Page 60 [60]
Dolor
immo¬
dicus
adducit
infa¬
niam,
DI
tum fuerit. Nam in perpetrando {eelere, quomiam vo¬
luptate fumusebrii, non perinde fentimus, caeterum fi¬
mulatquecommiffumeft, corperitque finem, tum de¬
mum extin&a voluptate amarus peenitentia ftimulus
ſuccedit, contraquam accidere folet mulieribus partu¬
rientibus. Nam illis ante partum labor eft ingens, gra¬
velque nixus , diflecantes eas doloribus , polt partum
vero relaxatio , dolore ſimul cum infante egrediente :
verum hic non item, fed dum parturimus concipimuf=
que corruptos affectus, delectamur gaudemufque, ce¬
terum abi fuerimus enixi malum illum puerum pecca¬
tum, tum confpecta feeditate partus difcruciamur gra¬
vius quam mulieres parturientes. Quapropter adhortor
primum quod ceftoptimum, ne unquam omnino conci¬
piamusin animo corruptam cupiditatem. Quod fi quan¬
do conceperimus , tamen fæœtum intus prafocemus.
Rurfus fi hucufque fuerimus negligentes, iniquitatem
in opus progrelàm mox occidamus per confeflionem,
per lachrymas , per propriorum commiflorum accufa¬
tionem. Nihil enim tam exitiale peccato quam peccati
accufatio condemnatioque, cum peenitudine lachrimif¬
que conjanéta. Condemnaiti tuum peccatum? depofu¬
iftifarcinam. Quishecdicit? Ipfe judex Deus, Dro tu
peccata tua prior, utjaftificeris. Cur igitur, te queefo, pu¬
defcis & erubefcis dicere peccata tua? Cave enim homi¬
ni dixeris, ne tibi opprobret. Neque enim confervo
confiteris, utin publicum proferat, fed ei qui Dominus
eft, ei qui tui curam gerit, ei quihumanuseft, ci qui
medicuseft oftendisyulnera. Neque enim ignorat,ctiam¬
{itu non dixeris, qui fciebat etiam antequam perpetra¬
res. Quid igitur eft caufæ, quo minus dicas? Nonenim
ex accuſatione fit gravius peccatum. Imo mitius magis
ac levius. Et ob hoc ipfum Deusvulttedicere: Nonut
puniaris, fed ut relaxeris. Non ut ipfe {ciat peccatum.
Cur enimid poftulet, quum jam ſciat ? Seduttu fcias,
quantum tibi debitum remittatur. Idco vero vult te
fcire beneficii magnitudinem , ut perpetuo gratias agas,
ut fegnior fiasad peccandum, utad virtutem promtior.
Nif dixeris debiti magnitudinem, non agnofces dona¬
dic peccatum privatim, ut fanem ulcus, teque dolore
liberabo. Ideo nobis infevit confcientiam, idque quo¬
vis patre amantius. Nam pater ubi femel, iterum ac
tertio deciefve filium increpaverit, fi viderit incorrigi¬
bilem manere, defperans abdicat, expellit e familia,
acognatione refecat. At non eodem modo confciéntia ,
fedlicetfemel, licetirerum, licetter, licet milliesad¬
monuerit, tuque non obtemperes ; monebit iterum 5
nec defiftet ufque ad fupremum halitum, five domi,
five inbiviis, five in menfa , five in foro, fiveinitine¬
re, frequenter &in fomnis peccatorumnobis fimulacra
fpectraque repræfentat.
Vide autem Dei fapientiam. Non fecit perpetuam
con{cientiz accufationem, neque enim hoc onusper¬
ferre poteramus, fi jugiteraccufaflet , nequerurfusadeo
levem & imbecillem, ut poft unamautalteram admo¬
nitionem defperet. Etenim fi fingulisdiebus fuiffet nos
ftimulatura, an non defpondentes animum enecare¬
mur? Rurfus fipoftunam atque alteram increpationem
defifteret, haud multumfruétus nobisadferret. Boque
fecit objurgationem frequentem, at non perpetuam :
frequentem quidem ne in focordiam incideremus, fed ut
fubiride relaxatione folatioque quopiam accepto , refpi¬
raremus. Quemadmodum omnino non dolere de pec¬
catis exitiale eft, quodque malorum extremum eft,
etiam mali fenfum nobis adimit : fic &jugiter, fupra¬
que modumidfacere, noxium eft. Solet enim & dolo¬
ris immodica magnitudo, frequenter hominem anatu¬
ralibus excutiens fenfibus , animum demergere, & ad
honefta omniainutilem reddere. Eapropter & illud pro¬
vidit, ut ex intervallis nobis immineret confcientiære¬
dargutio, propterea quod eftadmodum fevera, & quo¬
vis ftimulo actius pungere confuevit peccatorem. Non
enim tunc folum, quum ipfi peccamus, verum etiam
quum alii committunt cadem, vehementer infurgit ,
92
magnaque contentione nobis occlamat. Nam {cortator ,
adulter, autfur non modo quumaccufatur ipfe, verum
{etiam quum audit alios cadem aufos accufari, ipſe fibi
[videtur flagris cædi, dum increpantur alii, fuorumad¬
| mifforum reminifcens, & alius quidem vocatur injus,
‘hic vero flagellatur, cui nullum crimenintenditur, fi
fuerit cadem aufus. Quemadmodum in aliorum reste
factis dum laudantur & coronantur , qui cadem cum ipfis
. [reéte faéta geñerunt, gaudentexfultantque, quafinon
tam illiquam ipfilaudarentur. Quidigitur efle poffit ho¬
mine peccatore miferius , qui quoties accufantur alii,
ipfe examinatur? Contra quid eo beatius, qui cum vir¬
tutevivit, qui quumlaudanturalii, ipfe gaudet, letitia¬
quedifuit, ex aliorum laudibus fuorum recte faétorum
memoriamrecipiens. Hæc funt divinæ fapientiæ opera,
hæcmaximaillius providentiæ funtargumenta:confcien¬
tie increpatio, facra eftancora , non finens nostandem
in peccatorum demergi profundum. Neque enim per id
tempus tantum quo peccata commiuttimus , Verum etam
poft multos annorum circuitus,novit nos veteris admone¬
recommifti. ldque ex ipfisevidenter comprobabo Scri¬
pturis. Vendiderunt olim fratres Fo/éphum , nihil quidem
habentes quod incufarent, fed quoniam viderat fomnia,
ipf gloriam venturam portendentia. Pidebam, inquit,
manipulos vefros adorantes manipulum meam. Quan¬
quam ob hæc decuit illum fervare potius, quod totius
familiæ corona, totiufque generis decus erat futurus.
Sed ejufmodi res eft invidia, pugnat adverfus dome¬
ftica decora , mavultque lividus innumera perpeti mala
quam videre proximum in pretio habitum, ctiamfi
gloria pars ad ipfum fit permanatura. Quo fane quid
cffe poflit miferius ? Quod & illis ulu yenit. Quum enim
vidiffent illum procul venientem, ipfifque cibum adfe¬
rentem, inter fedicebant: Wezite , interficiamys cum 46
videamus quid fine illius fomnia. Ut fratrem non reverea¬
ris, neque naturamagnofcas, certe menfam ipfam con¬
venicbat revereri, iplumque minifterii officium , quan¬
doquidem aliturus te, veniebat. Sed yide quomodo &
& imprudentes vaticinantur: Verite, inquiunt, occida¬
mus eum > © videamus quid fint illius fomnia. Etenim
nifi ftruxiffent infidias, mifi dolos texuiffent, & impu¬
dens illud confilium concinnaflent, nequaquam cogno¬
vifent vim illorum fomniorum. Non enim perinde ma¬
gnum erat, Fofeph, fi nihil acerbi pafus eflet , confcen¬
dere thronumeÆgypti, uttotobftaculis difcuflis, hunc
cundem affequi {plendorem. Nifi enim illi ftruxiffent
infidias, non vendidiffent eum in e#gyptum. Nifi in
eAgypivm vendidiffent , non adamatus fuiffet ab hera.
Sinon fuiflet adamatus abhera, non fuiffet conjectus in
carcerem , non interpretatus fuiffet inſomnia, nonre¬
goun illud fuiffetaffecutus. Sinon fuiffet regnum con¬
fecutus, non veniffent illi commercaturi frumentum,
nec adoraffent. Itaque quoniam occiderunt illum, ob
hoc maxime intellexerunt illius fomnia. Quid igitur ?
| Ipfine bonorum omnium que poftevenerunt, illiufque
gloria fueruntilliconciliatores? Nequaquam. Verum
ipfi quidem moliebantur illum morti, defperationi, fer¬
vituti, breviter, extremismalistradere, fed Deus melior
artifex, infidiantium malitia in venditi infidiifque impe¬
titigloriamabufus eft, ne putares rerum eventus vel ca¬
fus effe fortuitaque, yel ab humanarum aétionum ma¬
gnificentia pendere. Per cos qui adverfantur , per eos
qui obfiftunt procurat Deusut res quæ vetantur, confi¬
ciantur , inimicis fuis ad fuam gloriam abutens miniftris,
ut intelligas quod Deus vult, a nemine diffipari poffe ,
nec manum illam excelfam a quoquam averfum iri: quod
fi quando ab aliquo petaris infidiis, ne confterneris ani¬
moneye molefteferas, fed {cire poflis infidias inbonum
finem exituras, tantum fi fortiter feras quæ accidunt.
Ecce hic quoque livor regnum peperit, invidia conci¬
liavit diadema, ad thronum perduxit, atqueilli ipfi qui
ftrucbant infidias, auxiliantes promoyerunt ad illiusim¬
perii magnitudinem. Et is quidem cui ftructe fuerant
infidiæ regnumadeptus eft, hiveroqui ftruxerant, fer¬
vietunt. Adorabatur ille , hi adorarunt. Itaque quum
tibiacciderint acerba continuaquemala, neturberisne¬
quemolefte feras, {edex{pecta finem, Omunino contin¬
get
Gen.
37»