OCR
1 Sam. 18. I4I OFM ieee bellum finiendum yel paululum aliquid momenticontulifer rete tum diGtum fuifler, Saul in millibus, David in decem millibus.Quod fi ipfe quidem payidus actremens domi defedit in fingulos dies mortem ex{pe@ans, hic autem totum facinusperegit, an nonabfurdum erat eum, qui nihil ad depellenda pericula contulerat, ob id in‘dignari quod hic pluslaudis tuliffet ? Nam fi indignandum erat , Davidem potius conyeniebat indignari, quod quum folus torum gefiffet, alteram haberet laudis participem. Sed horum:nihil dico. Verum illud dixerim: utdonemusnon rectefeciffe mulieres, cafque fuiſſe crimini obnoxias & accufatione dignas: quid haec ad Davidem? Neque enim ipfe compofuerat cantionem, nequeillasjuflerat eadicere que dicebant, neque adornarat illum laudationismodum. Proinde etiam indignandum erat, mulieribus oportuit indignari, non publicitus de Republica bene merito, & infinitis digno coronis. At Saul omifiis illis in David ferebatur. Jam fi ca laude fublatus ille beatus mvidiffet rerum potienti, finffetque in illum contumax, & afpernatus fuiffet ejus imperium, forfitan aliqua fuilletinvidendicaufa. At fi factus fuit humanior acmodeftior mitiorque, fiin fub A Pp R I M AG I 4 2 ditorum ordine fe continuit, que tandem erat jufta dolendi caufa? Siquidem quum isquihonoreafficitur, attollitur adverfuseum a quo provectus eft, nec definitin| illius contemptum honore abuti: habet dolor nonnullam excufationem. Czeterum ubi perfiftit in honorando illum, aut potius magis obfequitur ceditquein omnibus, quem potftea poteft habere pratextum invidia è Itaque} etiam fi mhil'aliud preeclare geftum fuiffet, ob hoc) ipfum tamenmagiseratdiligendus, quod quum tantam nactus effet occafionem occupandiregni, perftiterit in lua modeſtia. 1 Neque enim quæ prius gefta funt tantum , verum nec ca que confequuta funt fuperioribus illis multo præclariora, fuftuleruntillianimos. Quætandem illa? Erat, inquit, David prudens in omnibus viis ſuis , & Dominus omnipotens erat cum eo, univerſuſque Iſrael > Fuda diligebat David, quoniam ipſe ingrediebatur, & egrediebatur ante confpettum populi, & Melcho filia Sanl & univerfus Ifrael diligebat ilum, € fapiebat (iper omnes fervos Sanly C honorabatur nomenillius valde. Et Fonathas filius Saul diligebat David vehementer. Verum tamen quum univerfum populum ac Regis familiam fibi conciliatam haberet, quum ubique in bellis vinceret, nec ufquam fruftraretur fucceflu , quamque pro bene geftis rebus illis, talem gratiam reciperet, nonerexit cervicem, necregnumaftectayit, nechoftemultus eft, fed perfeveravit in benefaciendo & in bellis pro Rege feliciter gerendis. Quis eft tam efferatus & crudelis, cui ifta nonfuerint perfuafura, utinimicitiam deponeret , & invidiam abjiceret? Atcrudelem illam & inhumanum nihil horum flexit, fed ad hæcommacæcus, & invidie permittens animum , conatus eft illum e medio tollere : & quid obfecro facientem (nam id majus eft, ac ftupendum ) canentem cithara & ipfius infaniam fedantem. Dzvid, inquit, pfallebat manu fua gaotidie, & hafla in manu Sanl: ac fafiulit Saul lanceam dixitque, inficam in David y & fixit in parietem , © declinavit David a facie ejus bis. Age, poteftne huic malitia quicquamadjungi? Qui nuperhoftesabegerat, perquem civitas fibi fueritreddita, cunctis pro victoria viétimas immolantibus: Saul bene meritum & fervatorem, ac bonorum illorum auctorem conatus elt interficere, idgue pfallentem: ac ne beneficiorum quidem memoria furentem illum ac delirantem coéreuit, fed iterum atque iterum torfit in illumlanceam, cupiens occidere. Et hujufmodi mercedem ili pro fufceptis periculisrepofuit. Idque fecit non uno die, fed fepius. Atfandtus ille poft hæc omnia perfeveravit curare Regis negotia,proque falute illius fufcipere pericula,& in acie ftare in praliis omnibus, {uo periculo fervare trucidatorem fuum : denique nec diétis nec fa- | tis contriftavit immitem illam beftiam,fed conceffit in omnibus, di€toque audiens fuit. Cumaquevictorie præmiumnonaccepifier, fedomnium iHlorum périculorum mercede fraudatus effet, ne verbo quidem expottulavit E F ünquam, non cum militibus; non cum Rege, propie` tans retributionem. Necid folum eftadmiratione dignum, quod non popofcit premium, {ed quod etiam quum daretur, ob eximiam animi modeftiam recufavit. Siquidem potteaquam Saul, omniamolitus,, & omnibus tentatis, non poruit illum interficere, confuitillidolum per nuptias, ac novam quandam dotis ac dotalium formam commentus eft. Non enim cupit, mquit, Rex dotcm , fed ut centum preputia exſolvat ab hoftibus Regis. Quod ſentit, tale eſt. Occidemihi, inquit, centum viros, atque hoc erit mihidotis vice. Haecautem dicebat, cupiensillum obtentu conjugiihoftibus objicere. N thilo fecius David pro {ua modeftiareszeftimans, recufavit conjugium, non deterritus periculisaut hoftium metu, fed quod exiftimaret fefe indignum affinitate Regia, Atque his yerbis refpondit adfervos illius: Az leve eft in oculis vefiris me facere generum Regis, quum ego fim vir humilis & inbonoratus® Atquidebebatur hoc honoris, ut merces ac penfatio laborum. Verum ufqueadeo cor habebat contritum, ut poft tot res cum laude geftas, poftadeo fplendidam viCroriam , poft expre am promiffionem, indignum {e judicaret, qui debitamreciperet mercedem , idque quum denuo effet fe periculis objcéturus. Pofteaquam autem hoftes devicerat, ac filiam Regisacceperat , rurfus p/allebat David, & quarevar Saul enm lancea percurere: David autem declinavit, & hafta impakta eff parieti. Quem non ifta vel exacte philofophiæ gnarum animique moderatiffimi ad iracundiam excitaffent ? Quem,ut nihilaliud, certe quo familize fuze incolumitatem providentia tueretur, non perpuliffent ad occidendum præter meritum infidias molientem? Neque jam res intra metum conftiterat. Etiamfi conftitiflet,, fic quoque vinditæ modum a lege praferiprum manfuetudine fuperaffet. Nam illa oculum pro oculo jaffit effodere. Sal autem occidebatetiam, ut David pro tribus homicidiis, unum fuerit exacturus, pro tribusinquam homicidiis, nulla probabili de caufa tentatis. Nihil tamen horum tentavit David, fed potiushabuit fugere,& a patriis ædibus exulare, atque erronem profugumqueagere , & in calamitate fbineceflarium parare viótam, quam Regi cædis occafionem dare. Nec enim cofpectabat, utfe ipfumulci{ceretur, fed ut illum ab eo malo liberaret.. Hane ob caufam ab oculisinimicifubduxit {efe, ut fubfidere faceret vomicam, contraheretque tumorem ulceris & invidiam mitigaret. Satiuseft, inquit, me miferum efic, innumeraque pati acerba, quam hunc apud Deum deinnocentis casde condemnari. Heec nonaudiamustantum, verum etiam imitemur, nihil non tum faciamus, tum patiamur, utinimici fimultatem erga nos deponant, nec illud inquiramus, utrum merito, an immerito malevolum animum erga nos gerant, fedhoc modo fpectemus, qui fieri poffit, utnobisinimiciefle definant. Siquidem hocipećtat medicus, ut morbo liberetægrotum, non , utrum merito an im|merito &bi morbum contraxerit. Tu quoqueigitur medicus efto ci qui te laefit, unum hoc quere, quo pato illimorbumadimas. Td quod fecit hicbeatus, egeftatem pre divitiis,folitadinem pre: patria, labores periculaque præ deliciis ac fecuritate,perpetuum exilium præ terraram orbeclegit, ut Saulem ab illo inipfum odiomalevolentiaque liberaret. At ne fic quidem melior fastus eft Saul, fed perfequebatur, fed ubique circumibat quærenseum, quinon folum nihil læferat , fed quum chiet læfus, tummaxima tum innumerabilia proinjuriisbona rependerat. Ac Sanl imprudens poftincidit in retia Da Saul ut esconeraret alvum. ſuis in interiore [pelunce parte fedebat , dixeruntque viri David ad illum. Ecce dies de quo dixit Dominus. Tra\ dam inimicum tune in manus.thas y facie/que illi quod placitum erit in oculis tis, Er farrexit David , ſuftulitque laciniam chlamydis Saylisclanculum, Etpoft hzcpercuffit Davider coripfius, quod abftulifferlaciniam chlamydis, dixitque David ad viros fuos: Avertat a me Dominus, ne faciam verbam hoc Domino meo , Chrifo Domini, mittam(que matim enm A Blum , quonam Chriftus Domini ef. Vidifti