1155 DESIDERII ERASMI RESPONSIO i.
i 1 re Pauli Chriftianis indi@tum fue- 1 A |cepic otium, fuccurrit in monte lapſo in foveam 8
RO doom sa fem a Printeps ob LE aut ae non fuecurrit pt
i \ jæ? ut etiam facetus videatur Piy, fingi
DL Er CAN: TS D tria ? Jam s, fingit me
vehementer offendi cantu Eccleſiaſtico
potius vellem ibi audiri? Mimoruny ne aut hifttionum
comeedias agentium fbrepitus, Ke. Quid his Jocis in¬
fulfius? Quid auditur in coeletti remplo? nulla vox, fed
affeétus piorum fpirituum. Audiatur recitator, fed adfit
Propheta qui interpretetur : Pronuncietur canticum,
modo religioſe, ſed pracipuas obtineat vox Piophete,
a 3 TOgatque quid
Ergit: Detefata, inquit, Feforum obfervatione „ipſum
quoque morem decantandi landes divinas quamplurimis
in locis infectarss. Quis credat hæc tam manifelte calu¬
mniofa vel {cripta vel lecta a Pist Ubi deteftor dies. os
Chriftianorum ? Ubi infeétor cantum Ecclefiafticum £
In Annotationibus fcripfi. Ubi? Quære. Non enim
indicat. Eft autem in prime Corinth. xiv. Ubi nihil
aliud ago quam ut damnem vel quorumdam morem 4
qui nihil aliud quam canunt, cum Paulus jubeat adef¬
ineptum, quo verba obfeurantur, cum in hoc reper¬
tus fit cantus, hoc eft, modulata pronunciatio , ut
verba efficacius influant in mentes hominum. Et ipfe
Auguftinus fatetur fuo tempore quofdam Epifcopos non
recepifle cantum ullum, fed tantum recitationem. Quodi
fi tam Angelicum eft Monachos femper in templis ca¬
nere, cur Paulus invitat ad charifma præftantius, hoc
eft, ad enarrandam Scripturam? Cur Monachi juben¬
tur operari manibus? Cur Gregorins in Decretis indigna¬
tur quod Presbyteri, quorum oficium erat [ponere
Evangelium , canunt in templis ? Cur Benediftus &
Franciſcus id non præceperunt in Regulis? præfertim!
cum nunc vulgus canentium voces non, intelligat ? Ad
hæc cum Auguſtinus fatearur ſe peccare, fi magis ca-|
piatur cantu, quam ſenſu verborum, quid dicendum|
eft de populo, ad quem prater vocum {trepitum Bun
pervenit? Quid fibi vult Paulus | cum adfert fimili¬
2 Sed inibi dico: Santtius effer profpicere liberis 2 uxo¬
ri, quam audire in templo cantiunculas non intelletbas,
Hæc verba funt vani fuggeltoris, non mea. Sic lo¬
quor: Quodque gravius cf, ad hac adfiringuntur Sacerdo¬
tes arttioribus pene vinculis quam ad ca que pracepit Chri¬
ftus, ad hac audienda cogitur populus depalfas ab opera,
qua liberos alit @ uxorem, qua re quid fanctius? Hac
potiffimum ad Anglos pertinent, nam illic tum age¬
bam, apud quos cum fit perpetua vocum modulatio,
quæ non finit intelligi verba, tamen denunciatur po¬
pulo, ut audiant cantiones matutinas & horarum
omnium {ub poena gchenna. Jam utrum: eft fan&ius,
labore manuum fubyenire liberis fame periclitantibus,
an totum diem audire cantum non intelletum, ac pro¬
inde inutilem ? Tollis igitur, inquiet, cantum? Non.
Quin inibi dico: Habean fane templa folennes cantus y fed
moderatos.
Pias damnat in templis Muficam moavguvey, egono¬
to vel immodicam, vel templis indignam, Sed damnas
inquit, quod receptum eft. [dem facit Pius, nam in facel.
cello Pontificis auditur talis vocum garritus, concio fe¬
re nunquam. Talis auditur & in aula Cxfaris aliorum¬
que Regum. Non veretit hic damnare Pius. At quod
mores hominum,, ut alia multa.
3 Quin & illud fuis verbis non meis refert: Principem
quoque, inquit, Chriftianum tnflituens,. illi fuadere cona¬
ris quod praflaret ipfum propriss muniis inſiſtere, quam in
audiendis Sacerdotum cantionibas occupari. Additus eſt ſo¬
fbi valt Pixs, Principi fuadendum
cantiones Sacerdotis, quam obe
ne audire cantiones per {e heroj
tim tales quales audire folent Pri
aut de concione audienda dixil
ciem habuiffer quod adfert. Nunc a me nihil tale di¬
éum eft, fed notavi Principes aulicos > Qui jam cx
more dicunt preces horarias more Sacerdotum 3 ad quas
non obligantur, & hoc prectextu fubmoyent volentes
adire. Sed finge me loqui de precando aut audienda
concione, fi periclitetur publica tranguillitas, aut ope
primantur innocentes, utrum Princeps debet opitulari
quibus ex profeflo debet auxilium, an audire concio¬
nem illis negle&is? Pono jam, quod utrumque præftas
re non poflit. Pharifeus dic. fabbati quo Deus pres
ə Ut potius audiat
at propria munia? Ita¬
cum opus- eft? præfer¬
ncipes? Si de orando,
ty nonnullam veri fa:
& tacita mentis precatio.
DB Ch RE lcs:
Te fuperat feipfum artifex , ftupelcit quo ore id’
{eripferim, Hicronymum videri in hac fuiffe opi=
nione, ut putaret fuperititiofum accenderelcercos in
honorem Martyrum luce. Recitentur igitur verba ies
rorym: e libro, quem feripfit adverfùs Vigilantium: Ges
res, inquit, won clara luce accendimus, ficut frufira ca¬
lumniaris , (ed ut nottis tenebras hos folatio temperemüs y
& vigilemus ad lumen, ne caci recam dormiamus in te=
nebris. Quod fi aliqui propter tmperitiam & Smplscita=
rum, de quibus vere pofamus dicere, Confiteor, zelum
Dei habent, fed non fecundum {cientiam, bac pro ho¬
nore Martyrum faciunt,quid inde perdis? Hastenus He
ronymus. Negat cereos accendi in honorem Martyrum,
tyrum honorem,appellat fimplices,habentes zelum Dei,
fed non fecundum fcientiam. Quid his Hieronymi verbis
dilucidius? Sed mox addit Hieronymus correptos Apo¬
ftolos murmurantes de ja&ura unguenti, Refpondéo:
hoc factum elt peculiare, myfteriigue plenum , nec
trahendum: ad exemplum: £r qricungue, inquit, accen¬
dunt cereos, fecundum fidem fuam habent mercedem ; diceria
te Apoflolo, Unufquifque in ſuo fenfu abundet. His ver¬
bis quid aliud defenditur, quam in re non neceffiria
pius affectus, licet fuperftitiofior , fitque cuique libes
rum. feu velit accendere , feu nolit 2 Quemadmodum
luminaria, cum. recitatur Evangelium, ex quo colligis
tur in Occidentis Ecclefiis id non folere fieri, i
Et hic inſultar Pins, Zeus t#, inquit, ila legiſli et
ais Hicronymum cerfuife non accendendos cereos, &c. Et
MOX > non andifti ipfum prerfus alferentem contrarium È
Non dixi, Hieronymum hoc cenfere, fed videri in hac
fuiffe opinione , ut putaret {uperftitiofum. Si prorfus
dicit contrarium , fecum ipfc pugnat. Et tamen adco
non damno modicum cereorum ufum, ut illicexcufem
Hieronymum his verbis: Veram apparet cam confuetudi¬
nem eo. feculo magis toleratam fasffe quami comprobatam y
& multa commumat etas. His verbis Hieronymum tucory
ne videatur pugnantia loqui, & moderatum cereorum
ufum probo. Quem igitur locum habent tot hominis
MX, Convicia, infultationes, quibus totum hoc opus
explevit 404/00.
Cercus, inquit,, accenfis haber rei mayftica fignificario=
nem. Adhibeat igitur qui volet, quod externum: et,
fed omnes ftudeant exhibere quod myfticum eft, alio¬
qui cercos accendere per fe fuperititiofum eft.
Poft hæc nefcio: qais ex Pi rhapfodis attexuitifrage |
‘mentum nihil ad rem pertinens de Kuchariftia,. 8 fly¬
I Ais praterea colligi ex
Hieronymi, quare non ingrediuntur Ecclefias,
&e. Unumauemque qui voluifer olin: domi fire corpus Chri¬
fi funere folitum. Ubi funt illa verba Hieronymi , abit
hoc colligit Erafømus?
Olim panem confecratum’ a Sacerdote traditum. ab *
his qui voluiffent domum licuiffe deferri 3 arque ibi fu¬
(mere planiffimum eft ex Chryfoftame & Tertulliano, Vex
Tum ait me loqui de fynaxi, que: rantum fit pane be¬
inedicto, non.a Sacerdote confecrato:.. Quod: fi verum
ett, quid quetitur? Gonftar enim talem fynaxim. a mule
tis privatim; fæpius in-die fieri folitam. Sed' quid: hoc
ad facramentum Euchariftiæ ? Quiſquis: hanc appen¬
dicem afüit plane deliravit, nec ulla refponfionc di- è
gousi eft, : È i i
DE