Page 29 [29]
33
eruditionis, 2 quibus tu primus & folus omnium dif
fentis, etiamfi in caufa fimili illos excufas, ut pores,
fed tamen ut lapfos cfe velis: me atrociter objargas,
quod non folum idem aufus fim dicere, verum etiam
quod adjecerim , infra abjettiffimos etiam homines dimi¬
natum faife. Is fermo videtur graviter offendifle tuas
aures, perinde quafi deroget celfitudini Chri, cum
magis attollat illius fublimitatem » quando bonitatem
ejus, & fapientiam nobis exaggerat, quibus ille nobis
non minus magnus eft, quam {ua potentia. Tu clamas,
Chriftum Dei Filium infinitis partibus excellere omnem
creaturam. Ego cum iftuc maxime fatear & ampleétar,
aio cundem Chrifum virginis filium aliquando infra
Angelorum fortem noftra caufa defcendifie; nec id
ſolum, verum etiam infra multorum hominum fortem
defcendifle, qui non folum naturam aflumferit, fiti,
fami, lafitudini, probris, dolori, mortique obnoxi¬
am, verum etiam tot human vite injurias, hoc eft,
noftris peccatis debitas poenas in fe receperit. Atque
ut fic auderem loqui, divus Pa#/#s mihi fiduciam tri¬
buit, qui Epiftola ad Phzäppenfes videtur hujufmodi
gradus in Chriſto fubnotare , cum dejeéti exemplum
nobis proponens ait, Qui cum in forma Det effet, non
rapinam arbitratus eft effe fe equalem Deo, fed femet ip¬
fem cxinanivit formar fervi accipiens, in fimilitudine ho¬
minam fattas, & habitu inventas, nt homo. Hactenus
indicat, quatenus infra Angelos deicenderit. Mox
aperit, quatenus fe dejecerit infra homines: bamiliavit
ſemer ipſum fattus obediens uſque ad mortem, mortem autem
crucis. Pauci homines ad mortem ufque fe humiliant,
pauciores ad mortem crucis. "Tu fic faves Chriffo, ut
nolis eum efle dejeétum nifi paululum, idque à Deo:
at Paulus exinanitum dicit, ut vel ipfo verbo ftatim
intelligas, eum multum eſſe dejeétum. Deinde fate¬
tur 244/45, ob hoc ipfum exaltatum, quod fefe plu¬
rimum humiliaverit : propter qaod © Deus exaltavit il¬
lum, © donavit illi nomen fupra omne nomen, Sic exal¬
tatus eft, ut nihil accederet divine glorie: fic hu¬
miliatus eft, ut eidem nihil decefferit: & tamen ve¬
xe humiliatus eft, vere exaltatus eft. Si qui femet hu¬
miliat, fefe dejicit: & qui humiliatus cft, aliquo mo¬
do inferior eft: alioqui, nec humiliatus dicetur: & fi
ob id humiliatus dicetur, quod veluti fervus obedie¬
rit ufque ad mortem , & mortem crucis, &ad cas po¬
nas defcenderit , quas nemo mortalium aut pafus eft,
aut fortaffe pati poſt, quid habet impictatis hic fer¬
mo, fi dicatur infra abjectiflimos ctiam homines ab¬
jecifle fe? Grave onus paupertas, illç voluit effe pau¬
perrimus. Dura res dolor, ille fummos in fe reccpit
cruciatus. Acerbiffima rerum mors, & mors adacta,
denique talis mors, & hanc in fe recepit. Morte quo¬
que acerbior eft ignominia , confpui, & probris obrui
voluit. Quod humanam afflumfit naturam , hactenus
æqualis fuit ceteris hominibus: quod pauper, quod in
fammis laboribus vixit, haétenus infra multos homi¬
nes fuit: quod mortalis erat, hoc nobis erat æqualis :
quod talem mortem pro nobis delegit, infra vulgus
hominum fefe dejecit. Nec ca res quicquam , opinor,
detrahit dignitati Chrifi, qua femper eft Patri æqualis,
non Sao magis, quam illius felicitati derogat, fi¬
untur, beatificæ fruitioni, quod in
ve, ut quidam loqu i I
anima pariter ac corpore {fummos pati voluit cruciatus.
Nec enim ob id Chriftum facimus infelicem, quod &
carere voluit his commodis, quibus hominum vulgus
fe felices putant, & noftræ conditionis incommoda
perpeti, caque perferre, ob quæ vulgus infelices vo¬
cat. Etiamfi tuus Ariforeles ifta partem aliquam felici¬
tatis & infelicitatis, atque adeo’ plufquam dimidium ,
facit. Ac ne quid forte cavilleris , cum plerique recen¬
tiores humiliationem, five éxmanmtionem Chrifli non
ad dolores fufceptos, fed ad naturam hominis aflum¬
tam referant, ME perperam hoc de meo addidifle ; pri¬
mum vides ipſum Pazlem infignite diſtinguere natu¬
ram à malis fufceptis, non ſolum hoc loco , quem mo¬
|
A |
|
B
C
D
E
les
do citavimus, yerum etiam in Epiftola ad Hebraos,
cum ait: Eam antem, qui modicum quan Angeli minoz
R ~ a =
34
ratus ofk, videmus Jefam propter palficnem mortis, gloria
© honore coronatum. Ac paulo inferius, Zn co enim in
quo pafus ef ipfe © tentatus , potens efè & eis qui tentan=
tar ausiliari. Audis non nature, fed paffionis men:
tionem, Quod fi quis attentius excutiat Ambrofanam
interpretationem , comperict hanc quoque humiliatioż
nem non tantum ad naturam affumtam, verum etiam
ad fufceptas naturee contumelias referre: Siquidem
hune ediflerens locum, quem paulo ante citavimus, ait;
Chriſtus igitur fciens in forma Dei fe effe, aqualem fe o¬
ftendit Deo, fed ut humilitatis legem doceret, fudais ſe
comprehendentibus non folum non repugnavit , ſed femetip=
fim exinanivit, hoc eft, poteffatem fuam ab opere traxit;
at humiliatus otiofa virtnte infirmari videretur, formam
fervi fafcipiens , dum tenetur , È ligatur, & verberin
bas agitur, uſque ad crucem fattus obediens Patri, cui
fe aqualem fciebat, non fibi defendit aqualitatem, (cd fab¬
jecit fèe, Hanc patientiam © humilitatem imitari nos docet;
ut non folam equalibus nos non anteponamus, verum etiam
inclinemus nos, anttoris noftri fecutr exemplum. Ac
mox, Servi autem formam accepife dicitur, dum guaff
peccator humiliatur. Servi autem ex peccato finnt, ficut
Cham Filius Noc, qui primns merito nomen fervi accepit:
Atque haétenus quidem audis Ambrofizm, mecum haud
obfcure facientem. Is Chrifi humiliationem exagge=
rat, quo infignius fit exemplum, quod nobis in fë
expredfit , quodque nominatim juft imitari: Dif
te à me, quod mitis fum & humilis corde. Tu Chri¬
fium paululum quiddam humiliatum efie vis, homo
mifericors, opinor, qui nolis Chriftum durius accipi:
Jam quæ fequuntur apud Ambrofiam , dilucidius etiam
pro me faciunt, Non enim, inguit, mihi ficut guibafs
dam videtur , fic formam fervi accepife, dum homo na¬
tas eff. Ego ad utrumque retuli Chriftum diminutum
ifte tantum ad vite noftræ contumelias referri vult:
Divus Azgsltinas quanquam magis {peCtare videtur
aflumtam hominis naturam, tamen paflionis mentio«
nem adjungit, cum ait, Quem minutum paulo mi¬
nus ab Angelis per humilitatem carnalis generationis ats
que palfions audivimus & credidimus. Quandoquidem
carnalem generationem , appellat naturam hominis
aflumtam: paflionem, nature contumelias, Ac paulo
fuperius: De guo propter infirmitatem carnis , quam fa¬
pientia Dei geffare dignata eft , © pafionis hamilitratera re¬
ie dicuur: Adinuifti eum paulo minus ab Angelis. Rutr
fus duo conjungit , naturam aflumtam , & afflictio=
nem : & paflioni nomen humilitatis accommodats
quam tu vis exalzationem dici: etiamfi non inficiorz
Chrifli humilitatem effe gloriofam: Quandogutdem,
ut inguit Hilarius , illius hamilitas nofira nobilitas
eft, illus contumelia honor nofter eft. Vides mibi nee
hac in parte Scriptorum illuftrium decfle patroci»
nium? Quo fi maxime deftituerer, non arbitror flas
gitium, fi quid ipfe novi commentus fuiflem, pra»
fertim cum id probabiliter ex Paali yerbis colliga¬
tur, X ad Chrifi gloriam faciat, non ad contume¬
liam: ad noftram falutem conducat, non ad pernis
ciem. Proinde fi fententiam meam tibi probavi ;
non arbitror æquum efe tantopere offendi te, quod
dixerim , ium dejecifè fe infra abjetifimos homines:
Et fortafle dejiciendi yerbum tibi contumeliam fonat:
Dicitur defcendifè , dicitur hamiliatas, dicitur diming=
tus, dicitur dufertor , dicitur minor, denique Paula
dicitur exinanitus, & cur elt quod nos oflendat dejia
ciendi verbum, aut fi quod aliud eft luic fimile? Neque
puto te tam rudem Latini fermonis; ut exiftimess
obnoxii funt? Cumenim ait Ovidins, Quamuis abjetius
G infra te quoque fim: non mores fuos accufat, fed fora
tem duram & gravem indicat. Abfitenim, ut, non dis
cam me; fed quemquam Chriftianorun hue impietatiss
vel potius amentia prolapfum exiftimes, ut Chrifto via
tium, autindignitatemautignominiamadferibat,èrani
mi malis cum abje@tiffimis, hoc eft, fceleratiffimis homt
nibus conferat. Annon laboriofos pauperes, contemtos
juxta mundom abjectos dicamus? &an non vere aliqua
0: LA: G iB