico, ſub Pi nomine: ut adumbrata. Umbra vero collate ad vera corpora , JUSJURANDU M. quodammodo, veræ non fünt. Sequitur in Scholus : | Ic minimum eft inter nos diflidii, verba Domini| | Porro que feribie Auguitinus de mnendacio y quaque traduits & Facobi negare non poſſumus. Exitus quaeftionis |p |tar a. zofiri temporis, Theglogisa, partim jufmodi funt, ut | ame quefitus eft, quod idem hic conatur. eriamh maxime fint veras 4 cornuti fenfu vehementer ab- | Illud commentum videtur fuffrigidum > quod Mofes x horreant. Hee verba mea videntur ne probare menda~ concefferit Judæis quamvis levi de caufa jurare, modo | |cium? Neguaguam, Sedi cos cafus quos Bourn > veluti jurarent per Deum, cum in Exedo pracipiat, Non afu- í unico quamvis innoxio mendacio, polis fervare corpo- | ‘mes nomen Dei tui in vanum, hoc eft, temere & citra) jra & animas totius humani -gengis y non elfe commitnecefitarem. Proinde non tantum vetare videtur per- tendum malum quamvis leve, ob guamwis magnum bo- | jurium, verum etiam jorandi facilitatem, _ . num , non eſſe faciendum; hifque ſimilia. Hæc non | Nec fatis frmum etiam illnd, quod Dominus non fim- |‘ dico effe falfa, fed ajo a communi ſenſu abhorrere. Nec | pliciter vetuerit jurare , fed jurare per coelum aut caput| ‘hic Teprehenfor a me diffentir, & Auguſtinus putat in | do, quahodieju-| (cülpam. uetudo, qua hodie J [Sue VICE Ffff 3 At
