Page 36 [36]
Cum ergo
mofynam
We.
35
prodeft omnibus ; nihil 4 quoquam ex{peétans mer¬
cedis. Mitis & clemens eft erga univerfos, cum pof¬
ſet illico 5 fi velit, ulcifci.
Casp. Vile
Fac bene: forma precum: jejunia: calica gaza:
Sii lux pära: duplex ne fit herus: vide aves.
1 O STENDI quibus rebus oporteat vos excellere
juftitiam Scribarum & Pharifæorum, fi velitis
effe mei difcipuli. Nunc oftendamin his, que vobis
videntur cum illis cfe communia, quid fit vitandum.
Eft enim tacita quadam peftis , que vere vitiat omnia
Pharifzeorum benefacta, fic, ut apud Deum nullam
omnino laudem promereantur. Res eft fanéta , bene¬
ficentia fublevare egentes, Res pia eft, puris preci¬
bis cum Deo colloqui. Res eft religiofa jejunium;
atque harum retum oftentatione Pharifei fibi vindi¬
cant opinionem eximie cujufdam fan&imonie apud
homines; cum Deo difpliccant; qui non faciem in¬
tuettir, fed cor. Itaque merito difplicent, quia cor
habent inani gloria vitiatum. Auram populi venan¬
tur, potius quam bonam confcientiam apud Deum,
& dum hic captant inane premium, fruftrantur eo
quod folum crat expetendum. Hæc peftis per cuni¬
culos quofdam irrepens , clanculum infidiatur etiam
iis, qui in virtutis ftadio aliquo ufque progrefli vi¬
dentur. Vos igitur hac in parte cautos ac circumfpe¬
ttos eff volo, ne cuin erit aliquid piorum operum
præſtandum , ideo malitis apud homines facere, quam
foli , ut ab illis confpecti laudem & gloriam huma¬
nam venemini. Semper benefaciendum five videant
Homies, five non videant. Semper enim vos intue¬
tur Deus, à quo præmium exfpeđtatis. Alioqui fi ex
benefagtis laudem captatis apud homines, premium
amittitis apud Patrem coeleftem. Non eft femper
celandum bonum opus, fed fon éft agenda fabula
confpectibus humanis, veluti faciunt hifttiones è pro¬
fcenio faltantes fabulam, quibus nihil aliud ftudio
eft, quam ut oculis & auribus populi placeant. At¬
qui non poteft femper optima fequi , qui femet ad
vulgi judicia accommodat. Sic enim eft obfervien¬
dum hominibus , ut illos ad veftros mores pellicea¬
tis, fon ut vos ad illorum mores degeneretis. Veram
virtutetn ultro fequitur fua laus , ctiam cum fugitur.
At ca demum vera laus eft, cum contingit non am¬
bita , nec affectata. Atque hoc ipfum quod glorie
nafcitur ex benefactis, totum eft Deo tranferibendum.
Alli difplicebitis fimul atque vobis placebitis ,, vobis
vindicantes quod totum illius eft munificentiz. Er¬
2 go quifquis es Euangelicas Legis feGtator , cum tua
largitate fublevare paras pauperum inopiam , noli fa¬
cere quod folent hypocrite , nimirum homines hi¬
ftriones & fucati perfonatique , ‘qui cum videantur
liberales ac mifericordes, animo &avari funt & cru¬
deles ; nihil enim illos commovet calamitas proximo¬
rum, féd avidi plorix, paululo pecunix mercantur
auram popularem, nihil omnino daturi, fi foli con¬
fpiciant fratrem vel fame morientem. Itaque quo¬
ties aliquid largiuntur pauperibus, non quzrunt fo¬
litudinetm 5 fed prodeunt in conciliabulis hominum
& vicis, nec aliter quam fabulam aéturi, tubze can¬
tu multitudinem ad fpcétaculum evocant, fimul &
miferis exprobrantes {uam calamitatem , & fbi ftultit
fimam quandam gloriam venantes ab hominibus. Vul¬
tis audire quid proficiant? utcunque applauferit popu¬
Jus, apud Deum perdiderunt mercedem benefacti fui,
qui pium opus ex animi fincero affe&u metitur. Qui
ad gloriam dedit beneficium, vendidit, non largitus
zeſt. Te vero tantum oportet abeffe ab iftorum affe¬
tu, ut cum confers beneficium, ne finiftra quidem
fciat quid faciat dextera tua , & adeo non defideres
hominem {peétatorem, ut fi fieri poffit , nec ipfe ſcias
te facere , quod rette facis, ac velut oblitùs facti tui 5
nec imputes homini, quod benefeceris, nec tibi hoc
nomine placeas , quod dederis, fed tantum in finu gau¬
>
A
B
D
E
F
ERASMI 36
déas , quod refocillatas fit egenus. Quid tum fi ne- 4
fciant homines , imo fi ne ipfe quidem qui juvatur,
norit auétorem beneficii? Tibi fatis eft quod teftem
habes Patrem, cujus oculos nihil omnino fugit. Is
tibi reponet premium etiamfi ab homine nihil # réd¬
det gratiæ. Similiter autem cum precamini Deum, 5
ne fequamini mortem Hypocritarum , qui ftare gau¬
dent in conciliabulis hominum, & in angulis platea¬
rum, quoties precafitur, non ob aliud „niſi ut confpi¬
ciantur ab hominibus, 4 quibus fanétimoniæ laudem
aucupantur. Placeant fibi, placeant aliis, hujufmodi
gloriofis precationibus : illud affirmo vobis, jam ha¬
bent premium füum ; nimirum hoc quod captabant.
Quid autem inanius hac mercede ? Et ob fucatami
falfamque gloriolam fefe fruftrantur ipfi tam felici
premio; quod Deus erat repenfurus , fi precum ſuas
tum puram ac finceram viétimam ipfius oculis obtu¬
lifent? Tu contra facito. Cum precaris, fugito tur- 6
bam , ingredére fecretum cubiculi tui, & occlufis
foribus, in abdito exprome coram Patre finceras pre»
ces tuas. Satis eft, quod illum habes fpectatorem
tuæ pietatis, cui nihil occultum. ls tibi mercedem
reddet æternam. Atque haec docendi gratia craflio¬
ribus exemplis propofui; non enim nefas eft aliquan¬
do largiri beneficium teftibus hominibus , aut orafe
in frequentia multorum; fed tum nefcit tua finiftra,
quid faciat dextera, cüm opus caritatis nullo hu¬
man vanitatis affeétu vitiatur. Tunc abditus és in
cubiculo tuo, cüm ea finceritate mentis Deum allo¬
queris, quafi nullus hominum te videret. Qui in
cœtu multorum orat, nihilo fegnius; imo fortaffe ve¬
hementius oraturus, fi folus effet, orat in abdito
cubiculo : neque enim dextera & finiftra aut cubicu¬
li fecretum in rebus funt, fed in affeétibus. Quin & 7
illud vobis erit fugiendum inter precandum. Affe@us
eft, qui movet Deum, fot ftrepitus labiorum,, ne¬
que fefert quam prolixa, quain vocalis fit precatio,
fed quam ardens ac fincerus affectus. Procul igitur 8
abfit à vobis exemplum Ethñicorúm , qui prolixas ac
verbofas precationes veluti verbis conceptis recen¬
fent, perinde quafi nihil fint impetraturi , nifi ver¬
bofiffima loquacitate Deum fatigatint , identidem
inculcantes eadem , ac vérbofa recenfione præfri¬
bentes quid velint, & quando, quomodoque fibi prae=
ftare velint quod optant, cum fape precentur noxia.
Optima petenda funt à Deo, non omnia, & crebro
potius orandum, quam diu, & intente magis, quat
prolixe, poftremo, animo magis , quam voce, né¬
que verbis Gentium mote prafcriptis, fed quantum
fuggerit animi calor & raptus in Deum. Amat qui¬
dem rogari Pater, non üt docéatur oratione prolixa,
quid poftulat veftra neéceffitas, fed ut excitetur veftra
pietate ad pr&ftandum, quod non merentur accipe¬
re fegnes & ofcitantes, alioqui novit ille quid veftra
poftulet neceffitas, etiam antequam rogetur. Ergo
quemadmodum vita, fic & precatio difcernat vos
ab Ethnicis. Quod fi vobis formam præfcribi vultis g
Euangelicæ precationis, accipite dignam , qua veri
fincerique filii, fraterna caritate concordes, Pa¬
trem coeleftem omnibus cx æquo communem com¬
pelletis, à quo tametfi vobis fuppetunt omnia, ta¬
men ca potiflimum petenda funt, que conferunt ad
vitam cceleftem. Nam cetera vel fua fponte, velut
auttaritm votis fuorum adjiciet , ut eft benignifi¬
mus. Cujus gloria non oportet quicquam vobis efè
antiquius , cui debetur omnis gloria in cœlis & in
terris. Ad cujus regnum pertinere , eft Diaboli vi¬
ciffe tyrannidem , cujus voluntati fabjici, regnare et.
A cujus gratuita largitate venit, quicquid animos ho¬
minum alit vegetatrque ad Euangelicam perfectio¬
nem. Sed non audiet vos nifi concordes, neque
facile conftabit concordia nifi mutuas offenfas, fine
quibus non agitur hominum vita , quamvis ad per¬
fecta tendentium, invicem condonetis. Atque hac
concordia fic èritis paterno prefidio tuti adverfusim¬
%* Alia Editio, redeat, pro¬