Page 32 [32]
(negue enim , UT Inquit Hilarius , poteſtatis dignitas a¬
mittiar, dum carnis humilitas adoratur, quod ob diver¬
fas pataras diverfijima p cum competant ) nihil erat cur
celftudinis admirator, humilitatis commemoratione
offendatur. Neque enim ideo non vere fervus ditus
eft, quod vere Dominus fuerit omnium. Si minifter
eft qui fordido etiam minifterio fungitur, ille lavans
difcipulis pedes, aliquo paéto minifter erat, at nihilo
fecius eorundem Dominus. Jam non video quid tibi
velis, cum colleétionem meam calumniaris, quafi pa¬
rum argute ratiociner: Er guod, inquis , nzila pro¬
pontio fit nature humane ad Deum, id non efficit quod
inde dicatur vermis , alioqui @ Cherubim vermes appellan¬
dos, guod nec ad hos ulla fit Dei proportio. Quefo te,
fic argumentor ufquam? Imo ut doceam infra abje¬
étifimos homines diminutum Chrifizzz, adduco Pro¬
phete teftimonium. Quid autem attinebat argumen¬
to probare, quod ipfe per Prophetam loquitur Chrz¬
fus? Jam quod fubjicio, nz/la enim proportio humane
creature dd Deam, co pertinet quod præceflerat, Chri¬
finm non paulam imminutum a Deo, quod ta nolebas.
Siquidem eas partes fic tracto, ut nunc ad hanc,
nunc ad illam refpiciam. Dic mihi, v) + O/asov, utrum
iftuc eft amice difputare cum amico, an cavillari potius?
Verum his omiffis ad id quod erat inftrutum recur¬
yat oratio. Ad eandem rationem tuebor quod impu¬
gnas. Humane nature ad divinam nuila efè proportio.
< Chrifti, inquis, ad divinam naturam eft proportio,
nempe identitatis @ aqualitatis. Simulatque proportio¬
nis facta eft mentio , video me plane + imwov eis me¬
diov provocafle: quare tecum hoc quidem loco non
admodum pugnabo cum homine in difciplinis mathe¬
maticis pene detrito. Verùm ut demus æqualitatis ef¬
fe proportionemaliquam , quis unguamaudivit propor¬
tionem identitatis? aut quis unquam propofuit propor¬
tionem infiniti ad infinitum ? Etenim ut Ariffoteles
negavit finitivad infinitum effe proportionem , ita fen¬
fit nec inter infinita duo efle proportionem, fi quid
credimus interpretibus, Porro quod apud Paulam le¬
gimus, Chriftum æqualem Deo, non opinor conftitui
proportionem, fed negari minorem ac majorem pote¬
ftatem. Sed ut hec arguta magis quam.ad rem no¬
ftram facientia mittamus, utere tuo arbitratu propor¬
tione vel identiratis, vel æqualitatis. Utrum hanc
{folam in Chrifto vis efle, an præter hanc aliam quam¬
piam? Si folam, nec à Deo fuerit diminutus Chriſtus,
quod tu tamennon negas, modo id fit paululum quid¬
dam. At juxta identitatis proportionem , ne tantu
lum quidem fuit diminutus. Proinde gui verum eft ,
quod ipfe dicit in Euangelio, Parer: major me eft? Ubi
audis minor & major, alia queedam propofitio fit opor¬
tet quam zqualitatis. Si tu ex Euangelii loco, ego &
Pater unum fumus, rete colligis proportionem zequali¬
tatis, quî minus ego ex Euangelii loco, Pater major
me ofi, colligo proportionem inæqualitatis? Ea f fu¬
mitur ex comparatione rerum in infinitum inter fe di¬
ftantium , aut profer ex tua mathematica > Quænam
fit ifta proportio, aut mecum fatere nullam efle pro¬
portionem. Quod fi juxta hanc comparationem Chri¬
ftus dicitur minor Patre, aut finitis gradibus minor eft,
aut infinitis. Non opinor dices finitis, quum ipfe fa¬
tearis, inter creaturam & creatorem nullam cfe pro¬
portionem. Sin infinitis, quomodo tu defendis, eum
paululum qúiddam fuifle diminutum, cum paulo mi¬
nus five paulum contendas, nonad temporis {patium,
fed ad dignitatis modum effe referendum? An tibi
os infinitum & immenfum eft, paululum quiddam
icitur? Ego impius qui jaxta hanc rationem feripfe¬
yum, non paululum, fed plurimum imminutuma Deo?
tamen urgebo moleftius, nec infultabo capto, eriamfi
idi mereri videbatur, qui alteri de nihilo ftruit calu¬
mniam. Nec excutiam interim haec tua verba (ne te
tetaxare videar, non me tueri) quibus agis, filii ho¬
minis ad Deum effe proportionem identitatis, Si filii
È RA SMI 40
hominis, quatenus eft filius hominis, ad Deum eſt æ¬
qualitatis proportio, cedo qua ratione minor cft? Si
quatenus Deus eft, æqualis Deo dicitur, quid novi di¬
citur, aut quis iftuc negat? Non enim digladior in¬
term cum iis; qui volunt, in Euangelio dic Patrem
majorem Filio diétum, ut tamen Filius non dit Patre
minor: mihi ſatis eſt quod Axzguftinus non veritus eft
dicere, Filium Patre inferiorem , & inferiorem feipfo»
Atque id fane cum aliis locis compluribus, tum in E¬
pitola tertia ad Volu/ianum. Ad hoc, Libro De Trinita¬
te primo, Capite feptimo, Rurfum ejufdem Libri Capi¬
te undecimo. Arque iterum Libri fecundi Capite nono.
{tem quod feribis, ob idsquod Verbum & Filius Dei
divinæ eft conditionis, ejufdemque cum Deo nature :
nam creatura non eft, perinde ac neque Deus. Hic
rurfus diftinguis Filium Dei 4 Deo, dicifque eum non
magis efle creaturam quam ipſum Deum, opinor Pa¬
trem, ut Paz modo loquutus videaris. Atqui Pater
nullo modo creatura eft, Filius Dei f nullo modo eft
creatura , confequetur nec hominem effe. Ad hac, fi
Filius Dei non ett creatura, loquor juxtacommunionem
idiomatum , quomodo dicitur diminutus Filius Dei?
quod ne tu quidem negas. At Joannes non veretur dice¬
re, Verbum caro fattum eff. Kt Paulas non veretur eum
dicere fattum ex femine David, Et rurfum, miht Deus
Filiam ſuum fatium ex mulicre, fatlum fub Lege. Hic
audis factum carnem , factum ex femine , & vereris ali¬
quo pacto dicere creaturam? Tametfi difputationis hu¬
Jus periculum nihilad me pertinet. Ego enim Chriftum
creaturam efle neque ajo,neque nego: tuiftuc de tuoad¬
didifti, Sed inquies, Axgu/tinus , Hilarius, & Ambrofius,
negant Chriftum efle creaturam, Quid fi iidem alibi vo¬
cant creaturam? Quid enim fentit Augufknas, cum ait
in fermone natalitio: Admirabile myfterinm, guia creator
mundi volnit efe creatura. Rurfus enarrans Chrifti fer¬
monem in monte habitum : Volwit eſſe creatura, qui eff
creator. Idem Epiftola quinquagefima feptima. Proinde
quod ad Verbum attinet, creator eft Chriftus ; omnia ening
per ipfum facta funt, quod vero ad hominem, creatura
eft Chriftas. Liberius etiam diyus Hieronymus ediflerens
eum Pazli locum, qui eft in Epiftola ad Ephefios Capite
fecundo : Jpfias enim fumus fattura, inquit, creati în Chrix
fto feſu. Et quia femel ad nomen creature venimas 5 & fa¬
pientia in Proverbiis Solomonis , dicit fe creatam iniringe
viarum Dei: multique timore ne Chriftum creaturam dicere
compellantur, totum Chrifti myfterinm negant, & dicunt ,
non Chriftum in hac fapientia, fed mundi faptentiam fignifi¬
cari. Nos libere proclamamas , non eſſe periculum eum dice=
re creaturam , quem vermem, G hominem, crucifixum,
& maleditiionem , tota ſpei noſtra fiducia profitemur, maxi¬
me cum ex duobus verficalis qui precedunt, ipfa fapientia
promittat fe effe ditturam , qua poft fecula ſunt. Cum autors
Chriftus fecula fecerit , & qua deinceps loquitur , ea fint que
poſt fecula ditturam fe effe promiferat, ad incarnationis my¬
s i Junt qua feqauntar.
Hactenus Hieronymus. Audis Chriſtum quatenus incar=
natus clt, creaturam recte dici. Simul illud obiter ad¬
monenidus cs, Chriftum Hieronymo fic vermem dici ut
dicitur homo, & crucifixus, non opinione Jadaoram.
fed re ipfa, quod tibi videtur impium & blafphemum.
Itidem Damafcenzs: Chriftas , inquit , e/f creatus & increas»
E l ees RHEL, Atque idem rurfus: Non feani
AURALBY Aa nomen creatur 2 7 77
ant granum , natum de A Ds ni e stasi
4 i gine nominat. Quid, quod'necis
m, tractans hane
Lal XI. negat Chri¬
Jlum rete dici creaturam > fed fimpliciter dict non
vult, hoc eft , fecundum hominem dici vult, {ec
cundum Deum non dicis Porro quod alias negant
creaturam efle Chriffum, cum adverfus Arianos dimi¬
cant, fic negant effe creaturam , quemadmodum 4¬
rae volebat, qui folum Patrem verum Deum, fo¬
um ratrem vere increattn i i
fe tui oblitus, me à fe
í 1 a gas, alibi crea.
turam facis, cum ais: Hominis qui Chriftus eff, nulla ina
telligitur diſtantia , cum cam ad Deum habent Approximation,
nem