Page 15 [15]
ige accommoda, cum neque nomen cujufquam edi¬
tur, deinde cum temperatur ab iis vitiis , à quorum
commemoratione quogue bonorum abhorrent aures.
Etenim quemadmodum in Tragcediis quædam atro¬
ciora funt, quam ut oculis fpećtatorum conveniat cx¬
hiberi, & narrafle futhciat: ita in hominum moribus
uedam obfcceniora funt, quam ut verecunde poflint
narrari. Poftremo cum illa ipfa que narrantur {fub ri¬
dicula perfona , per lufum & jocum efferuntur , ut
omnem offenfam fermonis hilarıtas excludat. An non
videmus quantum aliquoties apud feyeros etam ty¬
rannos valeat jocus commodus, & in tempore di&us?
Quefo te, que preces, que feria oratio potuiflet Re¬
gis illius animum tam facile placare, quam militis jo¬
cus? Imo, inquit y nifi lagena nos deſtituiſſet , longe atro¬
ciora fucramus in te ditari. Arifit Rex, & ignovit.
Nec fine caufa tam diligenter de rifu preecipiunt duo
Jammi Rhetores M. Tullins & Quintilianes, Tantam
vim habet lepos & jucunditas fermonis, ut ctiam in
nos apte tortis diéteris dele&emur, id quod de C. Ce¬
fare litteris eft proditum. Proinde fi fateris vera quæ
fcripfi ,, fi feftiva magis quam obfcoena , qua ratio
commodior excogitari poterat medicandi communi¬
bus hominum malis ? Primum ipfa voluptas illectat
ad legendum, & illeétum remoratur. Nam in cæteriş
alias res alii venantur. Voluptas cx æquo blanditur
omnibus, nifi fi quis ftupidior eft, quam ut literate
voluptatis fenfu tangi pofiit. Porro qui illic oftendun¬
tur, ubi nullius editur nomen, ii mihi videntur haud
multum abefle à ‘muliercularum affectibus : quæ fi
quid in malas feeminas diétum fuerit, fic commoven¬
tur, quafi ea contumelia ad fingulas pertineat, Rur¬
{um fi quid laudis tribuatur probis mulieribus, fc fibi
placent , quafi quod unius aut alterius eft , id perti¬
heat ad omnium laudem, Abfit hoc ineptiæ genus à
viris, at multo magis ab eruditis viris, maxime vero
A Theologis. Si quid hic offendo criminis , à quo fum
immunis , non offendor, fed ipfe mihi gratulor, qui
wacem iis malis, quibus multos obnoxios efle vidco.
Sin ef ta&um ulcus aliquod, & fum ipfe mihi often¬
fus in fpeculo , nec hic quicquam eft caufæ , cur of¬
fendi debeam : fi prudens fum, difimulabo quod fen¬
tio , nec ipſe mei veniam proditor : fi probus, admo¬
nitus cavebo, ne mihi tale convitium pofthac in os
nominatim poflit impingi , quod illic fine nomencla¬
tura notatum video. Cur non faltem hoe donamus
huic libello, quod vulgaribus iftis comædiis tribuunt
& idiotee? quam multa, quanta cum libertate jaciun¬
tur illic in Monarchas , in Sacerdotes, in Monachos,
in uxores , in maritos, in quos non? Et tamen quia
nemo nominatim incefitur, arrident omnes, & fuum
quifque morbum aut fatetur ingenue, aut diffimular
prudenter. Violentiffimi quoque tyranni ferunt fcur¬
tas & moriones fuos, cum ab iis aliquoties manifefto
convitio feriuntur. Non ultus eft Imp. Flavius Vefpa¬
fianus exprobatam fibi cacantis faciem. Et quinam fuut
ifti tam delicatis auribus , qui Aortam ipfam non fe¬
runt in communem hominum vitam fine ullius no¬
minis inuftione ludentem ? Nunquam explofa fuiflet
yetus comeedia, fi ab edendis nominibus illuftrium
yirorum abftinuiflet. i i
At tu quidem, optime Dorp, 1ta propemodum feri¬
bis, quafi totum ordinem Theologicum Morie libel¬
lus à nobis alicnafler. Quid opus fuit, inquis , Theo¬
logorum ordinem tam acriter laceflere? meamque de¬
ploras fortunam. Olim , inquis , tuas lucubrationes
magno ftudio legebant omnes , te præfentem videre
geſtiebant , nunc 4407/4, veluti Daves, ingerturbat o¬
mnia. Scio te nihil per calumniam feribere,, nec ipfe
tecum tergiverfatorem agan. Queefo , laceffitum
Theologorum ordinem putas , fi quid dictum fuerit
in ftultos aut malos Theologos, coque indignos no¬
mine? Atqui fi placet iſta lex , univerfum morta¬
lium genus infenfum habeat, qui quid dixerit in {ce¬
B
©
D
E
los , & hoc honore indignos? Quis Epifcopus tant
infolens, quin idem de {uo fateatur ordinc ? An unus
ordo Theologorum > in tanto numero nullum ha¬
bet ftupidum, nullum indoctum, nullum rixofum;
fed tantum Pazlos , Bafilios, & Hieronÿmos nobis ex¬
hibet? imo conuà fit, ut quo quæque profefio prae
clarior éf , hee pauciores habeat qui refpondeant.
Plures inyenies bones naucleros, quam bonos Princis
pes : plures Medicos bonos, quam bonos Epifcopos.
Atqui ea res haud pertinet ad contumeliam ordinis,
fed ad Jaudem paucorum , qui in pulcherrimo ordine
fefe pulcherrime geflerunt. Rogo, dic mihi, cur ma¬
gis offenduntur Theologi , fi modo funt qui offen=
dantur, quam Reges, quam Primates , quam Magis
ftratus, quam Epifcopi, quam Cardinales , quam fum¬
mi Ponnfices? denique quam Negotiatores ; quam
Marit) , quam Uxores, quam Jurcconiulti ,, quam
Poëtæ? nullum enim omnino mortalium genus præ¬
teriit Moris, nifi quod non ufqucadeo delipiunt, ut
in fe quifque dictum exiftimet, quod in genere diz
Gum fit in malos? Divus Hieronymus {cripfit ad Ez¬
flochium de virginitate, atque in co libro malarum vir=
ginum mores ita depingit, ut nullus Apelles magis
poit oculis exponere. Nunquid oftenla cE Enfo¬
chium? nunquid fuccenluit Hieronymo , quod virgis
num ordinem dehoneftaflet? ne tantulum quidem : at
quamobrem tandem? nempe quod virgo prudens non
exiftimaret ad fe pertinere, fi quid diétum effet in
malas, imo gaudebat admoneri bonas, ne in tales de~
gencrarent : gaudebat admoneri malas, ut tales cffe de~
finerent, Scripfic ad Neporiansm de vita Clericorum;
feripfit ad Refficum de vita Monachorum , ac miris
coloribus pingit, miris falibus taxat utriufque genc¬
ris vitia. Nihil offenfi ſunt ad quos ſcripfit , quod fci¬
rent horum nihil ad ſe pertinere. Cur non alienatus
eft Guilelmus Montjoius, inter optimates aulicos non
infimus, quod multa luferit Moyie in proceres auli¬
cos ? Nempe cum ipfe fit vir & optimus , &
prudentiffimus » arbitratur id quod res eft,
quod in malos ac ftultos dictum eft primates, nihil
ad fe pertinere. Quam multa luft in malos & laicos
Epifcopos Moria? Cur nibil hifce rebus offenfus eft
Archiepifcopus Cantuarienfis? Nempe quia vir omni
virtutum genere abfolutus, nihil horum ad fe perti¬
nere judicat. Quid ego tibi pergam commemorare
nominatim de fummis Principibus, de cæteris Epi¬
feopis, de Abbatibus, de Cardinalibus, de yiris eru¬
ditions claris, quorum neminem adhue fentio vel pia
lo faétum alieniorem AZorie gratia? Nec adduci pof¬
fum, ut credam ullos Theologos irritatos hoc libello,
nifi forte pauculos aliquot, qui vel non intelligant,
vel invideant, vel natura fint adeo morofa, ut nihil
omnino probent. Haber enim id, quod in confello
et, hoc hominum genus admixtos quofdam , primum.
ingenio judicioque adeo infélici, ut ad nullas omnino
litteras fint appofiti, nedum Theologicas. Deinde
pofteaquam pauculas Alexandri Gall; regulas edidice=
rint, ad hee paululum ine tiffima Sophiftices attige=
rint, poft cx Arsforele decem tenuerint propofitiones,
nec has intelleétas, poftremo ex Scoto aut Oca toti¬
dem edidicerint quæftiones , quod fuperett, cx Ca¬
ibolico, Mammerretto, & confimilibus Diétionaris,
velut cx Copie cornu petituri, mirum quatn criftas ef
ferant , ut wihil eft arrogantius imperitia. Ifti funt
qui contemnunt divum Heeronymum, ut Grammnati¬
fen, quia non intelligant. Iti Græcas, Hebraïcas,
imo & Latinas rident litteras. Et cum fint quovis
{ue ftupidiores, ac ne fenfu quidem communi præ¬
diti, putant fe totius arcem tenere fapientiæ. Cena
fent omnes, damnant, pronuntiant , nihil addubitant,
nufquam herent, nihil nefciunt. Et tamen ifti duo
tresve magnas fæpenumero commoyent tragoedias.
Quid enim eft infcitia vel impudentius, vel poe
cius? Hi magno ftudio confpirant in bonas litteras ,
ambiunt in fenatu Theologorum aliquid efle, & ve¬
rentur, ne fi renafcantur bona litters, & fi refipi¬
DUAL Az {cag