OCR
1091 DESIDERIO ERA SMI» A Pio LOG 1092 fihuleris, non punit, fi tuum fratri egenti (ubtraxeriss at\A to sigla he à gt de ; utrumque puniet Chvittus. His verbis aperte diftinguo le-| dum Copot gem divinam ab humana. Et aliquanto fuperius fimile| tise viétoria. i quiddam dico; Omnia fua bona omnibus exiſtimect eſſe a munia , proprietatem Chriftiana charitas non novit. Non dictum eft, nullam effe proprietatem ; neque dictum ett, utere rebus alienis, cum eft opus, vel invito domino ; | fed quoties eget frater , id quod tibi fupereft , charitas poflefforis putat effe illius qui eget. Quis unquam audiÈ vit doétrinam magis impiam? DESIDERIUS ErAsmus RotERODAMUS Canpipo Lecrori S. U1s exfpeétaflet a viris, qui fe columnas Ecclefiæ volunt haberi , tam ſtupida, tam crafla, tam indoéta, tam malitiofa judicia? Et hujus negotii duces {unt preecipue Dominicani, non gregari, ſed Magiftri noftri, tum Frazcifeari, nec hi fane vulgares, Ra ex illo Seraphico fodalitio, qui dicuntur Obfervantes, Nam hi cum antehac in negotio Lutberano dormitarine, nunc nefcio cujus rei fiducia profiliuncin aciem. Opinor Pontificem illis minatumi, {e re(ciffuram quicquid indulfit privilegiorum, ni fe præbeant fortes viros. Sed itarem gerunt multis locis, ut & Ordini Seraphico multum detrahant & augtoritatis & gratia, nec caufam Eccles fizz admodum juyent. Videntur enim magnam fpem pofuiffe in plurimorum hominum flultitia, qua freti fortiter contemnunt- eruditorum & cordatorum paucitatem. In hoc fapiunt, quod lingua potius quam calamo belligerantur. Scriptum inficiari difficile eft: quanquam folent hoc quoque. Verum fi quid di&umeft, licet in publico , licet fexcentis audientibus , & urgeat aliquis, ftatim habent in promptu: non dixi, non ifta digi. Si C [res ad teſtimonia redcat, multi favent, multi non meminerunt: & qui ſe putant meminifle , diverfe, ut fit, narrant audita. Poftremo cum univerfo Ordine rem habet, qui cum uno fodali litigat. Itaque nemo lubens fe palam admifcet talibus controyerfiis. Norunt multorum arcana, habent fuos Corycæos in Principum aulis , in divitum familiis, habent fua ftratagemata myftica, quibus ulcifcantur eos qui parum favent Ordini. Itaque a prudentibus viris timentur magis quam amantur : cxiftimant enim, nihil efè melius quam cum hoc hominum genere nihil prorfus habere commercii. Si digitum admittas in familiaritatem , totum corpus ingerunt: fi deD| cias, aut lædas, miris cuniculis moliuntur vindiétam. Quid hic commemorem quos tumultus excitarint primum in aula Cæfaris, deinde Salamantice , quoties palam ac publice vociferati fint hereticum & Luthero deteriorem Erafmum~? Cum Principes viderent illorum impotentiam cohiberi non pofle, poftularunt ut fi quid haberent cognitione dignum apud legitimos judices prodio, canone 20. | ponerent nec hujufmodi feditiofis clamoribus turbarent Repon- Ad hunc articulum abunde refponfum eft in ‘Appen: | Hifpaniam. Datum eft fpatium fatis amplum. Actum cft fosg. dice, quam adjeci Supputationibus in Beddam. Ert fatis negotium per feptem Ordines, ex quibus delecti fant arbitror iftos efle progrefios , pofteaquam a fumma Tri-| |erudivifimi quique. Atque interim adjuti funt cujufdam nitate perventum et ufque ad inferos: quanquam te-/ p |plufquam [ycophantico libello, qui totos feptem annos {tantur etiamnum pendere lectionem , reĉtius otium col| CONTRA LIBERTATEM ARBITRI! | Objeëtio N Liberum Arbitrium conducat ad falutem , non eft de 98. articulis fidci, nec vellem pro hoc aliquers oscidere, fi judex fr, nec in diferimen capitale venire. Tn Spongia. Ja libro de Libero Arbitrio: Itaque quod ad fenfum meum attinet fateor de Libero` Arbitrio multa variaque tradi a Veteribus, de quibus nondum babeo certam perfuafionem y nifi quod arbitror aliquam efe Liberi Arbitrii vim, Hæc ille. Repon- + Ad prius illud jam ante refponfum cit. Ad alterum arfisos. ticulum ut tribus verbis refpondeam. Quidam putarunt in nobis fitum cffe, velle bonum, facere non item : quidam, nec velle, nec perficere. Rurfus alii ſcripſerunt in nobis effe velle bonum, licet imperfeéte , ut opus effet gratia Dei. Quidam etiam hoc adimunt homini, docenres bonum hominis propofitum non adjuvari, fed daria Deo. Rurfus quidam liberum appellant, quod in nobis fit poffe velle , licet velle bonum in nobis non fit. Hac \ libertas eft & in impiis Spiritibus, Alii liberum intelliguat vel ad bonum, vel ad malum. Theologi Scholaftici docent, per opera moraliter bona hominem poffe promereri gratiam merito congruo. Item de perpetua & nova gratia variæ funt opiniones. De his quoniam non fatis convenit inter Orthodoxos, fas eft mihi fufpendere certam pronunciationem , donec audiero vocem Ecclefia. Articulos autem fidei voco, non quaslibet Schola{ticorum opiniones , fed de quibus certo pronunciant , vel Scriptura evidentes, vel Symbola publicitus recepta, vel Synodi univerfales. Contra Porenas INFERORUM. Object» MNJ O” ef alia flamma in qua cruciatur dives ille co99. meſſator Evangelicas, nec alia fupplicia inferorur | de quibus multa Soripfere Poeta, quan perpetua mentis anxie-! tas, qua peccandi confuetudinez comitatar. In Enchiri-! in hoc laboravit, ut ex omnibus libris meis excerperet | locaturi fuum, fi id temporis evoivant Ambrofiun, Au- quod poffet ad calumniam detorqueri. Alioqui quando | guſiinum, aut Hieronymum in quibus vel difcent aliquid} filli spene dixeram, ventres tantum voluminum evolvi& i Chriftiani candoris, vel fi omnino liber calumniari,plu-| (fent ? cumque jam immenfam articulorum fylvam obi ra reperient obnoxia talibus calumniis, quam in fcrituliffent, fed indigeftam, in qua frequenter eadem itetarentur , juffi funt a fummo judice fylvam in ordinem & compendium redigere, quo liceret rem cognofcere. Factum eft: hic venerabilis libellus exhibitus && publicitus. Cumque ab codem judice diligenter effent admoniti , ut res citra convicia Chriftiana moderatione ti faciant Celfitudinem tuam, ornatiffime Præful, quil tranfigeretur, tamen omnes tituli habent atrocem coni tam otiofis ac frivolis obtreétationibus onerant cam, ¡pſi | \tumeliam. Addidere contumeliofam prefationem, nec È viderint, Nam hæc tibi non folum offerenda > verum E Jufquam temperant a conviciis, nifi forte convicium non ctiam dicanda putarunt. Me vero fummopere púderet | clt, irridet beatam Virginem , damnat cultum Divorum, | vel hanc Apologiam tam eximio dicare Preefuli, quam impie fentit de Trinitate, aliaque permulta, quibus hic | tamen judicandam offero, nec fine pudore, nec fine do- religiofus {catet libellus, qui cum offeratur Judici, taÈ lore: fiquidem ut pudet 2 hoc genus neniis obftrepere| fmen nufquam non ill præjudicat preitque. Quis vel i fummo fummifque rebus occupatiflimo , ita dolet hu0 inimiciflimus potuiflet illorum in{eitiam malitiamque jufmodi tumultibus, & fublimitacem tuam, & indu-| | magis traducere quam faciunt iph? Et ob hujus præftriam meam a rebus magis frugiferis, ad hæc non mi-| [claros articulos follicitatus eft Cxfr, follicitati fant Arnus inutilia quam inamæna devocari. Quod fi poteris chicpifcopi, evocati ſunt trium Academiarum pracipui hujus le&ionis devorare tedium, Erafmum, fat (cio, Theologi, indi@a eſt Synodus, décantata eſt Miſſa de miſericordia dignum judicabis potius quam ira, Nam Spiritu Sano, præſedit vir & imaginibus & erudi| : iple quidvis agere malim, quam hoc. Porro judicium| |tione & morum integritate clarus , Alfonfus Archie| tuum alacri bonoque animo fum exfpectaturus: non pilcopus Hifpalenfis 3 qui præfatus eft rebus agendis, quod exiftimem in fcriptis meis nihil effe quod jurequeat| |graviter admonens, ut etiam atque etiam temperaretur reprehendi, fed quod hoc animo fim, ut fi quid com-| |a tumultu & verborum petulantia. Qui defendebant, ‘ Maptis meis. Quod fi ex animo ftuderent Ecclefiæ tran| ©. quillitati preefentique rerum tempeltati componenda, | potius ea colligerent e lucubrationibus meis, que faciunt contra Lutheri dogmata, quam qua poflunt adali-| quam Lutherane fententiæ fufpicionem detorqueri Quan-|