159 Jeannis CuRysosTomi DE DaviD ET SAULE 160
ze furore,ad tantum properante nefas. Dum enim fatel- A enim, noverat inquam certo, non eum qui patiturin¬
Tites fos David cohibet ne Saxlem occiderent, præfenti! |juriam, fed qui facit , lachrymis ac lamentis cffe di¬
quidem vitæ profuit: cæterum quum mitibus verbis} /enum, utqui ledatfeipfam. Hoque prolixa apud illum
malitiam exanimo depellit, futuram illi vitam æterna-| jexcufatione eftufus, nec prius deftitit, quam & hoftem
que largitus eftbona, quodquidemerat inipfo. Quo-| |commoveretad excufationem cum lachrymis ac lamen¬
ties igitur Daviden laudas ob ipfius manſuerudinem,| ftis. Pofteaquam enim ploravit vocemque amaram emi¬
magis llum lauda, quod Sanlere-immutarit. Siquidem| fit, pofteaquatn clare ejulavit, quid dicat audi: jupior
multo minus eft propriis temperare cupiditatibus, quam; | tu me es 4 quoniam tn mibi vetribuifti bona, ege vero red¬
alienum vincere furorem, quam cor ira intumelcens| |didiribi mala. Vides ut fuam ipfius damnat malitiam , ac
compefcere; eque tanta tempeftate tantam facere tran-| \jufti virtutem prædicat, nulloque cogente fefe purgat,
quillitatem , quam oculos homicidium præ fe ferentes| |fdem tu facito, quum hoftis inciderit in manus tuas,
calidis implere lachtymis.Atque hoc eftituporisac mira-) [noli accufare lum, fed teipfum purga, ut illum per¬
culi plenum. Etenim {fi Sau? fuiffet homo moderatus&| |pellas ad fuiipfiuscondemnationem. Nam fi nosaccufe¬
æquus; non admodum magni eratnegotii, ad folitam | B (mus, exafperatur; Sin nos excufaverimus, ille reveri¬
revocare virtutem. Atefferatum &adextremamproye-| |tus noftram humanitatem, mox feipfum condemnabir.
Gum malitiam, jamque ad czedem properantem brevi Hoc pacto fimul &redargutio fit carensfufpicione, &
temporis momento ficafficere , ut omnemillam amari-| [ille omnem exuit malitiam; quod &hîcevenit: quum
tudinemevomatex animo, quemnonobfeuretomnium;) | tacetis quiaffectuseratinjuria, isquifecerat multacum
qui unquam fuper#philofophiæ doétrinaclarum prome-| |vehementia feipfum accufat. Neque enim fimpliciter
ruere nomen. dixit > feciſti mibi bona: ſed, retribuiſti mibi bona, hoc
Et tu igitur £ quando hoftisincideritinmanustuas; | |eſt, pro infidiis, procede, pro malisillisinnumerabili¬
ne illud {pecta, quomodoillum ulcifcaris innumerifque| |busmagna mihirependifti beneficia; Atego ne fic qui¬
convitiiscon{perfum emittas, fed quomodo fanes, quo-| |dem factus fum melior, fed poft illa tua benefacta per¬
modo ad fobrietatem reducas : neque prius defiltas| | feveravi in malitia : tu vero ne fic quidem es immuta¬
mnia tum facere tum pati, donec tua manfuetudine{u- tus, fed conftanter tuum obtinuiftimorem, nositerum
peraris illius truculentiam. Nihil enimhumanitatepo-| | atque iterum tibiinfidiantes, beneficiis profequens. In
tentius, quod ipfum quidam declaravit dicens: Sermo G ifce fingulis verbis, quot coronis dignusapparuit Da¬
mollis confringit ofa. Arqui quid offe durius? Ettamen\ ` | vid? Quanquam enim os Saulis ifta fonabat, fapientia
fi quis æque durus fic &rigidusacprefraétus, nihilo-| |tamen & ars Davidiseainanimum illius infeverat. Re¬
minus facile yicerit, qui illum mantuete tractet. Ac} jnuntiafti, inquit, mihi hodie, qui mihi fecerisbona,
rurfus: refponfio (ubmiffa avertit iras. Unde liquet, ut) | quummeDominushodie concluferit in manus tuas, nec
hoftisirritetur, ‘aut reconcilietur, magisintua potefta-| | occideris me. En rurfus de aliena virtute perhibuit te¬
teellè quamillius. Nonenim iniisquiiracommotifant,| |ftimonium, videlicet, quod benemeritus non tacuerit,
{ed in nobis fitum eft, ut velextinguatur illorum ira,| |neque diflimularit, fed accedensnarrarit: non quidem
vel ad majusirriteturincendium. Et hocitemqui priora| ad oftentationem, {ed ipfis factis illum docere cupiens,
dixit implici declaravit exemplo : quemadmodumenim,| | fe denumero eorumefle, quiRegi bene cuperent, ejuf
inquit , fi infles in (cintillam ignis , excitas incendium,) | que commodis profpicerent, non eorum quitenderent
Contra lt infpuas 4 extinguis, © utrumgue tibi in manuefi;| \infidias: tum enim fas eft propria commemorare bene¬
quoniam urumgue, inquit, ex ore tuo proficifcitur. Idem) | facta, quum infignis hinc fperaturutilitas. Nam quo¬
fit &ininimicitia proximi, fi inflatosac yecordes inge-| 1, ties nulla data occaſione jaétat quis ac deprædicatſua in
ras fermones, excitasignem illius, accendis carbones; | alium beneficia, nihilo potior eft exprobrante, Czete¬
Sin mitesacmoderatos admoveasfermones , priufquam| | rum quotiesidfacit, ut correpto perfuadeat & malam de
exardefcat, iramommnem extinxeris. Nedixerisigicur,| | ipfo opinionem habentem flectatindiverfum, is & cu¬
hee aut hee audivi, guum hæc omnia fintintua pote-| | rator eftbeneficus. Quod fane fecit & hic David, haud
flate. Hoc enim paétoivam velutifcintillam, velextin-| | quaquam a Saule gloriam captans, fed iram in illo radi¬
gucrevelaccendere; furoremquevelexcitare, velcon-| | catam evellere ftudens. Atquehocnomine Szu/ collau¬
tra fedare in te fitum eft: quum viderisinimicum, fiini | davit cum, quod & benemeritus effet, & merita fina
mentem veniat, quam multa tum audieris, tum per-| | commemoraflet. Dein quum Saul referre gratiam cu¬
peflus fis molefta, fac omnium horum oblivifcaris.| piens, non inveniret ullam parem, ipfum Deum illi pro
Etiam fi recorderis, tamen fac ea calumniatori impu-| {e conftituit debitorem, ita loquens : Si inveniet aliquis
tes; collige yero fiquidunquam humanitervel dixitvel| |izimicum ſuum in anguſlia, & dimittet illumin via bona,
fecit. Si in horum recordatione commoratus fueris,| & Domini reddet illi bona, quemadmodum fecifti tu ho¬
ocyusdiffolvesinimicitiam: Quod fieftanimusillumin-|_ die. Quid enim poterat Szu! reponere dignum meritis,
cufare cumque inimico expoftulare, fac prius abjicias| © | ctiamfiregnum dediffet, cum omnibus oppidis? neque
animi motum, iramque extinguas , ac tum cum illo) |enim oppidamodo, & regnum, verum & vitam ipfam
expoftula, tum argue, &facilepoterisvincere. Siqui-) donaratilli David: ille vero non habebatalteram vitam ,
dem ira commoti nihil {ani poterimusunquam vel dicere) | quam rependeret: eoque illum relegat ad Deum, &
velaudire; Sedaperturbatione liberi, necipfiverbum| | ab illo manaturis pramiishonorat: pariter & hunc lau¬
afperius unguam emittemus, nec aliisacerbeloquenti-/ |dans, & univerfos erudiens , qued tum majora nobis
bus, codem modo audiemus: neque enim ipfa perinde) |apud Deum præmia repofita funt, quum proinnumeris
natura corum que dicuntur, atque animus odio occu- beneficiis in hoftem collatis, diverfa recipimus. Poft
patus , nos exafperare folet. Frequenter enim fit ue) hæc ait: Ecce agnofco, quod regnans regnabis , quodque
quum cadem convitiaaudimusab amicisjocantibus face-| |regnum Iſrael conffituetur in manu tua. Et nunc jura mi¬
tiifve ludentibus, aut apuerisparyulis, nonfolumnul-| {hi per Dominum, quod non aboliturus fis femen meum pop
lam fentiamus moleftiam, neque incrudefcamus, fed) | me, nec extinguesnomen meum dedomo patrismei. Sed dic,
rideamus etiam atque exhilaremur, coquodillanonau-| p|obfecro, undeiftucfcis? peneste funtexercitus, penes
dimus animo affećtu corrupto: neque mente ira præ- te {unt pecunie, arma, civitates, equi, milites, brevi¬
occupata; Itidem ininimicis, fi extinxeris iram fi ter univerfa Vis apparatus regi: hic contra defertusac
odium: ejeceris, nihil corum que dicuntur, te poterit| |nudus, nec civitatem, necdomum, nec familiam ha¬
offendere. : bens. Undeigitur, tequefo, iftaloqueris? Nimirum
Quidautem loquar de yerbis ? Ne facta quidem offen-| |ex ipfis Davidis moribus, neque enim nudus &inermis
derint: quemadmodum ne beatum hunc quicquam ho=| |acdefertusme armatum, tantaquecircumyallatum po¬
rum offendit: fed quum videret inimicum adverfusipfus| |tentia fuperaffet, nifi Deumhaberetadjutorem. Porro
incolumitatem belligerantem, hujufque gratia nihil in-/ |qui Deum habetfaventem, omnibus eftpotentior. Vi¬
tentatum relinquentem, nonfolum non eftexafperatus,| |des adquantam philofophiam Sau? poft infidias deduétus
verum magisilliusindoluirmalis: quo vehementiusinf-| fit? vides quî ficri poflit, ut inimicus omnem exfpuat
diabatur ille, hoc impenfius cum defleyit, Noyverat) malitiam, immutatyfque ad meliora feferecipiat y Ne
i velimus