ferens ampliusex prolixa objurgatione moleftiam, etiam
defperans, quod fepe fit, aut ad laqueum aut ad majo¬
rem jam perveniat malitiam, Occupandus eft igitur,
ne vulnus fiat acerbius, neque quodrecte fecimus, pec¬
cando perdamus. Hæc autem dixit, illum, quemad¬
modum dicere cœperam, ſimul cohibensad modeſtiam,
ſimulerudiens ne poſtabſolutionem fieret incogitantior :
non enim jam ut perfectum qui {elaverit, {ed metuens
ne quid graviusadmitteret,, ita inquit, illam recepi. Qua
ex re docemur, quod non folum ad peccatorum natu¬
ram, verum ctiam ad mentem habitamque peccantium
oportet moderari pænitentiam , quod ipfum tum facie¬
bat Apoftolus. Metucbat enim illiusinfirmitati, coque
dixit ne devoretur, ac veluti {ub noxia beftia, velutin
tempeftate , velut in procella. Quapropter obfecro vos.
Non jam imperat dum obfecrat, non tanquam preece¬
ptor, fed velut aequalis, & illisinfede judiciaria collo¬
catis, {eipfum ponit in loco patroni. Quoniam enim ex
animi fententia confecerat quæ volebat , fupplicatione
affatim cft ufùs fub alterius partisinitia. Sedage, quid
eft quod obfecrat? Ur vincat in illum caritas, hoc eft, ut
confirmetur, neque id fimpliciter, aut utcunque inci¬
derit, fed efficaciter. Atque hoc dictum rurfus declarat
illorum fummam virtutem, fiqui tantopere dilexerant
eum & applauferant , ut ſuper illo etiam inflarentur,
cundem adeo fucrunt averfati, uttanto fludio Paulo la¬
borandum fucrit, ut inillum valere finerent caritatem:
quorum alterum erat virtusdifcipulorum, alterum vir¬
tus pyeeceptoris: quodillitam traétabiles fuerint , quod¬
que hic illos ita compofuerit. Quod fi nunc quoque
fieret, haud quaquam peccatores abfque fenfu fui pecca¬
rent. Nec enim fimpliciter oportet amare, neque fine
ulla ratione quenquam averfari.
Ta hoc fiquidem feripfi vobis, ut cognofeerem probationem
veltram , an ad omnia fitis obedientes, Non tantum inre¬
{ecando, verum &in conciliando. Vides ut rurfus illis
ingerit periculum. Quemadmodum enim illic quum
peccaffetulle follicitos reddebat, nifi refecarent pecca¬
torem , dicens: Exiguum fermentum totam con|perfionem
Jermentat , aliaque complura : ita hîc rurfus illis inobe¬
dientiæ metum injicit, tantum non dicens: Quemad¬
modum tuncnon proillo, ita & nuncnon proillo magis
quam provobis, omnibus eft vobis confultandum , ne
videamini contentiofi& inhumani, necin omnibus obe¬
dientes: eoque dicit: Za hoc enim etiam feripfi vobi, ut
cognofcerem probationem voftram , num ad omnia fitis obedi¬
entes. Siquidem illud vidcri poterat invidiæ ac maligni¬
tatis: fed hoc maximedeclaratpuram veftram obedien¬
tiam, fiad humanitatem eftis alacres promptique. Quan¬
doquidem hoc eft proborum difcipulorum, non folum
rejectionem impetranti, fed etiam contraria jubenti ob¬
temperare: unde dixit, ad omnia, fignificans ni obe¬
dierint, futurum ut non tam illum quam feipfum dede¬
corarent , conflata fibi pertinacie fufpicione, videlicet
hocagens, ut hinc quoque ftimulet cos adiobedientiam.
Atque ideo dicit: Tæ hoc enim feripfi vobis, Quanquam
nonin hoc feripferat, fed ideo fic loquitur, ut illosal¬
liceret. Nam pracipua erat caufa, ut illum qui peccave¬
ratfervaret, fed hinc ficillis gratificatur, ut neminino¬
ceat. Caterum quodait, ad omnia , rurfus collaudat il¬
los, renoyans memoriam prioris illorum obedientiz ,
camque revocansin medium. Cuz auterm aliquid condona¬
ts, ego. Videsutrurfus fibi fumit pofteriores, illos
quidem negotitduces, fe vero comitem oftendens, quo¬
rum alterum lenit animum exafperatum , alterum re¬
mollit pertinaciter obfiftentem. Mox ne redderet illos
elatos, quafi hujusnegotii auctoritas penes ipfosefict ,
itaque fieret ut nonabfolverent hominem, rurfus adigit
illos ad hoc, dicens fe quoque illi condonafle. Naz &
ego fi quid donavi propter vossinquit, feci. Et quemadmo¬
dum quum juberet hominem refecari , non paflus eft pe¬
nes illos eſſe au&toritatem condonandi dicens: Decrevi
tradere ejufmodi Satanas ac rurfus afumphit illos in ejus
ſententiæ conſortium dicens : Cengregatis vobis tradere
illum: duas res maximas accurans , ut & proferretur
fententia, & neid fieret abfque illis, ne yideretur hic’
O Ue RP) ke 246
ine videretur Apoftolus effe praefraétus , ipfofque con¬
temnere: neque illistotum permittit , ne permiffa illis
poteftate dimitterent eum qui peccarat, intempeſtive
illi condonantes: itidem & hic facit, dicens: Ego jam
condonavi, qui priore Epiftola condemnaram: mox ne
offenderentur quafi contempti, addit , propter vos. Quid
igitur? num propter homines ignovit ? Nequaquam :
ideoque adjecit , Tz facie Chrifti, Quid eft in facie Chri¬
fs? Aut fecundum Deum intelligit , aut in gloriam Chri¬
tationesignoramus. Vides ut fimulillis & permittit aucto¬
ritatem, & rurfuseam adimit, utaltero quidemillosde¬
liniat, alteroillorum impudentiam excutiat. Caterum
non hoc folum hic agit, verumetiam illud, ut demon¬
ftret, commune omnium incommodum efle, 4 minus
obedirent ; Quod idem fecit initio : Nam tum dicebat,
exiguum fermentum totam conſperſionem fermentar: hic
turfum, Ne circumveniamur a Satana : breviter ubique
fuam pariter & illorum facit condonationem. Sed rem
ab initio confidera. Si qus,inquit, contriffavit, non me
contriftavit, fedex parte, negravem , omnes vos. Mox
iterum: Sufficit ejufmodisncrepatio hac , qua fita pluribus:
Hoc eftillius fuffragium & lententia. Sed non eft ufque
ad decretum & pronuntiationem , fed rurfus illos facit
focios, dicens: Ur contra potins vos donetis & confolemi»
‘ly proptereaobfecroves , ut vincatinillum caritas. Rur¬
fus poftquam in illos contulit totius negotii auctorita¬
tem, adfuam tranfit auctoritatem, dicens: In hoc enim
& feripfi vobis , ut cognofcerem probationem vefiram , an
ad omnia effets obedientes. Deinderurfusillorum facit gra=
tiam , dicens ; Cui antem aliquid donats : mox facit{uam 5
quum ait, & ego fi quid donavi propter vøs. Rurfus &
doam & illorum: Naz © ego, inquit., fi quid donavi
proptervos, donavi in facie Chrifi: autingloriam Chri¬
fti, aut tanquam & hocjubente Chrifto : qua resillis
potiffimum perfuadebat , ut condonarent , propterea
quod jam metuiffent non condonare caufam que cede¬
retin Chrifti gloriam, queque illi probaretur. Rurfus
commune malum fi minus obediant, exprimit dicens:
Ne circumveniamur a Satana. Rectedisitrasovečiav hoc
eft, uſurpationemultra juſium. Nonenim jam famit fua 5
fed noftrarapit. Ne vero mihi ita loquaris: folus hic fit
prædabeſtiæ : ſed &illud confidera , quod gregis nu¬
merus imminuitur, nunc maxime , dum-poteft quod
amiferit recuperare. Negue enim cogitationes illius igno¬
ramus , videlicet quod fub pietatis {pecie perdit. Non
enim ſolumilliciendo ad ftuprum , verum & diverfa ra¬
tione poteft exitiumadferre, puta , immodico pœni¬
tentiæ dolore. Proinde quum fimul cum fuis & noftros
ufurpet , dum & ad peccandum incitans perdit, & no¬
bis ad poenitentiam provocantibus rapit, an nonres eft
ultra jus alieni ufurpatio? Nec enim illi {atis eft per pec¬
catum dejicere , fed idem facit per poenitentiam, ni ad¬
vigilemus: unde & merito vocat pleonexiam, quoties vin<
cit etiam per noftra, Nam per peccatum ufurpare, pro¬
prium illius et: non item per peenitentiam, quod hac
noftra funt arma , non illius. Quum igitur & hinc poflit
arripere, Confidera quomodo penes illum victoria eft,
quomodo ut imbecilles ac miferos deridebit atque incui¬
fabit, fi noftrisnosarmis aggreflurus eft. Nam vehemen¬
ter ridiculum eft,atque extremi dedecoris,illum per no=
ftra remedia, procurare vulnera. Eoque dixit : Nox
cnim illius cogitationes ignoramus, vafriciemejus, dolo¬
fitatem,’ molitiones, malitiam, fub pictatis imagine fa¬
étos incurfus declarans. Heec igiturnosreputantes nemi~
nem defpiciamus unquam, nunguam peccantes de{pere¬
mus, ac contra fimus incogitantes, fedafligamus ani¬
mum ubi deliquimus, nec fimpliciter effundamus ver¬
ba. Nam ipfe novi permultos, qui dicunt quidem fe lu:
gere peccata, quum interim nibil præclari faciant, ſed
jejunant quidem, afperis veltibus induuntur; caterum
appetentiores funt pecuniarum quam caupones & nego¬
tiationes exercentes, magis vincuntur iracundia quam
feræ , magifque gaudent aliorum accufationibus, quam
alii fuis laudibus. Noneft hac peenitentia. Imago tan¬
tum eft & umbra poenitentiz, non peenitentia, De his
A Tom. VITI, Où itaque