cá¬
mY YOS
Rep
TpOTɬ
PUY,
ipfius gloriam relaxare peccata, multo magis hoc nunc
erat facturus, & maćtationem hanc acceptam kabuifiet,
ac multitudinem peccatorum veftrorum deleviffet. Cæ¬
terum, quoniam ut apparct, vos perpetuo averfatur,
palam clt quod per hanc iram ac perpetuam dereliétio¬
nem, demonftrat etiam vehementerimpudentibus, cum
quiavobisoccifus eft, non fuiffe tranfgreflorem Legis,
ied ipfum Legis conditorem, &innumerabilium bono¬
rum auctorem yobis adyeniffe. Eoque yos qui impie fe¬
ciftis adverfus illum, in contumelia & ignominia degi¬
tis: nos vero qui illum adoramus , honore yos omnes
præcedimus, perque Dei gratiam, venerabiliores vo¬
bisomnibus fumus , &in majore dignitate conftituti. Et|B
unde liquet, inquiunt, quod nos repulit Deus? Quæfo te
etiamnum opus eft hoc verbisdemonftrare, quum ipfa
res clamitet, ac vocem tuba clariorem emittat, tum
per urbis everfionem, tum per T'emplideftructionem,
tum per cetera omnia. Verum homines, inquiunt , no¬
bis hæc intulerunt, non Deus. Imo Deus ifta potifli¬
mum effecit. Quod fi hæc hominibus imputas, illud
rurfumconfidera, quod ut homines iftafuerintaufi, nifi
Deo placuiflet , haudquaquam potuiffent ad effectum
perducere. Quum igitur rediffet ille barbarus totam
Perfidem fecum ducens, fperans fore ut univerſos ex in¬
fidiis adortos caperet , civitatem totam velut fagena
quadam ac reti conclufam habebat: tunc demum, tum| C
inquam, quoniam Deus erat vobis propitius, abfque
bello, fine confliétu, fineprælio centumoétoginta mil¬
libus militum interfeCtorum Affjriorum apud vos reliétis,
ita fugit, ut fatis haberet fi folus evaderet incolumis.
Verum & alia bella innumerabilia frequenter iftumad
modum judicavit Deus: itidem & nunc nifi ipfe effet qui
femel vos deferuit, haudquaquam potuiffent civitatem
veitram diruere ac Templum yaftare, nequaquam huc
ufque tanto tempore manfiffet folitudinis calamitas, ne¬
quaquam vobis {spe conantibus inftaurationem conatus
in vacuum ceffiffet.
Jamnon ex his folum, verum etiam exaliis conabor
vobis facere fidem, quod non fuapte virtute vobisifta
fecerunt Romanorum Imperatores, fed quia Deum ha¬
buiftis iratum, qui vos deferuerat. Etenim fi quod ge¬
ftum eft humanum erat opus, oportuit veftras calami¬
tates excidio finiri, nec longius proferri veltram igno¬
miniam. Ponamus enim juxta veftram fententiam , mae¬
pia ab hominibus fuiffe fubverfa, civitatem dirutam,
altare dejeétum, num & illudab hominibus fa&um, quod
Prophetz ceflarunt ? num & Spiritus gratiam fuftule¬
runt? num alia que apud vos fuere magnifica deftruxe¬
runt? veluti vocem de propitiatorio reddi, vim un¬
ctionis, declarationem quæ fiebat in lapidibus Sacerdo¬
tum: neque enim Judaica Religio origines omnes ha¬
bebat ex inferioribus , fed plures ac magnificentiores
fuperne e coelis. Hoc autem dico: Permifit facrificia
fieri. Altare quidem erat exinferioribus, quemadmo¬
dum gladius & ligna, nec non Sacerdos. Cæterum
ignis venturus in adyta illa viétimafqueconfumpturus,|
e fupernis habet originem. Nec enim homo inferebat
ignem in Templum, flamma e fublimiimmifia fuo mi¬
nifterio confummabat hoftiam. Rurfum fi quando co¬
gnofcendum erat aliquid, e propitiatorio, vox que¬
piam e medio Cherubim prodibat , preedicens futura.
Rurfus e lapidibus quierantin pectore fummi Sacerdo¬
tis, id vocabant declarationem, relucebat fulgor qui¬
dam futura fignificans. Præterea quoties effet aliquis
inungendus, devolabat Spiritus gratia , & infiliebatin
unguentum. Hæc autem adminiftrabant Prophetæ.
Quin & nebula frequenter & fumusadyta corripiebat.
Traque ne Judai perfriĉta fronte hominibus imputarent
{fuarum rerum vaftationem, non folum civitatem Deus
paflus eft dirui ac Templum vaftari, verum ctiam illa
quæ cælitus habebant originem È medio ſuſtulit, vide¬
licet ignem, vocem, e lapidibus reddi folitum fulgo¬
rem, & bujusgeneris aliauniverfa. Proinde quum tibi
Sudans dixerit, homines nos expugnarunt , homines
infidiis adorti funt, dicito illi: Profeéto nequaqaam
expugnaffent homines , nifi Deushoc permififlet, Ve-|
& ignem exalto devehi vetuithomo? Num vocemaffi¬
due ex propitiatorioaudini folitam inhibuit homo? Num
declarationem in lapidibus, num facram unétionem ?
num cetera omnia fuftulit homo? An non Deus hee
omnia fubmovit? Nemini non perfpicuum eft, fed qua
de caufa fuftulit? An non manifeftum eft ideo fecifle ,
quod vos odiffet, quodque femel averfatus elfet. Ne¬
quaquam, inquiunt , fed quoniam civitate caremus,
ideo caremus & iftis. Quin potius, ut exabundantiim=
pudentia illorum oraclaudamus, age & hoc Scriptura¬
rum teftimoniis demonftremus, quod Templi appara=
tus non fuerit caufa deftruétionis cxterorum a Prophe¬
tisprædiétæ, fed ira Dei, & quod magisetiam ipfum
provocarint infanientes in Chriſtum, quam tum quam
vitulum adorarent. Nam quum vaticinaretur Mofes 5
nec Templum erat, nec Altare, fed quum perfifterent
in innumeris impietatibus, tamen Prophetiæ donum
non ceflavit. Verum & hic ipfe egregius vir, & alii
rurfus præter hunc feptuaginta tum exſtitere Propheræ :
necid folum, verum & poft datum Templum reliquam¬
que totam culturam : deinde hoc incenfo , cunétifque
deportatis in Babylonem, rurfus exftiterunt Ezechiel &
Daniel, qui nec Sancta Sanctorum afpicerent, nec Al¬
tariaflifterent , fed in media Barbarorum regione & im¬
purorum hominum confortio agentes Spiritu repleti fu¬
tura prædicebant, idquede rebus multo tum pluribus,
tum admirabilioribus quam præceferant, ac divinam
vifionem viderunt, quatenus ipfis videre licuit.
Itaque dicite mihi , quam ob caufam non habetisnune
Prophetas? An non perfpicuum eft hanc effe caufam,
quod Deus vos repulerit? Sed quam ob caufam repulit?
Clarum item &hoc, quod ob illum crucifixum, & im¬
pium illud facinus. Unde hoc liquet, inquis? Ex hoc
quod quum ante hac impie viveretis, nihil non obtine¬
batis ; nunc vero quum videamini modeftius vivere poft
erucem, atrocioresluitis poenas, neque quicquam co¬
rum contigit habere que prius habebatis. Urautem &
ipfis Prophetishoc evidenter & exprefle teftificantibus ,
prefentium malorum caufam intelligatis , audite quid
dicit Efaias, quomodo preedicit fimul & yenturam omni¬
bus per Chrittum beneficentiam, & veftram improbam
ingratitudinem. Livore, inquit , ejus nos fanati fumus, fa¬
lutem indicans per crucem omnibus oblatam. Deinde
de noftri fimilibus loquens {ubjecit: Omnes ut oves aber¬
ravimus, homo in via fua erravit. Tum crucis modum
& ut agnas in confpettu tondentis ipſum y fine voce fuit.
Hic non aperit os fuum. Er ubilicethoc videre? In nefa¬
{to pratorio Pilati, quumtam multa, inquit , teftimonia
xit ad illum prafes: Audis quam multa in te teffificentur © 27.
Ferum nihil refpondit; fed fabat tacitus. Hoc olim cali¬
tus afflatus Propheta dixcrat : Sicut ovis ad occifionens
ductus of , C ficut agnus coram fe tondente mutus. Poft
hæc exponens iniquitatem ìn prætorio perpetratam, ait:
In dejettione ejus judicium fublatum ef. Nemo tum illi
juxta juris rationem dè illo fuffragium tulit, fed falfa po¬
tiusadverfus illum recipiebant teitimonia. In caufa erat
quod tum nolebat elabi. Nam fi voluifet, omnia tur¬
balfet, concufliffetque. Etenim fi id temporis quo pen¬
debatincruce, {axa diffcidit , orbem terrarum obfcura¬
vit, Solis radios avertit, noctem medio die per univer¬
fam terram induxit, idem potuiffet in prætorio facere.
Verum noluit, manfuetudinem ac lenitatem exhibens,
Eoque dicit : In dejectione illius fablatum efi judicium.
Deinde demonftrans, quod non effet unufquilibet e
vulgo, fubjecit : Generationem ejus guis enarrabit ¢ Quis
enim eft? De quo dicit : Tolletur de terra vita ejus.
Ideo & Paulus dicit: Vita noftra ebfcondita eff cum Chri- Col z;
fio in Deo. Quum apparuerit Chriflus vita noftra, tune
vos apparebitis cum illo in gloria. Sed quod dicere pro¬
pofueram ut demonftrarem,quod propter hunc fuftinue¬
rint pracfentia mala, tempus eft ut iplum Efaiam indu¬
camloquentem. Ubinam hoc eft, inquis? Poftdiétum Eſa.s
pretorium, poft occifionem, pofkaflumptionem, ubi
dixit ; Tolletur de terra vita ejus, & fubjicit : Er dabo
Tom. VIII, E im