Page 54 [54]
1Cor,
dientium falutem haec omnia compofuerunt; quos ab
initio Deus dignatus eft gratia Spiritus. Siquidem hi}
gui funt a Chuftoalieni philofophi , dicendi artifices,
rhetores ac librorum conferiptores , non quodin com¬
mune conducit querentes, fed illud fpeétantes ut ip
fint in admiratione, etiamfi quid utile dixerint, hoc
quoque, quemadmodum in caligine quadam fapientiæ,
con{ueta illis occultavit ob{curitas. A poitoli vero ac Pro¬
phetæ omnia contra fecerunt , manifefta claraque: que!
prodiderunt expofuerunt omnibus, veluti communes
orbis doétores, ut per fe quifque difcere poflit ea que
dicuntur e fola le&ione, & hoc ante pronuntians Pro¬
pheta dicebat: Erunt omnes dotti a Deo, © non dicet
quifque proximo fuo, nofce Deum, quoniam omnes nofcent
z, Be a minimo ipforum uſque ad maximum eorum. Et Pau¬
lus inquit, Eż ego, fraires , veni ad vos, non per excellen¬
tiam fermonis aut [apientie aumians vobismyftertum Det. Et
iterum, Sermo meus, © pradicatio nonin perfuaforizs hu¬
mana [apientia verbis, fed in ofenfione fpiritus ac virtute.
Et rurfum: Loquimur enim fapientiam, inquit, #07 ſe¬
cali hujus neque principum hujus feculi qui corrumpuntur.
Cui enim non funt manifefta quæcunque in Euangelio
{cripta funt ? Quisautemaudiensbeatos effe mites, bea¬
tos mifericordes, beatos mundicordes, cæteraquehu¬
jufmodi defiderabit præceptorem , ut aliquid corum
difcat quæ dicuntur? Quinetiam figna, miracula, hi¬
ftorize,, nonne cuivis nota manifeftaque funt? Pratex¬
tus ifte eft& caufitio, pigritieque velamentum. Non
intelligis qua infunt: quomodo poffisaliquandointelli¬
gere, que ne leviter quidem infpicere velis? Sume li¬
Brum inmanus, lege hiftoriam omnem , & qua nota
{unt memoria tenens, ca quæ obfcura funt parumque
manifefta, frequenter percurre. Quod fi non poteris
afliduitate leGtionis inyenire quod dicitur, accede ad fa¬
pientiorem, yade ad doétorem, communica cum his
ca quæ fcripta funt, declara vehemens ftudium; Etfi
viderit te Deus tantam animi promtitudinem adhibere,
non defpiciet tuam vigilantiam ac follicitudinem; Ve¬
rum etiam fi nullus homo te docuerit quod quæris, ipfe
j
thicpure, qui quum effet homobarbarus,innumerifque di¬
ftentus follicitudinibus, & undiquaque circumfeptus ne¬
gotiis, nec intelligeret qua legebat, legebat tamen in
curru fedens: quod fi in viatantam preftiut diligentiam,
cogita qualis fuerit domi verfans.Sitempore profectionis
non fuftinuit abfque leđtione manere, multo minus do¬
mi fedens. Si nihil intelligens legebat nec deftitita le¬
ctione, multo minus poftquam didicerat. Nam ut feias,
quod non intellexerit quæ legebat audi quid dicit Philip¬
pus, Num intelligis qua legs? Atqueillehisauditis non
pudefaétus eftnec erubuit, fedinfcitiamfuam confeflus
eftaitque, Quinam poffim, wifi quis mibt vie duxfuerit.
Quum nondum haberet qui viam commonftraret, ta¬
men legebat, coque ciroconfecutuseftduétorem: No¬
. vit propenfum illius animum Deus , ftudiumque am¬
lexus eft, mifit illidoétorem illico. Verum nonadeft
Philippus, fed Spiritus qui moverat Philippum, adeft. Ne
neglexerimus noftram falutem, dileéti, hac omnia feri¬
pta funt propter nosadcorrectionem noftri, in quos fi¬
nes feculorum inciderunt. Magna adverfus peccatum
munitio eft Scripturarum lectio, magnum præcipitium ,
profundum barathrum Scripturarum ignoratio , magna
falutis perditio, nihil fcire ex divinis legibus: cares &
hærefes peperit, cavitam corruptam invexit, hoc fur¬
fam deorfum mifcuit omnia. Nam fieri non poteft, non
poteft inquam fieri, ut quis fine fruétu difcedat , qui
affidua attentaque Scripturarum leCtione fruatur. Ecce
una parabola , quam multiplicem nobis attulit utilita¬
tem? quomodo animam noftram meliorem reddidit?
Nam compluresfat fcio funt,, qui ex his fermonibus co¬
iofam utilitatem ferentes abierunt. Quod fi qui funt ,
gui non perinde magnum fruétum reportarunt , attamen
eo die quo nobisaudiendis vacarunt, omnino meliores
fuerunt. Non auremexiguumeft veliftud, unum diem
in peccatorum contritione tranfigere, &ad coeleftem
lis diebus tales fuerimus, nec defecerimus, afliduitas
audiendi magnum quoddam præclarumque bonum no¬
bis pariet.
Agite igitur, & ea quæ fequuntur vobis perfolya¬
mus. Qua funt autem quie fequuntur? Quum dixiffer
dives, mirte Lazarum nt infliller fummo digito , acvefri=
geret linguam meam, aulcultemus quid dicat Abraham ,
Fili, memento quod recepifti tu bona in vita tua, & La~
zaras fimiliter mala, & nane ifte folatium accipit , tu
vero cructaris ; Super omnia antem hac, hiatus magnus con¬
firmatus ef inter nos © vos, ut qui volunt iftine tranfire
ad nos, non poffint , neque qui hinc ifpthuc tranfire. Gravia
{unt quae dicuntur, plurimumque nobis offundunt do¬
lorem. Hoc & ipfenovi, fed quemadmodnm mordent
confcientiam, ita non parum adferunt utilitatis animis
eorum qui mordentur. Etenim fi hae nobisillic dice¬
rentur quemadmodum diéta fùntdiviti, revera ploran¬
dum effet, dolendum ac lugendam, quod nos poeni¬
tentia tempusdefeciffet ; Caeterum quoniam hic agen¬
tes hæc audimus , ubi &refipifcere licet, & commiffa
atque ex alienis malis concepto timore mutari, agamus
gratias bonitati divinæ, quæ per aliorum fupplicia no¬
ftram expergefacit fegniciem , nobifque dormitantibus
fomnum excutit. Siquidemob hoc hecante diéta funt,
netalia patiamur, Etenim fi voluiffet punire Deus, non
ifta prædixiffet, verum quoniam noluit nos adigere ad
fupplicium, ideo predicit fupplicium, ut pradiétione
eaftigati, vitemus rerum experimenta. At cujus tan¬
|
Meminiftis enim, fat {cio, quod dicebam hinc nobis
mare confiderationum immenfum aperiri. Nam hee
vox reccpifi , debiti cujufdam fignificationem habet,
eo quod recipitaliquis, quaedebebantur. Proinde fi di¬
ves iſte fceleftus ac {celerofus &inhumanus fuit, quam
ob rem non dicit ili cepifi, fed recepiftibonatua, quafi
jure illicompetierint, quafique deberentur ? Quid igi¬
tur? Videlicet hinc difcimus , quod ctiam fi qui fint
ſcelerofi , ad extremam improbitatis lineam devećti,
tamen frequenter unum aliquod, duove aut tria benefa¬
&a funt operati. Quod autem hæc non loquor € conje¬
&uris, hine perfpicuum eft. Quid enim fuit illoiniqui¬
bus, fecit boni quiddam, miferatus yiduam ipfi fine fi¬
ne negotium faceffentem, annuens poftulanti officium ,
preeftanfque quod petebatur , cohibitis qui illamafficie¬
bant injuria. Tta frequenter accidit ut aliquis vitæ fit in¬
temperantis, & tamen idem fit mifericors, autut quis
fit inhumanus, pudicus tamen. Quod fi intemperans
de bonis. Quemadmodum enim qui peflimi funt, faciunt
frequenter boniquiddam, fic & boni virtuteque praedi¬
tur fe cafum habere cor? Aut quis confidet fepurum efe a”
peccato? Quoniam igitur verifimile eft divitem illum, e
licet ad extremum malitiæ proveétum, aliquid feciſſe
boni: contra Lazarum tametfi fummam virtutem præ¬
ftitiffet, aliquid tamen leve deliquiffe: vide quomodo
declaravit utrumque Patriarcha dicens, Recepifti bona
tua, © Lazarusmala. Etta, inquit, etiam fi quid bo¬
ni fecifti, fi qua merces tibi debebatur, hæcomniain
e
rebus profperis utens, multoque rerum fucceflu gau¬
dens. Et hic fi quid malifecit, omniarecepit, quum
fame, inopia, extremis malis affligeretur. Itaque ve¬
ftrum uterque nudus huc pervenit, ille peccatis, tuju¬
ftitia, quam ob rem & ħic merum habet folatium, tu
inconfolabilem fuftinescruciatum. Etenim cum exigua
funtleviaque benefa&ta nobis, ingensautem & immen¬
fum peccatorumonus, deinde hic profperitatefruimur,
neque quicquam patimur acerbi, prorfus nudi deftitu¬
tique benefactorum praemiis hine difcedimus, ut qui
5