Page 44 [44]
63 DES TDER
nem mutare velles, indignum tibi vifum eft difpice¬
mus, harum rerum haudquaquam incuriofus, quid
prodidiflent Greeci interpretes? An res tam feria, ti¬
bi tam levi brachio neglectimque yidebatar agenda?
Nec hæc dixerim, optime Faber , quo te criminer,
fed ut in pofterum reddam attentiorem. Quando¬
quidem & in Commentariis, quos in Pfalmos edidi¬
ft, mallem paulo diligentius obfervafles, quid fen¬
fiflent fuperiores iùterpretes, quorum maxima turba
eft.. Rurfus in Epiftola ad Ephefos Capitulo 1v. ubi
pudendo lapfu, ex nee xuzeiæy nefcio quam fece¬
ras, quoniam nullo modo poteras tergiverfari , in
tranflatione quidem pro turbatione repofuilti nequitiam,
cxterum in expofitione reliquifti rarbationem, nec mu¬
tas ridiculam & coactam interpretationem. In examina
‘tone vero priftinam annotationem fuftulifti, nec tamen
exponis, quid ſibi velit 64, perinde quali neguitia,
ræcam vocem exprimat, Si nihil hic erat annotan¬
dum , cur annotaras in priore Editione? Si erat, cur
hic pretermittis? Si non placebat quod ego adduxe¬
yari, quin tu melius aliquid adferebas ? jam non po¬
ftulo ut agnofcas monitorem, fed in docendo requi¬
yO ingenuitatem , etiamfi hic magis eram tibi nomi¬
nandus, quam illic ubi nihil ad te pertinent qua feri¬
bo. Quid iftuc, quæfo, pudoris eft, ne dicam fuper¬
cilii? Ufque adeo ne turpe putas meawod&v; Ad
hec in Epiftola ad Philippenfes Capite 11, ubi pro ma¬
egesrcucduevG> vertitti, ex delberatione pofturus est
animam , CUM ego Citra tui nominis notam indicarim
Græci participii vim, tu tamen perticinaciter adamas
tuum illud ex deliberatione politaras. At primum quis
unquam dixit ev delsberatione pro confulto? Deinde cum
Grece fit raex€yacuccuerG participium indefini¬
tum , qui poffit efle pofiturus 2 Magis vertendum e¬
rat , tradita five periculo expofita vita. Rurfus quis
hominum dixit ponere , pro periculo exponere è? Nam
quod Chriftus ait: Ego animam meam pono: ponere dixit
pro deponere,
Sed quemadmodum in Annotationibus meis pru¬
dens plura difimulavi , quo paucis annotatis te red¬
derem cautiorem, plura indicaturus, fi fors hoc è me
litteris tuis flagitafles: ita non eft amimus hic omnia
perfequi. Sed tamen erat tue fidei, cum rurfus c¬
vulgares opus, eradere quedam , que docti nec fi¬
ne rifu, nec fine ftomacho lecturi funt. Quod ge¬
nus eft illud in Epiftole ad Ephefos Capitulo vi.
Adverfus fpiritalia nequitia in celeftibus, ubi doces le¬
gi pofle in celeffes, id et, adverfus ceeleftes, cum
Grace fit & rors treegvioss: quafi vero prapofitio è,
ullo pato Gracis fonare poffit adverfus, quemadmo¬
dum facit ás. Hee, mi Faber, cum fcribis, quid a¬
liud, quam te ipfum pueris quoque deridendum pro¬
pinas? Huic fimile eft , quod zar ¿OS aA dN,
Vertis ad oczlum ſervitio , quali non multo Latinius
Interpres*yertiſlet ad ocalam fervientes, Item quod
in Epiftolæ prioris ad Corinthios Capite v11. raesiye d
To aie % adops, & vertis & annotas, decipit figura
hujus mundi, non attendens Taejya neutrum efle Ver¬
bum, quod yel ex aliis locis poteras colligere, præ¬
fertim cum toties legas in Euangelio , Umaye sriose
vade retro. An non iftud erat m
tim cum id folus produxeris, omnibus retro Scripto¬
tibus tue fententia refragantibus? Er tamen vides,
quam nec hic exagitem te in Annotationibus meis,
cum optimo jure pofim. Rurfum ejuſdem Epiftolæ
ap. v. cuvaxSévloy , reclamantibus omnibus tum
Græcis tum Latinis, atque ipfa ctiam Græca Gram¬
matica, yertis & annotas vertendum elle, condolenti¬
bug vobis pro congregatis vobis: Quid hoc lapfa foe¬
dius, & tamen hoc loco vide quam honorifice quam¬
que reverenter abs te diffentiam. Nihil hic in ho¬
mine tui ftudiofiftimo defiderarc potes, nifi quod te¬
cum non fentit, & quod tui nominis mentionem fa¬
cit, quando alioqui nec amantius, nec honorificen¬
tius ficri potuit. Et tamen ut fieret, res ipla com¬
2
utandum , præfer¬
qui tua cum meis attentius contulerit. Atque adeo,
quoniam non eft quibuslibet copia voluminum, mea
{ubfcribam: Faber, inquam, Stapulenfis amicus nofter ,
bunc locum mutavit, volens ovvayhévrwy deduci a ouv ds
gSopas, cnjus in hac quidem parte non Sebferibo judicio,
etiamfi alias eruditiffimo pariter ac diligentifimo viro lm¬
bens aféntior. Haétenus annotatio mea, Lapſus ex¬
cufari non poteft: ac ne regi diffimularive poflir, abs
te iplo curatum eft. Et quanquam in divinis Libris
nullus error non magnus eft, hujus voculæ mutatio
preterquam quod inanem & frigidum fenfum indu¬
cit, tollit id, quod graves probatique interpretes
poftolus ab ipfo Chrifto inftitutus , haud tamen fibi
famere, ut folus veluti fuo nomine fententiam pro¬
nuntiet , fed eam à communi Ecclefiæ confenfu vult
proficifci : fecus quam hodie faciunt Epifcopi quidam ,
meram tyrannidem exercentes in fuos, cunctaque
gerentes, non ex publico confilio, fed cx animi liz
bidine. Deinde monebat hic locus, propalam con¬
vincendum & emendandum, fi quis id forte com¬
Meritus fuerit, non privatim aut clanculum: partim
ut hujus unius exemplo cateri deterreantar a peccans
do, partim ne quis oppreflum aut injufte damna¬
tum queat calumniari. Hane tam falubrem admo¬
re pretium effet indicare lapfum tuum, & id publi¬
ca fuaderet utilitas , quì fieri potwit amantius, aut
honorificentius, aut fincerius quam à me faétum eft ?
I nunc & tuam iftam benevolam difputationem Sa
libet, cum mea reprehenfione componito , fi modo
hac reprehenfio dici debeat. Nihil hîc aceti, nihil
puris, nihil ftomachi , nihil oftentationis. Sic me¬
deor errori, ut foyeam amicum: cum tu amicum
nec lapfum, nec contra te facientem , toties aceto
perfundas in unica difputatiuncula. Neque vero tan¬
ta crat tua auctoritas, ut hanc meam civilitatem ali¬
quis poffit metum interpretari: aut tanta felicitas, ut
præmii fpe videri pofim adulatus. Caritatis erat hic
| mus, in Epiftola ad Corsnthios 11. Capite v1, quis o¬
to te laturus eft voces iftas nihil omnino fignifican¬
tes, fécundorum & adverforum? & tamen nec admoni¬
tus mutafti. Rurfum ejufdem Epiftole Capite x.
Cum ridicule ex uno adverbio five mavis prepofitio¬
ne Uregezava, duas voces feceris , rèp cadve ( ne¬
que enim aliter dicitur vreeceeva quam éxéxeva, quod
exi feepe polleat idem quod vats) verterifque qua fe¬
| pra illa veſtra ſunt: non mutas verſionem , tantum in
| examinatione quod ante magis arridebat , que ultra
veftra funt, vertus in, que ultra vos funt , & Greece
loquendi regulam de vat, , quoniam aliquis opinor
admonuit, palam effe falam, cum Umer nedoaric ,
Greci dicant pro vmeedvw à seen , omififti in
proxima Editione. Quod omififtv laudo, quod un¬
| guibus ac dentibus alterum illud retines, cum plane
ridiculum fit omnibus qui Greece fciunt, non laudo.
Atque item in Epiftole ad Ephefios Capitulo v. cum
unus omnium & Græcorum & Latinorum, ex xs
ria facis infalsbritatem , nonne ex Apoftolo Medicum
facis? Ac ne id quidem admonitus mutandum puta¬
fti. At finge drwriay dici è c66- > Ctiamfi juxta E¬
tymologicos à ¢éewras dicitur, non continuo figni¬
ficabit dear@: infalubrem , fed perditum: X perditi lu¬
xa dicuntur etiam Terentio. Tu videris luxurioſuz
pro libidinofà five effeminato accipere. Deinde verfus
ad Jocos, certamen yocabuli relinquis Grammaticis,
quali cum hxc excutis, non fumas tibi partes Gram¬
matici, & addis bellam facetiam, Grammaticos dili¬
gentins exquirere vocabulorum ori ines , quam Philofophi
caput Nik , opinot ut eximas te à Grammatico¬
rum numero, & in Philofophorum ordinem afle¬
ras, An Grammatici te in {uum recipiant gregem
nefcio , & an Philofophi de Ni Capite torqueant
fefe, tu videris: unum hoc fcio magis ad rem per¬
tinere,