Page 81 [81]
10
iI
12
13
ps 14
(48616
17
18
MEET
My) SV poudre Autore ofde yore 6 Taie UT) ay pela
tere) Tpi TS as alto Té, OTS Sy mporesge=
ote epee” Maree ipy o èv ters pavos, ayo hires TÒ
evapo EAvérw 4 Basircla ox: Verbano To Sern
os 3, de è Spad, xal ir) te yis. Tov ¿pray npiv Tov
emisoray dos yui Tipo. Kal Des iv Td ÖDEM ore
AH ws xal juei 2O leey TON DE NET AI UV. Ka}
pn cicevéeynys nuas cis Tepr, dN jinai jwis dirò
TS movipe' 071 08 ts 4 Parnelaz na) i divas, to) ý
deka eis rdc albivas. ‘Ab. “Edy yoo Oir Tals dlp
Tos Ta wapomrouere dira, dQice na) úp d mathe
Ud d spovios. Edv X uy d@ïre rot dvbpérois vo
Tonantinare ari, Sd 6 Tore Suv dpyoe Ta
TUPUTTONATE Ua. lOray dù VAS EUNTS 5 ui yiverde
drap of voroxpire! cxvbewarol a@owilecr yor to mpocw¬
Ta AUTAN y imos Davaor Tois avBporois vysevovres* du
Asya Jui y ori bwexxos Tov pcboy airdy, SV dE yysevuv
> / \ \ EN / / È di
danerbal cx THV KEDRANV 9 KAI TO TPOTWTOV T8 vida O¬
Tos ph Davis 705 avbporto vysevovy cArw TÒ Topi
og Ta évxpumra Lo) 0 matie oe È PAeroy èv TO UPVITO I)
dmrodure cos ey TH dava. Mi Suoavupiere vuiv Sy¬
coupss en) tis Yisa owe cys na) Reacts parles xx
ome «rere dloplocgs no) NETTE. Onocupilere dE
DU Syoavess èv youve y dms dre one dre Ppéoris dvavi¬
Cel y nell das ATTO $ diopirosan de xrtreeciv. “Ows
yd
Auguſtinus philofophatur hic jn numero ternario , Theophyla&tus
& Chryfoftomus non attingunt, Nam quod wirsvri ce, id eft,
pofcenti te, yertit perenti abs te, reéte fecit¬
40 Ne avertaris) un émospupie, ne averferis, ut legit Augu¬
ftinus, hoc eft, ze rejicias. Quanquam & avertor repevitur, ut
fit verbum depofititium , fed in carmine ufitatius » ut apud Boé¬
unum i
Eheu quam furda miferos avertitur anre!
Sicut praverritur.
. 41 Diliges proximum tuum\ Græci rdc ranclo, appellant fami¬
liares, & quibufcum habemus arétam ac domefticam confuetudi¬
nem , non folum cogzazos. Neque enim eft fuperlatiyus gradus
apud illos,
42 Et odio habebis inimicum} Hoc quoniam non legitur in ve¬
teris Inftramenti litteris , quidam interpretantur hanc effe additio¬
nem Pharifeorum, non Scripturam, Idem pradicant de cateris
articulis, quafi Chriftus nihil addiderit præceptis legalibus , fed tan¬
tum explanaverit. Certe divus Auguftinus in priore libro , quo
enarrat hunc locum, fic refert , quafi reperiatur in Sacris Libris ,
fic enim ait: Nec quod in Lege dictum eft , oderis inimicum tuum ,
vox jubentis jufto accipienda eff ; fed bermittentis infirmo. Tale ,
nimium , erat Judeorum vulgus. Quemadmodum autem in
irafcendo accipimus topum, itidem & in odio receptus nodum
explicat. Certe Chryfoltomus fatetur , Dominum olim non exe¬
giie ab infirmis, quod fuo tempore preecepit jam inftru&ioribus.
43 Diligite inimicos veftros) Pot hac verba, particalam ad¬
dunt Greeci codices, inter quos & Theophylactus, quam in noftra:
editione non reperio : edacyeize 784 setapomevss vas s id elt,
bene precemini devoventibus vos. Quam fane nec Hieronymus
addit, nec Chryfoftomus. Proinde haud fcio , an eam ftudiofus
aliquis ob affinitatem fententiæ ex Epiftola Panli ad Romanos
hue ad{cripferit, Nam hac occafione comperimus locos aliquot
immutatos.
44 Pro perfequentibus EF calumniantibus] ternpeativior xa)
acovray: quorum utrumque pene idem valet; nam éarpere Grae
cis dicitur izfultus proprie #7 bello, quafi dicas , impera , ab” Apns
-Mars liinc ditum apparet Verbum ézmséco, quod eft vexo , five
vim facio, & impeto, Sed quoniam Græci docent imnpsčrær non¬
nunquam idem yalere quod Bagyas, nos vertimus ledunt.
45 Qui folem fuum) art roy natov, id elt, quia folem ſuum.
Licet refragantibus exemplaribus Latinis. Et fieri poteft, ut Inter¬
pres pro ox: legerit ds, five 6515. Quanquam hoc nihil refert ad
fenfum. Et dvaséarer, ree circumlocutus eft, oriri facit , five
expromit. Item, pluit, Græcis eft Bptyer, rigat. Rurfun :
46 Quam mercedem habebitis | Grece eft tyere, id elt, ha¬
betis , præſentis temporis , ut rei fignificatio fit, non temporis.
Porro mercedem pro gratiz poluit.
47 Et publicani) save, id eft, qui vectigalia redimunt ,
unde & redemptores dicuntur. Genus hominum olim infame apud
Judæos, nunc apud Chriſtianos cum primis honeftum. Nec id
fane mirum, cum inftitores ac menfarii omnibus pene &ntepo¬
nantur apud utvinfque Reipublice finmmates , quos nec Atiftore¬
Jes, nec Tullius inter honeltos cives haberi yult. Nec elt , boc
faciunt, {ed ro abr, id elt, idem faciunt, Et faluraveritis, et
acméryob:, quod non eft fimpliciter falutare, fed ofenlo EF com¬
plexu falurare ; quod olim ex more fiebat inter amicos, non fo¬
lum apud Judæos, verum etiam apud Græcos & Romanos, Alio¬
qui vulgare eft officium obvio dicere falve,
48 Fratres vejtros) Rlerique Græci codices habent 785 piass
Und» id et, amicos veftros. Verum Judai fratres appellant
quomodolibet cognatos: atque ita legit Hieronymus.
49 Quid amplius facitis) ci mepiccdy, quid extminm, aut quid
Supra cateros,
50 Nonne EF Ethnici) Rurfus hoc loco nonnulli codices Græ¬
ci habent 7e2dyer, id ell, publicani, Caterum ex interpreta¬
tione Chryfoftomi deprehendere licet illum Erhnicé legiffe, cum
D
où:
A pientem mutuum accipere 40 abs, te, ne averferis.
| Audittis quod diétum fit: 41 Diliges proximum tu¬
lum, 42 & odio habebis inimicum tuum. At ego
leo vobis: 43 Diligite inimicos veftros , bene pre¬
|cemini devoyentibus vos, benefacite iis qui vos odio
profequuntur, &orate pro iis 44 qui Jaedunt & in¬
{ectantur vos. Ut fitis filii patris veftri, qui eft in
coelis : 45 quia folem fuum exoriri finit fuper malos
ac bonos, & pluviam mittit fuper juftos & injuſtos.
(Nam fi dilexeritis eos qui diligunt vos, 4° quod
premium habetis ? nonne 47 & publicani idem fa¬
ciunt ? Et {i complexi fueritis 48 fratres veftros tan¬
‘tum, 49 quid eximiuni facitis? so nonne & publicani
B| fic faciunt? 51 Eritis igitur yos perfeĉti , quemad¬
modum pater vefter, qui eft in coelis, perfectus eft.
45
48
ram hominibus, * quo {pe&emini ab illis : aliogui
3 premium non habetis apud patrem veltrum, qui
left in cœlis. Ttaque quum preftas eleemofynam,
|ne tubis canatur ante te , + quemadmodum hypo¬
| critæ faciunt in conciliabulis & in vicis, ut glori¬
| ficentur ab hominibus: amen dico vobis, 5 habent
mercedem fuam. Caterum tu quum præftabis elee¬
| mofynam, 6 nefciat 7 finiftra tua quid faciat dexte¬
ra tua: Ut fit tua eleemofyna in occulto : & pater
iC tuus
| ait: Propter quod etiam hic Gentiles €5 publicanos products in me¬
dium, wt talibus Difcipulos comparando perfonis etiam pudore ad
virtutem accendat. Certe Theophylactus reperit hic teadvat,
|id eft, publicani. Nam Ethnicus Gentilem fonat , qua Greca
| voce yidetur Interpres deleGatus , ob id, opinor, quod gensilis
| aliud. quiddam fignificet Latinis auribus; nempe gentis afinitate
| conjun&um. Ac rurfum, non eft hic, hoc faciunt, fed fic fa¬
| ciare, St0s rotto : E
| _ $x Hflote igitur vos) Erede, id eft, eritis. Interpres leoiffe
| videtur ëse. Omitto, quod ó cols spevois, quod vertere fo=
let, qui eft in ceelis, nunc mutayit, ceeleffis: Cæterum conjun¬
Gio EF , ficut EF parer, non additur apud Græcos: Tantum eft;
ficut pater vefler cælefis. i
I E juftitiam veflram] Grecis eft tacnpordiyy , id eft,
D cleemofynam , non juftiriam ; ut refpondeat quod fe¬
| quits: Cum ergo facis eleemofynam. ira legit & inter¬
pretatur Chryfoftomus & Theophylaéus. Tametfi Hieronymus
Juftitiam legit , ſed interpretans eleemofynam. Atque item Au¬
guftinus fermone fecundo de yerbis Domini ex Mattheo fimilis
ter interpretans ut legit, Illud obiter admonendum, Latinos
ufurpantes Greecam eleemofyna vocem , fraudare illam una fylla¬
ba, cum Græcis habeat fex fyllabas. DE
‘| 2 Videamini ab eis) Auguftinus co quem modo citavimus lo¬
| co indicat hanc païticulam fic addendam orationi fuperiori, ut fi¬
‘nem fignificet conjun&io yt, non fequelam. Neque enim ves
| tat confpici re&ta fa&a, {ed non yult hoc animo fieri. Apud La¬
| tinos enim hic fermo anceps elt, uz videamini, id eft, fic ut via
| deamini , aut hoc animo ut videamini, Cæterum Græcis nulla
eft amphibologia , xpbs 73 Seabijves. Rurfim in eo quod fequitur,
3 Mercedem nen habebitis) Verbi tempus mutayit, #z exere 5
(id et, zon habetis, “
| 4 Sicut hypocrite] Hæc quoque de vocum eft numero, quibus
E Interpres videtur deleétatus. Alioqui ÿæ7oxp1745 Græcis hiferionens
fio hoc eft, qui fiéta perfona fabulam agit apud populum,
| quos eofdem aéfores yocamus. Unde quam nos prowunciarionem ;
laut adtionem dicimus , illi varexpicsy appellant. Quanquam quif
quis quovis modo fimulat ac fingit , Aypocrétes vocari poteft;
Unde Paulus, ¿yáæy dvvmoxpitos, id eft, charitas non fitta, (i
mulandi nefcia. Caterum quod ad hiftrionicam gefticulationem
attinet, belle quadrat quod modo dixerat ; 7195 7ò Seedvei, id
eft, ut fpectentur , quod a&orum eft, & hinc theatrum. Quis
enim mimes; quis hiftrio minus-eft id quod videtur , quam ilti,
qui inani labiorum mom & -vocum ftrepitu videri volunt pre¬
cari Deum, cumque illo colloqui » Aut qui Judaicis cærimoniis
fanétimoniam mentuntur ? Rurfum quod hic vertit, iz fya
gis, apertius erat, iz conciliabulis. Significat enim conven
la, quæ folent fieri in plateis, ac foro, feu triviis. Et Vicos hoe
loco intellige , non eos qui non ſunt oppida , fed in quos dividi¬
tur urbs. Nam paulo pot meminit platearum, qua proprie di¬
cuntur viæ latiores, in quibus folent fieri plebis conyenticula vana
qua diétione philofophantur quidam; quod impiorum civitates pla¬
teas habent, quum via yirtutis fit aréta, “Ad hac:
5 Receperunt mercedem} cmiyurw , id elt, habent; five tn¬
lerunt, Nam datysri fonar quod alicunde fit acceptum.
6 Nefciat finifira tua) Greece due fint dittiones, ay Yara,
ne feiat, È
7 Nefciat finiftra tua quid faciat dextera} Non abfque figura
di&um eft , fed daepCorixds 5 quali dicas, Ipfe nefcias, quad
facis, fi fieri poteſt , tantum abfit, ut aliis oftentes. + Risuram ans
notavit & Chry(oſtomus homilia x1x. & hune fequutus Theo¬
phylaus. Cxterum addunt Graeci, € to Qavepe y id eft iz
\propatulo, five in aperto. Quod tarnen Aùguftinus negat fe con¬
0¬
4
perifle in Græcis codicibus, & ideo nec exponendum arbitrator:
'Theophyla&tus'interpretatur etiam, & aver, quum manifefta¬
buntur omnia bona malaque opera, © Mihi gèrmana letio vide¬
tt, quam probat Auguftinus, L
Tom. VI € $ Reda
CS