morte preevento recognofci non potuiffe, fed exem¬
plar a familiaribus defcriptum fuiffe traditum, Sed: nihil
agitur hoc fuco. Ne priorem quidem librum, quem
ad me mifit, fcripferat fuo Marte, tantum abeft, ut
credamus hoc opus ab ipfo fuiffe perfectum. Si deferipfit
Tia manu, miramur laborem : fi recognovit ab aliis
congefta, mirum cur tot folœcilmos reliquerit.
` A D id non arbitror operæpretium refpondere, tan¬
tum enim indico quofdam haberi pro Divis, qui
non fucrunt a Romano Pontifice relati in canonem., Hic
me notat velut improprie loquentem, guod urbis no¬
mine defignarim civitatem Sezezfera ,, ut re vera feci.
Gravis laplus in fide catholica.
SCHOLASTICA THEOLOGIA.
N Can fuit in citando diligentior ,, vel ut ipfe
gaudet loqui morofior, fperans fore ut omnes Theo¬
Jogos in me concitet, cum tot locis prebem Scholaiti¬
cam Theologiam fobrie Dialectices ac Philofophize ad¬
mixtu temperatam, ut fupervacaneum fit ad hujus que¬
rimonias reſpondere.
1 Quid hoc ad bonos Theologos, fi Hieronymum &
huic fimiles Auétores fammulariis quibufdam & confar¬
cinatoribus antepono ? Quibus nec ipfi Theologi Pari¬
fienfes multum tribuunt.
z In Scholiis 11. Tomi quid aliud queror quam in Scho¬
laftica Theologia plus fatis adhiberi humanæ Philofo¬
phiæ? Thomam notans, fed præcipue Scotum. Id efle
rectum ex eo liquet, quod jam pleræque Scholæ nec
Thome fefe addicunt, nec Scoto, {ed ad magis fobriam
Scripturarum tractationem fefe conferunt.
In Scholio ur. Tomi, ex occafione verborum Hie¬
ronymi taxo Theologum nihil crepantem nifi Ariffore¬
lem. Quid hoc ad univerfos? Porro hxrefes plerafque
ex Philofophia natas non folus dixit Æieronymus. At
ne ca quidem res damnat omnem Philofophiam. Alio¬
qui damnande effent & facræ Littere. Quin & ipla
mea verba declarant me quofdam notare Theologos,
non omnes. 4t modo ifti quidam Theologi, quanquam
modo, pro 2426, non eft vox mea, fed fic libuit iftis
omnia mea depravare.
4 Veriffimum eft quod dico, fed non omnes Theolo¬
gi ampleétuntur Theologiam _4#ifforelicis legibus con¬
taminatam vel potius obrutam.
s Siin libris Scholafticorum Theologorum, puta Scoti ,
Alberti Magni, & fimilium, nulla funt humana com¬
„menta, perperam loquutus fum.
6 Quid piaculi, fi fenfi Platosicam quoque Philofo¬
phiam admifcendam, ut divinis myfteriis accommoda¬
tiorem ?
7 1 Timoth. 1. Paulus admonet filium fuum , ut devitet
mateologiam.Hac occafione monconottri temporis Theo¬
logos, ita traćtent Theologiam ne incidant in matæo¬
logiam, atque inibi commemoro- quæftiones innumeras
& inutiles, aut noxias, aut certe difficultate remoran¬
tes a magis neceflaris.
s Poſt hæc noto quofdam Franciſcanos, (qui totam vi¬
tam in Scot: fubtilitatibus confumunt, qua res damna¬
tur etiam a probatiffimis illius Ordinis viris.
9 Quis eſt Theologus, qui non damnat nonnullas Sco¬
„ti ſubrilirates? Aut quæ Schola non hodie componit fefe
ad difputationes magis fobrias?
Ne hic reprehenditur Scholaftica Theologia fimpli¬
citer, fed prurigo quedam perpetuaque difputandi fca¬
-bies, quod fophiftarum eft.
13 Locum ex Præfatione in Hilarium fuggeftor non in¬
telleétum perperam defcripferat, hunc in modum : 4t¬
que bac inre adeo modum nefciere quidam „ut, poheaquam
nihil non definierant de rebus divinis, nova etiam in bis
que nihil aliud funt quam hominum theotisa commenti funt,
Falfo ci- qua atroces tumultus exeitarunt orbt, Sic illi citant. Locus
sat son autem revera fic haber; Novam etiam in his qui nihil
E aliud ſunt quam homines Bestia commenti {unt s gua qui¬
` dem plus queſlionum E7 asrociores tumulins excitavit orbi,
cubi non habere quod refpondeant. Vides quantum in:
\terfit inter mea verba & illorum citationem. Mira ye¬
Fe gravitas, ab indoétis delatoribus accipere locos per=
peram defcriptos & non intellectos, & hine tam atro¬
citer rixari cum proximo, Sed quid hic pecco, fi Do¬
étores admoneo , non effe necefle ad omnes Omnium
quæftiunculas refpondere ? Si nulli ſunt qui movent
quæîtiones curioſas & fupervacaneas, fi null
definiunt non definienda , fruftra monui, Sed heu ta¬
[lium nimis magna turba eft. Si quis exempla requirit,
legat annotationem meam in prioris ad Timor), cap.
primum. À
In Enchiridio mhil diétum eft in Theologiam, fedin
[Theologia corruprores, & in fuperftitiofos quofdam
norum libertatem. Taxare vitia, non eft lædere pro¬
feflionem, fed juvare.
Thomam, inguit, & Scotum trasto ac fi pecudes ac
moriones effent. Imo fic me traétat Pius, nec Theolo¬
gus, nec Sacerdos. Hoc male habet hominem, quod
Moria ludens optat ut in fuum corpus demigret anima
Scoti. Thomam multis locis honorifice tracto
cubi ab co diffentiens.
Ex hislocis decurtatisac perperam intellectis, afumic
pro confeſſo, me fimpliciterdamnare totam Theologiam
Scholatticam, mihi mire invifum effe nomen Ariftotelis,
meche inhac fententia ut exiftimem totam Philofophiam
femovendam a ftudio Theologico, cum in {criptis meis
pugnem adverfus cos qui hocfentiunt, cumin Methodo,
quam fubinde citat , doceam, liberales diſciplinas ſobrie
adhibendas ad Theologiam, ſequutus divum Auguſtinum :
qui tamen de octo libris Phyficorum non meminit ,
quibus multum tribuit Pixs, urpote valde talium peri¬
tus. Quanquam illos nufquam improbo. Et homo fal¬
fus objicit mihi Plautum & Diomedem, quafi nunguam
viderim Arifoselem , aut in fcriptis meis non fiepius ci¬
tem Arifotelem quam ipfe Pias, qui multos annos in
conviviis fuit Peripateticus. Alicubi cum ajo, Queſo te
per Ariltotelis manes , regerit locum » Quafo te, ine
quiens, per Luciani mazes: quali {criptis omnibus non
ingenue profitear Chriftum. Objicit mihi quod Arifo¬
telem appellarim blafphemum. Qui potui, cum Ariffa¬
teles Chriftum preeceflerit? Sed Averroem appello blaf¬
phemum, qui poft Chrifum natus, exfecratur illiusdo¬
étrinam. Novi tamen Franciſcanos, qui Averroëm ad
verbum edidicerint. Fingit nobis duplicem Theolo¬
giam: prifcorum placidam quidem, fed inermem: re¬
centiorum clypeatam & galeatam: illam ad exhortan¬
dum utilem, fed inter credentes: hanc idoneam ad re¬
vincendos Ethnicos & Hereticos. Imo prifcis illis afi¬
dua pugna fuit cum Ethnicis & Heereticis, Noftri tane
tum in Scholis euauaxsov, & feribunt articulos. Quid
facerent adverfus Ethnicos argumentantes ex funda=
mentis Scholatticis Thomiffarum & Scotiftarum, realium
& nominalium? Magis pugnant fafciculis quam feriptu=
ris. Sed homo mitis, ne non {fit otium difcendo Aver¬
roi, fatetur in Scripturis divinis effe plurima minus ad
fidei fubftantiam facientia, Veluti Regum gelta, &
Prophetarum diéta , aliaque fimilia, quibus ignoratis
nihilo fecius poffis effe Theologus. Quam vocem ma¬
lim ab alterius ore prodifle quam a meo. Si quid tale
delatum fuiffet ¢ lucubrationibus meis, quantopere cla¬
maffet me detrahere Scripturis, in quibus, ut ipfe do¬
cuit alibi, nullus apiculus vacat myfterio. Colligit ta¬
men perfectum Theologum fore, qui liberales difci¬
plinas cum cxaéta Scripturarum cognitione conjunxerit.
Idem ego prior docui. Cur ergo mecum litigat?
Fatetur a quibufdam Theologis tractari quæftiones
fophifticas , fed negat ob id reprehendendam metho¬
dum. Mecum fentit, & mecum rixatur veluti cum
adverfario. Dicet, oportuit hoc expreffius dicere, te
non fimpliciter reprehendere Theologiam Scholatti¬
‘ogorum mores. Id centum
ca non funt delata ad Pium