Page 39 [39]
OCR
53 fi hoc erat exaltari fuper omnia, vifitari a Deo: & vifitatus eft, qui aflumtione unitur : mox ut incarnatum eft verbum, Chriftus exaltatus fuit fuper omnia. Ubi eft igitur quod ait Pagl4s : Jelum panlalum imminutum a Deo , & mox ob paffionem gloria & honore coronatum ? Atque iterum,, propter quod exaltavit illum Deus, & dedit ille nomen, &c. non ob nativitatem , fed ob crucis fupplicium exaltatum declarans. Infuper cum ais, apprehendit femen Abraha, qui eft Chriftus, nonne videris Chriftum apprehenfum dicere ? Opinor enim hîc apprebendi tibi, nihil aliud effe quam affami, Item quod fequitur: fed nec ullum alinm hominum apprehendit, fubaudis, opinor , #4 Chriflum. Perfpicis, ut puto, quanta fit cavillandi materia, fi quis tuo exemplo velit cavillari. Quanquam Agg#ffinss, unde iftius interpretationis occafionem mutuatuses, non ait Chriffzm vifitatum a Deo, fed ceu duos facit homines, veterem peccatorem, cujus tamen meminerit Deus, huc quoque porreéta illius beneficentia, qua profpicit& brutis animantibus; acnovum, ad pietatem renafcentem : atque in hoc dicit hominis effe vifitationem. Hic quoque fciens ac prudens ad multa conniveo, ne quod coaftus facio , videar cupide facere. Sed jam plane juxta Græcorum proverbium, ¿z? ra Mayðpalsas res noltræ procedunt. Nam crimen unum aliud crimen excipit , & femper gravius. Siquidem annotationis mez coronidem grayiter oppugnas, in quafubjeci: & de autlore cus adeo fuit dubitatum , ut fero recepta fit a Romana Ecclefia: quandogquidem in banc unam omnium , nihil commentatus est AMbrofius : @ Hieronymus ait , 4 nonnullis non faife receptam, ob id quod in ca nonnalla recitarentar, que apud Hebreos non inveniantur. Hic vero trifariam me criminaris. Primum ftultitia, qui haec adjecerim, cum ad rem inftitutam nihil attinerent: deinde vanitatis, qui dixerim fero receptam , que femper fuerit recepta: tertio infcitiæ , imo, ut tu loqueris, infaniæ , & tante infaniæ, ut totis Anticyris egeat, quod irata dialeética ridicule collegerim, ideo ſero fuiſſe receptam à Romanis, quod in hanc unam nihil fit commenta. tus Ambrofius. Verùmut ad fingula paucis refpondeam: Si hæc coronis ad id, quod agebatur, nihil pertinebat, cur tu meam ftultitiam imitari voluifti, qui excutias que ad tuam caufam nihil attineant? Propofitum erat tuam tueri fententiam, id jam abfolveras, quorfum attinebat longius evehi? mifi forte erat animus meas annotationes omnes excutere. Finge me fubito mihi excidifle, & fuperiorum omnium oblitum, atque, ut Græcis eft in proverbio, 4b afino delaplum, repente in alio (quod ajunt) fzife mando, quid iftud ad tuam caufam attinebat? Poftcaquam eviceras quod volebas, erat tuz civilitatis hanc amiculi tui delirationem diffimulare ac tegere, non faevis verbis cxagitare , ac voluminibus vulgatis traducere. Nullus eft ferme mortalium, cui id aliquando non accidat. Nec deerant cauſæ, quibus hoe civilitatis datum oportuit, ctiam Gi noftra non poftulaflet amicitia: unus geminum negotium fuftincbam, Hieronym: caftigationem, & NoVi Teftamenti, utrumque difficillimum. Res compluribus prelis accelerabatur, & valetudinem meam non ignoras. Mirabantur illi me tantum potuifle feribere quantum vel legiflè laboriofum fuifiet: mirabar ego viciffim, illos è {chedis notatis verius quam de{criptis poffe quicquam excudere. Bt vides me in ipfo ftatim operé pollicitum tumultuariæ Editionis recognitionem. Hæc certe judicem æquiorem promerebantur, præfertim te tam amicum, fi quid alicubi deliraflem. Sed tamen ne me credas 6mnino deliraffe, cum illa fubjicerem, exiftimabam nonnihil ad rem pertinere, Etenim propofita difficultate, quæ utrinque urgebat, tentabam exitum, fi qua liceret invenite: ac videbar aliquam oftendifle rimam, fi demonftraflem, Bezyv r ad temporis modum pertinere. Quod fi cui ifta non fatisfacerent, ne quid intentatum relinquerem, & illud admonere volui, diù de hujus Epiftola autore fuifle dubitatum, præfergim apud Latinos, Quod fi eer dubitatum ; & me5 rito dubitatum , certe levius torqueret nos ejus ee ritas, & liberius effet ad ejus interpretationem refpondere? nec adeo necefle forer univerfam culpam in miferum Interpretem rejicere. Vertim hic feio ita vides bor ftultitiæ crimen deprecatus, at impietätis incur= ram, quafi ftudeam elevare pondus Epiftole , cujus auctoritas orthodoxis omnibus facrofanéta eft. Bond verba, doétiffime Faber. Ino magno emttim cupiam ut Ecclefia Chrifti ejufmodi complures haberet Epiftolas, quocunque auétore ad nos profecta eft. Quod fi mihi penitus conftaret, quid Ecclefia de ea cenfez ret, promtiflime accederem ejus judicio: atque adeo nunc fi parum eft certum mihi, quo animo hanc E= piftolam receperit Ecclefia, tamen illud certifimum eft, quicquid illa decrevit, me toto pectore fequi yelle: & fi quid etiam fecus videretur , femper animi mei fenfum illius judicio fubmittere: modo ne protis nus Ecclefiæ calculum interpreteris, quicquid cuivis Theologo, aut fortaffe non Theologo vifum fuerit. Si vcre judicavit hanc cfe Panl, arque ita nos jubet credere, credo & clamo cffe Pauli. Sin recepit ut dignam qua legatur è Chriftianis, cujufeunque au&oris fit, rem ampleétor , de auétore nihil difputo. Si vule hujus auétoritatem parem efle cum cæteris Pauli Epiftolis, nihil refragor, fequor lubens quocunque me vocarit Ecclefiaftica auétoritas. At impium eft, inquis, de his dubitare, cum jam ubique receptiffima fit Pauli nomine. Si impium eft conyellere, quod publicus Ecclefiæ comprobavit ufüs , quid rectptius, quid decantatius ea le€tione, quam tu ut falfam ac mendofam, & Chriffo indignam infectaris, Minziſti eum pana lo minus ab Angelis? Tibi licebit errorem vocare, quod tam multis feculis Ecclefia legit & fequitur, quod omnium pene orthodoxorum auctoritas magno cons fenfu approbat: & mihi non licebit civiliter addubi< tare, quo animo Ecclefia hanc Epiftolam receperit, præfertim cum eam ferius ac cunétantius receperit ? Objicis mihi Synodi aućtoritatem; profer Synodum, qua nominatim hanc pronuntiarit eflé Pasi. Quod fi feceris, tuo telo te repetam , & locum hunc tibi vicif= fim impingam Synodiauctoritate comprobatum, quem tu non vertus es, ut impium & Chriffo indignum in< ceflere. Nihil cft enim quod ad Hebreos confugias : ut donemus Hebraice fcriptam, certe nullus aufus eft dicere fe hanc Hebraice {criptam vidifle, que Luce tem pore jam interciderat, ut complures autumant, Quæcunque Synodus hanc approbavit, eadem hanc appro= bavit leétionem, quam tu falfam & impiam efle contendis. Nifi forte diéturus es, Synodo fuifle codicem emen|datum , in quo fcriptum fuerit, panlo minus a Deo, ac po~ {tea fubito libros omnes Græcos & Latinos fuifle de= pravatos. Quod fi tu poffis ita perfricare faciem, uthæc dicas, haud tamen fcio an quifquam tam ftultus futurus fit ut credat. Ego de auctore duntaxat aio dubitatum. Fieri poteft ut Padma non fit, Xtamen Pazlinis etiam melior. Et addo, cunétantius receptam a Romanis. Ves | rum hoc tu fortiter rejicis, & negas fuifle dubitatums Mquum eſt, mi Faber, mihi dari veniam, hac in re divi Hieronymi ac divi Auguftini auctoritatem fequenti. Cers te apud Hieronymam crebra hujus rei mentio , qui ficalis quoties adducit ex hac teftimonia, ut pene liberum faz ciat adverfus quem agit, feu yelit recipere , feu nolit? {ed ad manum cft interim unus arque alter locus, qui fatis fit ad abfolvendum me mendacii crimine. Is enim edifferens Ziererzie Caputtrigefimum primum, Zoé, inc quit , te/fizzonio Paulus Apoftolas, five quis alius ſcripſit Ez piftolam, ufus ef , ad Hebraos ,& tamen hic agit Hieronja mus cum orthodoxis. Si conftabat efle Pasli, fidicule adjecit: /ivequis alius feripfit Epiffolam. Idem in Epittola ad Dardanem: Ilud, inquit, noffris dicendam ef, banë Epiltolam, que infcribitur ad Hebreos, ton folum ab Eccles fiis Orientis, [ed ab omnibus retro Gract fermonis Scriptorie bus quaſi Pauli Apoſtoli fufcipi, licet plerigae cam vel Bare nabe, vel Clementis arbitrentar, @ nihil intereffe cujus fit ; cum Eccleſiaſtici viri fr, & qnotidie Ecclefarum lefione celebretur. Quod | eam Latinorats conferi Toms IX, Dà dé |] B D F d
