Annotationibus. ‘Theologica vero citatio! Quî poflim
ad hoc refpondere , qui nefciam qua diétum {it oc¬
cafione ? ap
Sed accipiamus Chrsffi gratiam juftificantem, dat ne
quod f{eripfi effe falfifimum , profertur Saulus proftva¬
Quanquam ibi non loquebar de paucis exemplis, in qui¬
bus Deus fingulari modo voluit oftendere potentiam
fuam, fed de generali juftificatione. Nonne priufquam
datur baptifmus, exigitur fides? Verum in his quoque
exemplis hum data eft gratia jultificans fine fide? Imo
Paulus legis peritus fidebat Adeffia, licet nondum agno¬
{ceret Fefum: non errabat in fiducia, fed in perlona:
per vocationem autem illam aucta eft illi fides, ut gra¬
tiam Evangelicam confequeretur. Idem dicere poffum
de Mattheo, nam Fudeus erat, deque cxteris Apotto¬
lisa Chriflo vocatis. Habebant fidem utcungue confu¬
fam ac generalem in Chriflums, hoc eft, in Mefiam:
vocatione data eft fides certior, per quam juftificati
funt. Gentes autem, quae vocatee funt ad Evangelium ,
per quid juftificatæ funt? nonne per fidem? Nam qui
non crediderunt, perierunt. Familia Centurionis ac¬
cepit Spiritum Sanétum ante baptifmum. Nemo negat,
fed num acceperunt diffidentes? Sed Deus jam ante
baptifmum purificaverat corda eorum. Et quofcunque
VOCAVit Chriflus ; aut habebant fidem generalem, aut
eam largitus eft. Nam hoc erat vocare, dare cor do¬
cile & obfequens. Ex his colligit nos debere femper
ftudiofis operibus incumbere , etiamfi non fimus in
ftatu gratia, aut etiam fidei: quid hoc ad nos? Quan¬
quam eamdem opinionem tucor in fecundo Hypera[pi¬
fa, faltem ur probabilem. Nam a Theologis varie dif¬
putatur. Proinde quod hic calumniatur de gratia vo¬
cante five preparante, fophifticum eft. Etiamf illam
gratiam nihil aliud arbitror effe quam fidei rudimenta,
hoc eft, docilitatem ad fidei dogmata. Jam an gratia
fit fine fide, fides fine gratia, nunc nen excutio, cum
ipla fides fit gratia, hoc elt, Dei donum.
In. Supputationibus ajo, Gudeorum © Gentium ad ba¬
ptiſma venientium corda purificabat fides , utique fola.
Etiamfi dixiffem, poft baptifmum nos juftificari fola
fide , poterat habere pium fenfum : felum enim di¬
citur quod eft pracipuum, & vox fola non excludit
que fuapte natura coherent.
Ta adultis, inquit , requiruntur opera, Quis hoc negat?
Sunt enim fru&tus fidei per charitatem operantis , coque
Dei funt magis quam noftra: nam fides Dei donum eft,
& pro modo fidei abundant bona opera.
Jam an fincera fides confiflat in pravis operibus, alii
viderint. De tali fide nunquam fum loquutus: nec uf¬
quam legi illam dici finceram, vividam , & perfeétam ,
ut hic ait, fed mortuam appellat Zacobus. Qua vero
adfert ex Paulo, Si linguis hominum loguar, & fi fidem
habuero, &c. jam multis modis difoluta funt.
Adfertur ex Annotationibus, quod apud Mattheum
judex profert opera charitatis, quæ tamen iph nefcie¬
bant fe fecifle. Hic verbofe, fed parum fubtiliter, non
Pins, {ed craffior aliquis declamat: Qui fieri poterar us
pë nefciant per oblivionem fe feciffe qua fecerant? Tolvit no¬
dum: feiebans, inquit, fe fecife, fed neſciebant fe impen¬
dife Chriflo. Bella folutio! Quomodo erant pu, fi non
meminerant Chriflum dixifle , quod uni ex his minimis
mois feciftis, mihi fecifis? Tolerabilius erat illos oblitos
fuiffe, quid ipf feciffent, quam quid Chrifus docuifiet.
Quis autem eft tam ftupidus ut non intelligat hune Chri¬
Ji fermonem habere tropum? Qui erant a finiftris ja¬
étabant fua benefaéta, ea Chrifus nelciebat. His qui ad
dextram erant,, Chriffus commemorat ipforum benefa¬
Cta, que ipfi nefciunt, (ubjiciens oculis & hypocritarum
falfam juftitiam , qua fe venditant hominibus, & pio¬
tum modeftiam , qui ſua bona opera extenuant, ea
Chrifto jadicanda relinguentes. Audifti ftolidam argu¬
mentationem , nunc audi pariter ftolidam conclufionem:
Que induzifi, inguit, ut operibus auttoritaters detraheres.,
cam foli fidei omnem vim ad vitam aternam confeguendam
astribuis. Hoc tam impudens mendacium repetit; I7 fola,
Al inquit, fide omnem fiduciam € dignitatem collocans, o
ab operibus omnem neceffitatem detrabens. Satis evat ims
probum mendacium , etiamfi non addidiffet oranem. Quit
quis talia fuggeflit Pio, dignus eft qui fænum edat. Imo
non detraho quicquam operibus ex fide venientibus,
fed admoneo quofdam, qui veftem cinericeam
fos cingulos, & calceos feneftratos vendunt ali
ftianis, pollicentes cis quod Chriftus
pectore fidentibus.
Sed in Enchirsdio {cripfi, quod Deus contemn
ra Abraba. Hic ingreditur latiflimum campum de lau¬
de bonorum operum, quafi nos damnemus' bona opera.
Nec tamen nos loquimur nifi de operibus Mofaicis, qui¬
bus ſimilia ſunt opera prae{cripta ab hominibus, Alioqui
eredere Deo , & amare Deum ac proximum, opera
funt. Er {ubvenire proximo opus eft, at non Mdofaicums,
Paulus itaque difputans adverfus Judaicam fiduciam ope¬
rum Mofaicorum, contemnit opera Abrahae, non da=
mnat: contemnit autem, hoc elt, non vocat in rationem
Juftificationis. Si mihi non facit gratiam illius verbi,
contemmit , quo modo conceflit Aseronymo quod matri¬
Monium dixit malum ad collationem virginitatis.
Sed quoniam quifquis hæc fuggeffit Pio, ftolidusfuit s
& arrogans, non conabor illius infulfas nænias repete¬
re, Quis dixit Dominum averfari opera piorum? Sed
quemadmodum apud Efaiam abominatur viétimas Ja¬
deorum „qui vacui charitate ceremonialia quædam jacta¬
bant, & ex his fibi mirificam quamdam juttitiam ar¬
rogabant; ita Deus averfatur veltes, cingulos, calceos,
& pfalmos non intelleétos eorum, qui cum fpiritu ca¬
reant his fumis fe venditant populo. Hic vero locus erat
declamandi de Prifcorum precibus & hymnis, quafi
quifquam vituperet precationem , aut Pfalmos pie de¬
cantatos. Sed illi qui pie canebant, orabantye, num
vendebant fua bona opera?
Quod Chrifus docuit fuos , ut, cum omnia feciffent ,
dicerent, Servi inuriles fumus, ait ad modeftiæ difcipli¬
nam pertinere. Non inficior, fed docuit ne Chriffus fuos
mentiri? Id fi abſurdum eft, in aliquo fenfu verum fit
oportet. Inutiles erant, quod ex fe nihil fecerant boni:
premium illis debebatur, quia bono Deo viſum eſt ſua
dona in illis coronare, ut ait Auguffinus. Noftre au-.
tem juftitiæ, quatenus noftræ funt, vere funt pannus
menftruate.
Adferturex Paulo, Quod fi fpiritu ducimini, nonefiis 7
fab lege. Cum Bedda diceret omnes quamvis fpirituales
obnoxios conftitutionibus humanis, rogabam ut inter¬
pretaretur nobis Panli verba, quæ contrarium dicere
videntur, nec hoc loco tantum, fed aliis aliquot, ut,
Ubi ſpiritus Domini , ibi libertas, &, Juho non ef lex
pohita. £
Loquitur, inquis, de Lege Mofaica, hoc eft, decir¬
cumeifione, delectu ciborum, de jejuniis, & hujulmo=
di. Sit ita fane. Sed ne ii quidem tenebantur lege, qui
non ducebantur fpiritu, de Gentibus loquor. Et hic’
Apoftoli fermo locum habet de fimilibus Chriftiano¬
rum conftitutionibus, quas non dico negligendas a fpi¬
ritualibus, fed ajo illos non effe fub lege. Sub lege ſunt,
quos lex urget, non facturos, nifi effet præfcriprum.
Qui fpirituales funt, aut ultro faciunt, & plus faciunt
quam lex exigit: aut ob fcandalum vitandum faciunt,
quæ alioqui non erat neceffe facere. Nam ceremoniæ
quedam reperte ſunt ob infirmos, quibus non obli¬
)gatur perfectus, vel quia non eget, vel quia charitas
vocat ad potiora: feryat tamen ea quantum poteſt, ne
ſcandalo fit infirmis. Ear nunc ifte, & ad fatietatem:
difputet de variis legibus & obligationibus, & colligat
que nunquam fomniavi. i
JO SB EE EI
NE repetam ca que toties refpondimus ad iftiuf¬
modi querelam, fateor me queedam odiofius {cri
pfiffe ad Chriftianos a furiis bellorum deterrendos, cum
viderem ex his bellis, quz nos compluribus annis vidi¬
mus, maximam malorum partem exoriri Reipublica
Chriftiana. Clamandam ef autem non folum adverfus
ca que nullo
ctiam ady
, nodo¬
is Chri¬
promifit ipfi toto
pacto geri pount abfque feelere, verum
erfus illa qua vix unquam fine multis feelen
5 us