Page 37 [37]
OCR
. 49 notatum eft ab iis, qui litteras Hebraicas profitentur: quanquam id partim annotacum eft & è Magiftro Sententiarum , ut vocant , libro primo , Diftinétione tertia , fi forfitan hujus autoritas te magis commovet. Nam quod tu tantopere demiraris, cum Eloi bis centies ſeptuagies quinquies, ac rurfum bis centies ſepruagies quater pofitum reperiatur numero fingulari, qua fronte quis audeat pofthac numero multitudinis accipere, viciflim ipſe demiror, qua fronte tu audeas ifta recipere. Quid enim vetat fic alicubi afurpart, etiam fi bis millies aliter fit ufurpatum ? nifi forte quia peer in Litteris divinis plus fexcenties ætatem fignificat, nefas effe duciscandem vocem pro famulo ufurpare. Neque minus frivolum eft , quod addis de particula Co/, que nifi acceflerit, negas Eloi plurali numero pofle intelligi , quod ea locis aliquot addatur. Atqui in co Pfalmorum loco; quem ipfe Chriftis adducit apud Joannem, Ego dixi Dii eftis, numero multitudinis vertit etiam Hieronymus, & tamen Col abeft hac certe in parte. Rurfum, Dess ffetit in fynagoga Deorum. Item, Dii fortes terre vehementer elevati fant. Iterum , abjicite Deos alicnos. Sed quid ego haec? Foties legis in Veteri Teftamento Deos , nec apponitur tuum illud €o/, quam tu vis ita pluralitatis efie notam, utni adjiciatur, merito in jus trahendus fit, qui £lom fecus verterit quam Deum. Perfpicuum igitur et, haec que adducis, haud {cio quem, fed non optimum auctorem fequutus, quilquis fuit, nihil obftare quominus hoc loco Eloim numero multitudinis accipiatur, & aliud fonet quam Desm. Czterum quoniam obftabat in utraque leGtione, adverbium paulo minus five paululam, magis autem in ea quam tu folam vis effe, quod ut donemus non multum efle intervalli inter Angelicam naturam & corpus mortale , tamen fatendum eft , inter divinam naturam adfumentem & humanam adfumtam immenfum efle difcrimen: nec poteft Chriftus minor Patre dici, nifi jaxta harum inter fe comparationem : eam difficultatem amolior, interpretans, panlo minus ad breve tempus, ut plurimum diminutus intelligatur, fed panlifper ,maxime, fi diminutionem five humiliationem fufceptis vita noftre malis metiamur, quod facit Ambrofius, X mibi magis probatur. Porro Beayy t: ad temporis modum referri pofie, rametti per fe liquebar Grace Lingue gnaris, ex ipſo L#ca docui, imo ex ipfo Paulo atque adeo ex hac ipfa Epiftola docui, fi tibi levis ct Chryfoftomi cererorumque Gracorum auctoritas. Atque haétenus quidem que inter nos verfantur , ad [fummam caufæ pertinent, cætera aut de tuo addidifti, aut arripuifti ex his quae obiter à me in ipfo difputationis curfu funt diéta, vel augende rei, vel fulciende gratia: quorum illud erat precipuum, quod adjece1am , Chriſtum & infra abjeëhffirsos homines fuiffe diminuetum. In quibus verbis.adeo nihil eft; quod Chrifto fit indignum, ut magnopere hic fermo faciat ad Chryf gloriam , ad Panli mentem, cui diétus eft exinanitus: ad Prophetarum oracula, quibus verzis & non homo di&us et: ad noftram falutem, quibus expediebat humilitatis exemplum quam maxime infigne, minimeque fiétum exhiberi per cum, qui ipfa eft veritas: præfertim cum hujufmodi exaggeratio humiliationis nihil officiat illius celfitudini, quod ut idem mortalis & immortalis, affictifimus & feliciffimus dici potuit, ita fammus & infimus dici potuit diverfa ratione , nimirum ob diverfiffimas naturas in eadem hypoftafi unitas, & maxime ob fummos cruciatus, quos fupra mortales omnes in fe recepit: ad quos ego fane „juxta divi 47mbrofi fententiam, quæ de Chriffo exinanito dicuntur referri malim, quam ad naturam adfumtam ; propterea quod fi hee ad carnem adfumtam fimpliciter referantur, cum & hodie Chrifus homo fit, juxta hanc rationem dici poflit in immenlum à Deo diminutus. Quæ cum ita habeant, nemini poteft obfcurum efie, contumelias quibus me petis, cum ais, & hunc fermonem, videlicet indicans cæteros ejufdem efe notæ, Chrifo, Deoque indignifimum, Litter que occidit adhærentem, Spiritui qui vivificat advexfantem , fubyertentem 50 Prophetæ intelligentiam , dejicientem Chriffam una cum impiis jude, aliafque id genus, neque dignas | efle qua vel abs te vel in me dicerentur, nec admo= dum fapere mitiflimum illum Chrys fpiritum, qui vie vificat, non Jancinat: & medetur erroribus humanis, non lacerat, præfcrtim pie & ex orthodoxorum Patrum fententia loquentem. Jam quod ea, que in Propheticis litteris eximiam Chri/fs humiliationem declarant , pare tüm ad impiorum hominum opinionem detorques, partim nobis accommodas: tum idoneis argumentis, tum graviflimis Auétoribus docuimus vere in ipfum Chriſtum competere. Deinde qua verbofiffime perfequeris de dignitate Chrifi , demonftratum eft nihil obftare fummæ ejufdem humiliationi. Neque enim ideo Chriftus non aliqua ratione minor Angelis fuit, quod ab Angelis jubetur adorari, ut nec idco nulla ratione parentibus ipfe fuit fuperior, quod cis fubditus fuiffe dicitur apud Zacam Euangcliftam. Quod fi idco non poteft aliquo patto Angelis inferior dici, quod nullus Angelorum excitarit mortuos, fanant ægrotos, ut interim taceam & per Angclos edita fuifle miracula , confequetur Chriftzm difcipulis fuis fuifle minorem, quod ut ipfe fa&turos teftatur, majora his fecerint. Etenim quod adjicis de auétoritate, Chrsffes quoque fuoram operum auctoritatem Patri transf{cribit: opera Patris mei facio: ut mandavit mihi Pater , fic facio : &, fera mo guem andiftis, non ef meas, fed ejas qui mifit me Patris: &, mea dottrina non ef mea. Rurfum quod negas, Chriftum dici creaturam, eviamfi nufquam à me di&us eft,, declaravi fummis viris fuiffe dictum crea= turam. Itidem quod zqualitatis proportionem aferis in Chriffo, & ob id vermem dici non pofle, evici in eodem & alteram cfe proportionem, juxta quam non 4 me, fed a Propheta dictus fit vermis. Etenim quod velut abfurdifimum colligebas, Cherubizz quoque ad Deum collatos vermes dict poffe, nihil equidem repugnarim, preefertim fi hoc nominis illis tribuant Prophetarum libri. Quanquam hujufmodi permulta in ipfo difputationis curfu diffimulavi, quod genus illud, craciatus corporis tantos effe poſſe , #t non queant inveniri majores. Quantumvis exaggeres corporis cruciatus, certe acerbiores reddentur, fi paribus animi cruciatibus conduplicentur. Porro quod vehementer exfecrabaris , ypojtafecs nomina pro altera natura ac=4 cipi, primum docui iftud nufquam à me factum , nifi quod tu huc mea detorques, ac depravas: quod etiam ficubi feciflem, veterum orthodorum exemplo facturum fuifle, Nif forte cum divus Azgu/tinzs Libro De Trinitate fecundo, Capite fexto, feribit hunc in mos dum: Quia non fic ef adfamta creatura, in qua appare= ret Spiritus fantlus, ficut adfamius eſt filius hominis , non accipit filium hominis pro altera natura. Quanquam obiter & illud oftendi, tutius efle bypoflafeos vocabula pio altera natura accipi,.quam quod tu vis, pro u= traque, nimirum pro divina humane unita, licet dua$ naturas fisnificent. Bx fupervacuo probatum eft hoc quoque, non folum de fingulis naturis, vea rum etiam de quavis trium in Chriffo fubftantiarum , five rerum aliquoties pofle enuntiari, quod idem per hypoftafeos vocabulum de Chriffo poffit enuntiari. Are bitror ex his liquere, quam tu non fausfeceris, cum abunde fatisfecifle tibi videaris per fyllogifmos , in quibus abunde multum cft convitiorum, efficacium [TR nihil. Sed reliqua perfequamur. Jam in bis que fequuntur, fic urges nos ac pres [miss ut necefle habeam fateri, cautius ac circumfpes Stius fuifle loquendum, {i judices tam iniquos erami fortiturus. Sed impofuit mihi, primum argumentum humilius annotationum, & in hoc genere Veteribus femper ufurpata libertas: non exfpectabam tam ocus p| datum & iniquum cavillatorem. Arbitiabar hac noti ~ |leGturos, nifi mei fimiles. Verum ut fimplicitatis cris men agnofco, ita amehtiam quam impingis deprecor. Primum enim in ea fum fententia, ut exiftimiem eos commentarios nec che Hieronymi , nec ab hominé colles cos. Cur igitur, jnguies, citas Hieronymi nomite? aliqu j Tort 1X, D siculo B D E
