Page 42 [42]
OCR
59 D'ESTDERI aliguam, hujus mali caufam rejiciamus, quemadmodum apud Homerzm facit Agamemnon. Præftat recurrese quam pergere curfum male inftitutum. Odi ipfe, ita me Deus amet, hanc meam neceflitatem ə vel potus infelicitatem, qua corus ſum ad hoc {cripti genus defcendere. Non deerat quod agerem, & quavis in re malim horasmeas collocare. Si litteris ad me pri yatim feriptis efudifles ftomachum tuum „aut diflimulaffem, aut privatim me tibi purgaflem: fi ingenii crimen intendifies, neglexifem calumniam, Nunc cum Libris evulgatis me tuum facis adverfarium, ubi pro te facio, & ita facis adverfarium, ut tu Ghriffi dignitatem attollas, ego dejiciam: tuus fermo fan&us ac W ERA SMN apertius Dominum ac Deum fuum agnoyifler? Hac | & hujufmodi permulta fi pie fcripta credimus, fi com| mode interpretamur in tanusauctoribus, cur tam morofi & iniqui fumus in recentiorum libris? Balbutiunt ut poflunt de rebus divimis eloquenuflimi, & fermo nofter ad unguem exigitur? At non idem tribuimus, inquies, Erafmo quod Auguffino. Certe quo ille major, hoc mihi fortafle minus aućtoritatis, fed tamen plus venie tribuendum erat. Quanquam hoc ipſum viris eruditis indignum arbitror, Scriptorum auttoritatem annis metiri, non rebus. i i Sed ut quo ceeperat pergat oratio. Si fidei finceritas conftat, inhumanum eft in verbis excitare tra Boe pius fit, meus Chriſto Deoque indigniffimus: tuus |B|dias. Quid, quod non folum ab humanitate alienifliChriftianorum & eorum qui ipiritu ducuntur, meus mum eft, verum etiam impium , & cum Chriftiana Judeorum & infdelium ac litteræ occidenti adheren- caritate pugnans, omiflis tuis rebus, in alienis fcriptis tium, cum hac non contentus femel dixifle, toties| |obambulare, & Momen quendam, fcu potius fycoinculces & infulcias tota difputarione , quid queefo fa-| | phantam agere, haud animadvertentem, quam ini€um oportuit? An debebam iftas tuas notas tacitus quam legem interim in teipfum ftatuas: nifi forte puagnofcere , prafertim cum ipfe non folum nihil iftiuf- tas omnia tibi tam circumipećte ubique diéta, ut nimodi cogitafiem, verùm ne in verbis quidem lapfus hil omnino poffit reprehendi, cum in hac una difpuellcm? Quod f tibi videor liberius meam egiffe cau- | | tatiuncula tam multa fint, quæ vel æquum lectorem fam, cogita nibil effe liberius innocentia. Si qua vi- offendant. Nifi forte bellum ubi {pectaculum videtur debuntur indulta dolori, cogita quam’ multa dolori Hieronymus cum Ruffino tot librisdimicans, aut cum 4znon permiferim. Videor mihi fatis moderationis præ- | |g4/ino conflictans, etiamfi cum hoc poftea rediit in dtitifle, {i contumeliam , & talem contumeliam argu- gratiam, fed non prius quam omifla difputationc. Amentis refello, non conyitiis. Meus {tylus nullius ad- deo nullus eft qui velit ingenio cedere, juxta Martiahuc cruore imbutus eft: patere mihi hanc laudem ef- |C |s fententiam. Aut nif magnificum facinus effe credis, {e perpetuam. Hactenus utcunque frenos injeci jufto | | quod decem Pic: conclufiones expugnavimus, vel vedolori, homo fum, quid in pofterum ferre poflim,in-| | xavimus magis, ac tam felix ingenium à juvandis facertus. Furor fit lafa fapins patientia. Aut fi tibi cordi cris Litteris avertimus ; ac probas pertinacem illam & eft nos impetere, eiufmodi criminibus urge, in qui- odiofam infe&ationem, qua jam annos complures adbus diffimulandis aut excufandis lenitas laudi ducitur. verfus Rezchlini libellum, nefcio quem, obfcurum belHoc ejus generis eft, ut fi me purgem , cogar amicum | |ligerantur tot Scholæ Theologorum , totufque Prædiledere: fin obticefcam culpam agnofcere, pro quade- | |catorum populus Mihi pro noftra amicitia vehemenpellenda pulchrum eft & mortem Oppetere. Si ifta eft ter moleftum fuit, quod te quoque a crabronibus iftis propria & inevitabilis fudiorum conditio, ut necefle impeti fentirem. Nam Baflee legi Epiftolam , qua Carfit, aut excutiendis aliorum Libris alienam famam in-| | dinalis Senogallenfis tuam agebat caufam adverfus cos ceflere, aut dum te purgas, nunc cum hoc, nunc cum | | qui calumniabanturte, Pfalmo trigefimo annotafle ex illo digladiari, valebunt mihi potius. Aùt mutus dor- {fententia Cardinalis Nicola: Cufe , animam Chrifti apud mio, aut mihi cano & Mufis. Quid enim eft tam cir- inferos paffam effe cruciatus, & fic agebat caufam tuam, cumfpette feripium, quod non queas aliqua ex parte |p| ut fatis haberet, fire ab hærefeos nota liberaret. Quin cavillari? Quid rurfum eft tam incogitanter feriptum, & ipfe audivi viros eruditos ac magnos inquirentes in quod non aliguo pretextu poflit defendi? Quod fi | | tuos commentarios, quofdam etiam annotafle quadam certum eft omnia veterum fcripta tueri pariter, omnia | | calamo. Quod fi probas iftam morofam & iniquam direcentium ad iftum calumniari modum prorfus abfti-| |ligentiam, quæfo quiserit aut finis aut fructus? Nufnendum eft à calamo. At quanto reétius eft, veteres a non erit quod calumnietur, quifquis in hoc lific revereri, ut non defit judicium: recentiores fic | brum {umit in manus utcalumnietur. Si nullus eft veexcutere, ut non abfit candor. Cum homines homi- terum, qui non alicubi cum venia legendus fit ,in renum fcripta legimus, ad multa conniyendum eft, quæ- | centiores tam inique exquirere , livor eft, non diligendam „commodius interpretanda. Alioqui quid magni ta. Connivemus ad id quod Hieronymus non fortiter fit, in meis, qui nihil fum, commentariolis reperire, | |folum defendit, fed contameliofe etiam propugnat, quod iniquus interpres ad calumniam detorqueat, cum | | pofle Sacerdotem effe, qui ante baprifmum maritus, plurima fint in Hieronymi , Ambrofii , Cypriani, Argufi-\ | baptizatus priore defunéta duxerit alteram: & eorum ni, & Gregorii {criptis, que fub iniquo judice, nullo fententiam , qui hoc defendunt, quod nunc & Pontipacto defendi poflint? Nam quo tandem colore tue-| | ficumleges, & Theologorum Scholæ præcipiunt, Caiberis (ne nullum exemplum proferam) quod divus 47- | p | nam hærefim appellat: ut ex multis unum locum exbrofius excufans Petri negationem feripfit: Nam gui di-| | empli gratia proferam. Non eft fraudi fanétiflimo vievi nefcio hominem, aquam erat nt interrogans uirum Yo Ambroſio, quod enarrans prioris ad Corinthios Epiſtoeffet ex diſcipulis hominis, diceret non Jam. Tague non| |læ Caput feptimum, affirmat viro jus cfe repudiata Chrifti difcipulum fe negavit , fed hominis negavit effe dif-| | uxore adultera ducere alteram: negans idem jus efè cipulum. Staque & Petrus & Paulus hominem negaverant, | | uxori. Ipfius yerba fub{cribam: Qnia viro licet ducere quem Dei Filium fatebantur. Obfecro f {criptorem hîc| |uxorem, Si dimifèrit uxorem peccantem , quia non ita lege fuis verbis urgeas, quid magis impium dici poterat, | | conftringstur ficut malier, Caput cnim mulieris vir efè. Riquam Chriffer non efle hominem, idque autoribus | | diculum vero planeque frigidum, quod (ententiarum Petro & Paulo? Huic affine eft quod fenbit Azgeffinas | | coacervator fic excufat Ambrofinm, ut dicat heec verba in Pfalmo vir. Qware vermis? quia mortalis, guia| |à falfariis effe fabdita: cum & librorum fummus conde carne natas, quia fine concabits natus. Quare non) | fenfus fit, & congruat ftylus. Non officit Cypriani mehomo? qara mn principio erat verbum, & verbum erat a-| | rito nobis facrofanéte memorize, quod conftanter cen~ pad Deum, & Deus erat verbum. Quis ferret ideo Chri- |F | fuerit rebaptizandos baptizatos ab iis » quos inquinaret Sum negari hominem efile, quod Deus fit? Rurfum hærefeos fufpicio. Atqui hæc una res Donatiflas & Ros quod fcripfit in opere De Trinitate, Apoftolos Chrifto|. |gatianos fecit hæreticos, cum in ceteris eflent othoadfcenfuro in cœlum, hoc tantum credidiffe , quod vide-| | doxi vel ipfo confitente duguftino, Nullus Auguſtinum Sant, nonne blafphemia videatur in fanétos Apofto-| |in jus vocat, quod {cripferit , Jefu matrem ca nocte los, quafi nondum Deum effe credidifient, cum Pe- | qua captus eft, & mox paflus eft filius, nonnihil in fide
