Page 584 [584]
1163 DESIDERII ERAS
dentiffime, quod hic fuperftitiofum affectum vulgi le- A
ni verbo appello pietatem , fed admoneo ut ubique
fpectent ad Chrifam. Num hoc eft deteftari aut deri¬
Dei.. Ex his arbitror fatis liquere nihil efè ftolidius
hujufmodi fycophantiis, que ex fchedis non intelle¬
dis, aut ex Monachorum fabulis frauntur, Verum
id erit.magis perfpicuum ex his, que illic fubjiciun¬
tur. Ea fic habent: Reclamabitur hoc loco protinus a
quibufdam religiofulis , qui quafium exiflimant pietater ; |
& ut iden ait , per dulces quaſdam benedithiones feducunt
corda ſimpliciuns y, venirs ſuo fervientes, non Jelu Chri¬
flo. _ Ergo ne , inquient y tu vetas cultum Sanétorum, iz|B
quibus Deus honoratur © Ego vero non tam danno cos,
qui hac. fimplici quadam fuperflitione faciunt , quam qus
emolumentum [unns fequuti, ca que tolerabilta fortaffe funt y
pro Jumma © abfoluta pictate efferunt , © ſuo commodo
Jovent imperitiam plebis, quam ne ego quidem omnino con¬
temno, verum non feram ut media pro fummis; minima
pro maximis habeantur. Laudabo quod a Rocho fuo pe¬
tunt incolumem vitam , fi vitam cam conſecrant Chriſto,
&c. Hac Erafmus in Erchiridio. Surda afpis , an non'
audis hic clementer tolerari Sanétorum invocationem , |
etiam gua non vacat omnino fuperititione, tantum ab¬
eft ut pius reétufque Divorum cultus damnetur? Prac-|
cipuus autem Diyorum cultus eft imitatio , fed cum C
deleétu.
Recurritur ad Colloquia, opus in hoc paratum, ut
illecebra voluptatis pueri veluti per lufum difcant La-|
tine. Sed mos gerundus cerebrofis. Quid habet Nan¬
fragiam? Pinguntur illic vari vulgarium hominum affe-|
cus, quorum fuos quifque prodere folet in tali diferi¬
mine. Nec ftatim probo quicquid ibi geftum eft, ut
rurfus nec improbo. Si probo omnia, commemora¬
tur illic confeffio facramentalis. Si improbo omnia,
damnata elt inyocatio Dei. Sed ne ad omnes
itorum nænias refpondentes multum temporis per¬
damus in nugis, prefertim cum in liturgia Virginis
& approbemus Divorum cultam , & oftendamus qui¬
bus modis quam optime coli debeant , proponunt ar¬
gumenta Lutheranorum libris prodita, & mihi dicunt. D
His forte fcapulas tibi prurientes fcabere volui. Quis
non agnofcat hanc effe facetiam pediculoforum ? Sed
hoc erat confilium , Lutheranos in ordinem noſtrum non
provocabimus , ne audiamus que molimus® Sed in
Era{mum debacchantes, non mediocrem etiam gratiam
ab illis inibimus. Verum nibil agitis fuci. Jam nimium
novit mundus {curriles technas veftras, eoque declina¬
tis ad interitum plane perituri, ni mores veftros ad
priftinam finceritatem revocetis. Hanc igitur difputa¬
tionem, quoniam nullum ibi yerbum ad me pertinens,
prectereo.
VENERATIO VirGiINis DerPARA,
HE ferio clamatur , 6 coelum , 6 terra , 6 maria
Neptuni! Profertur e Naufragio fragmentum ad
calumniam. Quam magnifice fentiam de facratiffima
Virgine » deciarat Pzan meus, & Obfecratio, jam to¬
tes excula , præterea Liturgia cum concione , quam
edidi adverfus obtrećtatores Virginis , femperque favi
fententia , que liberat eam ab omni peccato, etiam
originali , quanquam hoc proprie non dicitur pecca¬
tum, nifi in protoplaftis. Sed audiamus Nanfragium :
Nauta, inquit , cantantes , Salve Regina, implorabant
matrem Virginem, appellantes cam Stellam maris, Regi¬
nam celi, Dominam mundi, Portam falutis, alufque ti
tults illé blandientes, quos nufquam illi tribuunt [acre Litte¬
ra. Rides, inquit Pas. Imo etiam derideo, at non
fan&iffimam Virginem, fed ftolidos nautas , quibus in
præfenti difcrimine Chriflus non veniebat in mentem ,
fed tantum Mater : nec illum rogant ut apud Filium
intercedat, fed ut Filium fuum oftendat polt hane vi¬
tam, & titulis illi novis blandiuntur , quafi mulier ta¬
libus blandimentis deliniarur, Addit autem » aliifque
titulis, cos probabile eft fuiffe fuperftitiofiores , quos
€o non recitat. Quis autem negat beatam Virginem
effe dignam honorificentiffimis titulis, fed tamen non
MI. RESPONSIO 1164
omnes illi æque congruunt. Si mare eft hic mundus’
in quo navigamus dum in corpore vivimus, fi ftella cy=
nofura aut helice , a qua non oportet oculos dimove¬
\re, fi portus vita eterna eft , Chrifius elt porius ftella¬
‘maris, qui dixit : Ego ſurs via, veritas , & vita: qui
fequitur me, non ambulat in tenebris. Quod fi a Chrifo
defleétimus, Apoñtolis dictum eft, Mos efis lux mun¬
di. Et Paulus dicit: Imitatores mei eftote , foire ego
[Jeſu Chriſti. Neque nefcio tamen hæc omnia come.
moda interpretatione pofle defendi > fed eadem com¬
moditate defendi poffunt & ille preces, que fufpen¬
duntur in Templis, quæ excuduntura Typographis,
in quibus a beata Virgine petunt quicquid peti potes
rat a Dco, odium peccatorum , veram confefionem,
finceram ac ftabilem charitatem , fpem, denique vi¬
tam æternam. Nam dat quadantenus, quae genuit il¬
lum qui hæc omnia largitur. Rurfus dar quodam mo¬
|do, cujus interventu {unt impetrata. Sed non tutum
left longius a cynofura divinarum Litterarum,ô viri præ¬
(clari , recedere. Et periculum eft ne iftæ commodæ
[interpretationes inducant nobis pro religione fuperfti¬
tionem, præfertim cum videamus imperitam multitu¬
dinem huc adeo proclivem. Comminifcatur affectus
| humanus fexcentos titulos , nullus eft Matri gratior ,
|quam quo maxime glorificatur Filius. Sed in Waufra¬
\gio reſpondet quidam : Quid illi cum mari, que nun¬
quam, epinor, navigavits Ad hæc alter : Oli Venus
agebat curam nantarum, quia nata credebatur ex mari, Ea
quoniam defiit curare , fuffetta eft buie mats non virgins
virgo mater. Et alius : Ludis, inquit. Ironia igitur eft.
In quos? Non in Virginem, fed in nautas, qui prius
Venerens invocare foliti , nune invocant Miam. Id
quidem tolerabilius, fed haud multum profeétum eft
fi fimili animo invocant, quod vulgus nautarum folet,
Nullum enim hominum genus fuperftitiofius. Quis
autem præfecit Deiparam Virginem mariz mifi pius,
fed fuperttitiofus affectus? Chriffus dixit: Mihi dara ef
omnis poteftas in celo & in terra. Pottremo Dialogus
ille facit quofdam ipfi mari blandientes , quemadmo¬
dum naute blandiebantur virgini Marie. O clemen¬
tifimum mare, ò generofiffimum mare, 0 ditiffimum mare, ~
0 formofiffimum mare, mitefee, ferva. Nec ifta fingun¬
tur, re vera fiunt. Hæc traducere elt ſtabilire Chri¬
anam pietatem, non lædere Virginis dignitatem: Et
ficut ifti vociferantur. quoties occurrit, quod videatur
detrahere majeftati Pontificis externæ, cum veram il¬
lius dignitatem adjuvet; item quoties reperiunt, quod
externo cultui matris aliquid adimat, cum tota gloria
matris fit in filio; ita qui ex animo diligunt Dominum
Fefum, interdum incandefcunt, cum vident per impe¬
ritos conniventibus Epifcopis & Sacerdotibus fub fuco
pietatis obfcurari Chrifii gloriam. Quanquam ad banc
calumniam jamdudum refpondi Monachis Hifpanienfi¬
{
in cap. Matth, duodecimum decerpit fragmenta quæ¬
dam ad calumniam. Sed fi quis legat toram Annota¬
tionem , videbit malitiofam hujus calumniatoris artifi¬
cium. Sic enim ingredior : Urinam astem populus Chri¬
tanorum univerfis fic effer deditus cultui beatiffime Marie,
ut totis fludiis virtutes 1llius wmularetur. © Caterum aut
hodie vulgus pio quodam favore plus [aris illi tribuit, ant
parum illi tribuit Chryfoftomus bune explanans locum.
Hic clamat me abuti teftimoniis fanGorum Patrum ad
contumeliam Virginis. Imo' cito illic verba Chryfofomi.
Confidera igitur s inquit , tam matris quam fratrum ime
cum turbis audire , ant ſalten ex[pettare forts fermonis fi¬
nem, ac demum accedere , ambitione Guadam ac offenta¬
zone commoti foras eum in prefentia omnium evocaverdat.
Sed Aldina, inquit, Editio parcebat matri: nimirum
correcta, quod faétum eft in plerifque Doétoribus Ke¬
clefize. Sed Grea fecus habent. _ Jam Theophylattus ,
qui non temere difcedit a Chryfofomi veltigiis, ita {cri¬
bit in hune ipſum locum : Zumanuiz quiddam volebas
oftendere mater , quod in filium poteftatem haberet : nihil
cnim magnum adhuc de eo intelligebat , propter hoc ipſo
adbus loguente volebat ad (e slurs attrabere, quafiam=
bi¬