bellum finiendum yel paululum aliquid momenticontu¬
lifer rete tum diGtum fuifler, Saul in millibus, David in
decem millibus.Quod fi ipfe quidem payidus actremens
domi defedit in fingulos dies mortem ex{pe@ans, hic
autem totum facinusperegit, an nonabfurdum erat eum,
qui nihil ad depellenda pericula contulerat, ob id in¬
‘dignari quod hic pluslaudis tuliffet ? Nam fi indignan¬
dum erat , Davidem potius conyeniebat indigna¬
ri, quod quum folus torum gefiffet, alteram haberet
laudis participem. Sed horum:nihil dico. Verum illud
dixerim: utdonemusnon rectefeciffe mulieres, cafque
fuiſſe crimini obnoxias & accufatione dignas: quid haec
ad Davidem? Neque enim ipfe compofuerat cantio¬
nem, nequeillasjuflerat eadicere que dicebant, neque
adornarat illum laudationismodum. Proinde etiam in¬
dignandum erat, mulieribus oportuit indignari, non
publicitus de Republica bene merito, & infinitis digno
coronis. At Saul omifiis illis in David ferebatur. Jam fi
ca laude fublatus ille beatus mvidiffet rerum potienti,
finffetque in illum contumax, & afpernatus fuiffet ejus
imperium, forfitan aliqua fuilletinvidendicaufa. At fi
factus fuit humanior acmodeftior mitiorque, fiin fub¬
ditorum ordine fe continuit, que tandem erat jufta do¬
lendi caufa? Siquidem quum isquihonoreafficitur, at¬
tollitur adverfuseum a quo provectus eft, nec definitin|
illius contemptum honore abuti: habet dolor nonnullam
excufationem. Czeterum ubi perfiftit in honorando il¬
lum, aut potius magis obfequitur ceditquein omnibus,
quem potftea poteft habere pratextum invidia è Itaque}
etiam fi mhil'aliud preeclare geftum fuiffet, ob hoc)
ipfum tamenmagiseratdiligendus, quod quum tantam
nactus effet occafionem occupandiregni, perftiterit in
lua modeſtia. 1
Neque enim quæ prius gefta funt tantum , verum nec
ca que confequuta funt fuperioribus illis multo præcla¬
riora, fuftuleruntillianimos. Quætandem illa? Erat,
inquit, David prudens in omnibus viis ſuis , & Dominus
omnipotens erat cum eo, univerſuſque Iſrael > Fuda dili¬
gebat David, quoniam ipſe ingrediebatur, & egredieba¬
tur ante confpettum populi, & Melcho filia Sanl & uni¬
verfus Ifrael diligebat ilum, € fapiebat (iper omnes fer¬
vos Sanly C honorabatur nomenillius valde. Et Fonathas
filius Saul diligebat David vehementer. Verum tamen
quum univerfum populum ac Regis familiam fibi conci¬
liatam haberet, quum ubique in bellis vinceret, nec uf¬
quam fruftraretur fucceflu , quamque pro bene geftis
rebus illis, talem gratiam reciperet, nonerexit cervi¬
cem, necregnumaftectayit, nechoftemultus eft, fed
perfeveravit in benefaciendo & in bellis pro Rege felici¬
ter gerendis. Quis eft tam efferatus & crudelis, cui ifta
nonfuerint perfuafura, utinimicitiam deponeret , & in¬
vidiam abjiceret? Atcrudelem illam & inhumanum ni¬
hil horum flexit, fed ad hæcommacæcus, & invidie
permittens animum , conatus eft illum e medio tollere :
& quid obfecro facientem (nam id majus eft, ac ftupen¬
dum ) canentem cithara & ipfius infaniam fedantem. Dz¬
vid, inquit, pfallebat manu fua gaotidie, & hafla in ma¬
nu Sanl: ac fafiulit Saul lanceam dixitque, inficam in Da¬
vid y & fixit in parietem , © declinavit David a facie
ejus bis. Age, poteftne huic malitia quicquamadjun¬
gi? Qui nuperhoftesabegerat, perquem civitas fibi fue¬
ritreddita, cunctis pro victoria viétimas immolantibus:
Saul bene meritum & fervatorem, ac bonorum illorum
auctorem conatus elt interficere, idgue pfallentem: ac
ne beneficiorum quidem memoria furentem illum ac
delirantem coéreuit, fed iterum atque iterum torfit in
illumlanceam, cupiens occidere. Et hujufmodi merce¬
dem ili pro fufceptis periculisrepofuit. Idque fecit non
uno die, fed fepius. Atfandtus ille poft hæc omnia perfe¬
veravit curare Regis negotia,proque falute illius fufcipe¬
re pericula,& in acie ftare in praliis omnibus, {uo pericu¬
lo fervare trucidatorem fuum : denique nec diétis nec fa- |
tis contriftavit immitem illam beftiam,fed conceffit in
omnibus, di€toque audiens fuit. Cumaquevictorie præ¬
miumnonaccepifier, fedomnium iHlorum périculorum
mercede fraudatus effet, ne verbo quidem expottulavit
ünquam, non cum militibus; non cum Rege, propie¬
tans retributionem.
Necid folum eftadmiratione dignum, quod non po¬
pofcit premium, {ed quod etiam quum daretur, ob ex¬
imiam animi modeftiam recufavit. Siquidem potteaquam
Saul, omniamolitus,, & omnibus tentatis, non poruit
illum interficere, confuitillidolum per nuptias, ac no¬
vam quandam dotis ac dotalium formam commentus eft.
Non enim cupit, mquit, Rex dotcm , fed ut centum pre¬
putia exſolvat ab hoftibus Regis. Quod ſentit, tale eſt. Oc¬
cidemihi, inquit, centum viros, atque hoc erit mihido¬
tis vice. Haecautem dicebat, cupiensillum obtentu con¬
jugiihoftibus objicere. N thilo fecius David pro {ua mo¬
deftiareszeftimans, recufavit conjugium, non deterri¬
tus periculisaut hoftium metu, fed quod exiftimaret fe¬
fe indignum affinitate Regia, Atque his yerbis refpondit
adfervos illius: Az leve eft in oculis vefiris me facere ge¬
nerum Regis, quum ego fim vir humilis & inbonoratus®
Atquidebebatur hoc honoris, ut merces ac penfatio la¬
borum. Verum ufqueadeo cor habebat contritum, ut
poft tot res cum laude geftas, poftadeo fplendidam vi¬
Croriam , poft expre am promiffionem, indignum {e
judicaret, qui debitamreciperet mercedem , idque quum
denuo effet fe periculis objcéturus. Pofteaquam autem
hoftes devicerat, ac filiam Regisacceperat , rurfus p/al¬
lebat David, & quarevar Saul enm lancea percurere: Da¬
vid autem declinavit, & hafta impakta eff parieti. Quem
non ifta vel exacte philofophiæ gnarum animique mode¬
ratiffimi ad iracundiam excitaffent ? Quem,ut nihilaliud,
certe quo familize fuze incolumitatem providentia tuere¬
tur, non perpuliffent ad occidendum præter meritum
infidias molientem? Neque jam res intra metum con¬
ftiterat. Etiamfi conftitiflet,, fic quoque vinditæ mo¬
dum a lege praferiprum manfuetudine fuperaffet. Nam
illa oculum pro oculo jaffit effodere. Sal autem occide¬
batetiam, ut David pro tribus homicidiis, unum fuerit
exacturus, pro tribusinquam homicidiis, nulla proba¬
bili de caufa tentatis. Nihil tamen horum tentavit Da¬
vid, fed potiushabuit fugere,& a patriis ædibus exulare,
atque erronem profugumqueagere , & in calamitate f¬
bineceflarium parare viótam, quam Regi cædis occa¬
fionem dare. Nec enim cofpectabat, utfe ipfumulci¬
{ceretur, fed ut illum ab eo malo liberaret.. Hane ob cau¬
fam ab oculisinimicifubduxit {efe, ut fubfidere faceret
vomicam, contraheretque tumorem ulceris & invidiam
mitigaret. Satiuseft, inquit, me miferum efic, innume¬
raque pati acerba, quam hunc apud Deum deinnocen¬
tis casde condemnari.
Heec nonaudiamustantum, verum etiam imitemur,
nihil non tum faciamus, tum patiamur, utinimici fimul¬
tatem erga nos deponant, nec illud inquiramus, utrum
merito, an immerito malevolum animum erga nos ge¬
rant, fedhoc modo fpectemus, qui fieri poffit, utno¬
bisinimiciefle definant. Siquidem hocipećtat medicus,
ut morbo liberetægrotum, non , utrum merito an im¬
|merito &bi morbum contraxerit. Tu quoqueigitur me¬
dicus efto ci qui te laefit, unum hoc quere, quo pato
illimorbumadimas. Td quod fecit hicbeatus, egeftatem
pre divitiis,folitadinem pre: patria, labores periculaque
præ deliciis ac fecuritate,perpetuum exilium præ terra¬
ram orbeclegit, ut Saulem ab illo inipfum odiomalevo¬
lentiaque liberaret. At ne fic quidem melior fastus eft
Saul, fed perfequebatur, fed ubique circumibat quæ¬
renseum, quinon folum nihil læferat , fed quum chiet
læfus, tummaxima tum innumerabilia proinjuriisbona
rependerat. Ac Sanl imprudens poftincidit in retia Da¬
Saul ut esconeraret alvum.
ſuis in interiore [pelunce parte fedebat , dixeruntque viri
David ad illum. Ecce dies de quo dixit Dominus. Tra¬
\ dam inimicum tune in manus.thas y facie/que illi quod pla¬
citum erit in oculis tis, Er farrexit David , ſuftulitque la¬
ciniam chlamydis Saylisclanculum, Etpoft hzcpercuffit Da¬
vider coripfius, quod abftulifferlaciniam chlamydis, dixit¬
que David ad viros fuos: Avertat a me Dominus, ne fa¬
ciam verbam hoc Domino meo , Chrifo Domini, mittam¬
(que matim enm A Blum , quonam Chriftus Domini ef.