Page 73 [73]
DS
a
~z
N
m
ri dÈ TpOby aves Fy olxr(deo xen) PAA yp. Tore ele
mopevero mpos ary Tepora, ta) rêve dala ua)
Tare y mepiywpos +8 ‘londdve. | Ka) amrlCovro ey TA
opda úm auré ééouoñoys meer Toe duoprias Tä.
‘Way dè moArds tav dapicolay za) Saden
1 > * 4
io epope¬
A NE des
vss tm) To Paie airs,
7 elmey wirog y Dsyvywato
EXJOVAV » Tio Vatdertey Upi Duyeiy oro rig mernrsons óp¬
yis. Tlowmoare Sy noparss oklse Tis peroolag. Ke) pr
déËnre atys êv tavrot s Maærépo čyouev rov ACpudw.
Acyo ya Viv oT diyaras 5 Osc eu TA Ma Trav
year Téva TA ‘Apadu. "Hey dè noih otin Tpos THY
pilav Tüv déydpwv xerras. Tay Zy Devdpav un moiky xorparoy
Hao 5 eKKOmTET HL Kos) Ei mie Barrera Eyo mèy
Barrio Juas ev Wome ig perevosavi ó dè dwico jus ¿p=
yowe¬
uidem Judaic. Antiquit. lib. decimo feptimo cap. ultimo ita re¬
ert: Cafar antem , videlicet Cajus , Tiberii fuccefler, veniente
Archelaos aliquibus accufaroribus adftantibus cauſam hinc inde co¬
gnofcit è fed ubi Je parum expurgat Archelaus, in exfilium tra¬
di pracipitur > -in Vienna Gallie habitaculo contributo : pecunias
vero ejus vationibus jufît applicari fifcalibus, De fratre hujus
Axchelai Herode Tetrarcha ita memorat idem Jofephus lib. de¬
cimo ođtayo cap. decimo fexto : Tenc Cefar veram credens accnt¬
Sationem , Tetrarchiam ejus abfiulit, ES Agrippa regno conjunzit,
Jed etiam omnes ejus opes Agrippa contribuit: iplum autem eterno
condemnavit exftlio, habitaculum ei conflituens in Lugdunenfi
Gallie civitare. Hæc Joſephus. Unde confequitur aut Hiero¬
nymum fuiffe memoria lapfum , aut iocum efle depravatum in
Commentario, aut Jofephi codices non carere vitio, Judæamshic
pro parte regionis Judaicæ pofitum admonuimus antea.
19 Timuit illò ire] ¿xe carente. illo adyerbium eft, etiamfi
in vetuftiflimis codicibus fcriptum eft iue. Nec elt ire » fed
abire , merde.
20 Bt admonitus| ypauarirdsts dt zar dvee. Miras hujus
Interpretis delicias , quod modo verterat refponfo accepto, nunc
transfert admonitus. Divs Hieronymus putat paw dici,
quoties Deus per {e refpondet.. Nec eft, WS refponfo accepto , fed,
Jed accepto reſponſo , licet reclamantibus exemplaribus Latinis.
Quanquam minutius hoc , velut & illud, £a80y zarelenoey , pro¬
Jetus habitavit, fiye, venit EF habitavit Etiamfi in nonnullis
codicibus et ¿xa
21 Per Prophetas, quoniam Nazareus] diè rèy TlpoPardy.
Solitus citare nominatim au&orem prophetia , nunc in genere
dixit, per Prophetas , quod V Hebrwis fanéius five confecratus
dicitur juxta Septuaginta. Et non uno in loco, fed paflim Ghri¬
ftus anétus dicitur, quando de illo fcriptum et : Cum venerit
Santtas fai wi, celfabit unito veftra. Symmachus /epara¬
«tum vertit. Alii floridum exponunt : NX) zezer enim Hebræis
fios vel ger » ut Septuaginta verterunt, dicitur: verum ¥ illud
per y fcribitur. Hue refpicientes aliqui, dum conantur hoc tefti¬
monium ad cettum referre locum , fumptum putant ex Efaiæ
cap. undecimo: Æt egredietur virga de radice Fefe, EF flos de
radice ejus adfcendet. Porro VI], quod foli Septuaginta tranftu¬
D
slerunt radicem, Aquila, Symmachus, ac Theodotion verterunt
xop», id eft, flirpem five truncum. In hanc ferme fenten¬
tiam Hieronymus, qui locum hunc annotavit, & in libello ad
Pammachium de optimo genere interpretandi. Chryfoftomus homi¬
lia in Matthæum nona exiftimat hoc oraculum addu&um ex ali¬
qué yoluminum, quæ yel negligentia vel impietate Judæorum,
yel temporum ac bellorum injuria perierunt. Mud addam, da,
id eft, quiz, conjunéio hoc fane Joco fuerat omittenda, nifi
xeddidifler hunc ad modum, quod Nazareus vocandus effet.
I Ocnitentidm agite |) Mezavocizse Quod plerumque” vertit,
Pœnitentism agite Opinor quod Pænitete, five Pænitemi
parum Latinum videretur : quanquam & fic vertit alicubi.
At noftrum vulgus putat efle prenitentiam agere, præſcripta pœna
quapiam luere commiffa : quod apud Chiiltianos, qui publice
peccaflent, ejeéti e confortio , propalam affligerentur. Eaque Gs
tisfa&tio , five pæna , pænitentia vocari cæpta. Qua quidem ex
re, non mediocris error; Theologis quibufdam, qui quod Augu¬
ftinus de peenitentia, hoc eft, publica fatisfatione, fcripfit, ad
animi dolorem,quam contritronem vocant, detorquent, Alioqui uerd¬
rosa dita efk a meravosiv , hoc ell, 4 pofferins intellicendo : ubi
quis lapfus, re pera&a, tum demum animady ertit erratum ſuum,
Quæ juxta proverbium Homericum, Prudentig lultorum eft. Eo¬
dem fpeétat alterum proverbium, devzendy Qpovziday auewosay.
Unde quod nos legimus, paniter me fecijje hominem , Augullinus
de Civit. Dei libro decimo quinto cap. vigefimo quarto pro peri
tuiĝ legit recogitavit , juxta fidem vetufiflimi codicis. Indidem
di@arett pereziaeie : quum focordes in re peragenda , fero in¬
cipimus effe attenti, jam admoniti noftris malis. Grace vocis
elegantiam annotavit Tertullianus libro adverfùs Marcionem fecun¬
do: Nam EF in Graco, inquit, foro penitentia nomen non ax de¬
liéti confeſſione , fed ex animi demutatione compofitum efl. Meo
judicio commode verti poterat, Refipifcite, five Ad mentem re¬
dite. Siquidem vefipif@it, cui vita ſuperior diſplicet. Cwæterum,
poenitentiam agere, pio affici ducique paritudine, ut nolim pro¬
nunciare barbarum ac folæcum , ita non memini legere apud pro¬
bos Au&tores. Aftus penitentia, pro dubtus penitudine , femel
eft apud Suetonium. Et apud Plinium in Epiftolis , panitontie|
pænitentiam egit , reperitur, fed addito caſa paterno. Sic enim}
dixiffe videtur, porzizenziani agere, pro panirere : quemadmodum
dicimus ,. vitam agere, pro vivere. Abfolute pofuit Valerius Maxi¬
axus cap. de fapienter di&tis ac faĉtis : Ref,
à i
ondit , utrum horum
? i
Capa TI 18
A |laum regnare in Judea loco Herddis patris fui, 19
timuit illuc abire : fed oraculo 2° admonitus in {o¬
munis, feceffit in partes Galilea. Ac profe&us habita¬
E ae SPS 4 3°
vit in civitate quæ vocatur Nazareth : ut implere
SS rar
tur quod dictum fuerat per 21 Prophetàs, Nazareus
vocabitur. Jona
Baptifta, praedicans in deferto Judexz, Dicenique,
1 Poenitentiam agite vite prioris: 2 in propinquo cit
enim regnum coclorum. Nam hic eſt ille de quo
dixit Efaias Propheta , qui ait , 3 Vox clamantis
in deferto, Parate viam Domini, rectas facite ſemi¬
tas ejus. Ipfe vero Joannes 4habebat indumentum
fuum e pilis camelorum , & zonam pelliceam circum
lumbos fuos. Porro s cibus illius crant locuftæ &
E mel
feciffet, penitentiam aStarum, quod ex iis, que mox precedunt y
facile liquet, cujus rei fit pænirado. Veluti quum dicimus, duxi
uxorem , fed poenitet, Fabiuslib, nono indicat Salluftium feripfifle 5
non peniturum , pro non ailurum pœnitentiars. _ Cexterum non
admodum airifit periphrafis, Vite prioris pænitentiam agite, auts
Delittorum penitenviam agite. Et tamen erant homines pii juxta
ac eruditi , quibus circumitio magis placuit, ne quis calumniare¬
tur, ut nunc funt mores ac tempora, poenitentiam ab Eyangelio
profligatam. Quanquam fon protinus ideo profligatur falubris
illa fatisfa€tio , qua comitatur refipifcentiam , ac lachrymis put
que officiis delet, & quodammodo penfat delictum , fi Greca
vox, nonafeza, utquibufdam videtur, duéta peenitentia, quum
probabilius fit duftam a pone tenendo, fed a refipifcendo >, Hu
tataque fententia deducitur, Nos igitur utrunque yertimus, Ut
omnibus quantum licet gratificemur: 1
2 Appropinquabit enim) iyyizer. Dubium nonett, quin er¬
rore librariorum acciderit, quod perpetuo pene legarur futurum
pro præterito, in hoc fane verbo, cum fit appropinguavit, At
que ita citat Chryfoftomus homilia decima quarta. Id eo frequenz
tius accidit, quod nonnullæ nationes præpofte vice b pronun¬
ciant v, & contra, ut vivere piro bibere, bibere pro vivere.
Quanquam in hujufmodi verbis Græci nonnunguam abutunmi
preterito vice praf(entis. Mollius erat, infat, five adefi, five
in propinguo eft regnum Dei. Nam id elt 4propinquaffes im pro¬
binguo effe. Siquidem Judæis adhuc in umbris & ceremoniis vera
fantibus adyentabat quidem , fed eminus, Certe appropinguas
vit præteriti temporis fcriptum reperi in yetuftiflimis exemplari¬
bus Latinis in hoc <onfentientibus , atque etiam in excufis pleriG
que caftigatiovibus. Subindicayit & Origenes verbum sappropin¬
quavit non ad tempus, fed ad aétum referri, homilia in Mate
theum prima. In uno Donatianico erat, appropinquat.»
D 3 Vox céamantis } Ipſe Joannes Baptita apud Joannem Eyan¬
geliftam teftatur hoc: de fe di&um. Eft autem apud Efaiam cap.
XL. confentiente Hebyaica veritate cum Editione Septuaginta: nifi
quod Septuagiuta non repetunt , #7 folétudine, Gizeca lichabent,
Davy} Bodyaes tv 2h épi , ‘Eroiudrare rv dey Kupis, ed0cizs
morire Tas ToiG8s TS OS 1a. Porro quod apud Prophetam
el, Dei noftri, Evangelita fenfuna veddens, non verba > pofuit
ejus. Cæterum parare, Græce elt, ézoipecare, hoc eh, prom¬
ptam, paratam; ED expeditam reddite. Hebraica vox 25 pro¬
prietatem habet, ut fignificet viam apertam EF oculis intuen¬
Vium confpicnam facere, a verbo 1133, quod eft reperiti Oba
ftant enim affeétus mundani, quo minus homines yideant Chri¬
ftum adyenientem : quibus fublatis , jam cen preparata yia Do¬
mini, confpicitur adveniens falus.
4 Habebat veflimentum de bilis] fune curs, id elt, indu
p | Pentum fuum , &e pilis magis quam de pilis: deinde cameli ,
non camelorum. Quanquatn hae non magnopere faciunt ad fen¬
tentiam: tamen quo Scripture fervaretur integritas, non abs re
putavimus admonere. Et zonam Grace dixit, pro cingulo: ta¬
methi zoze yocabulum Latinis receptum fcio.
s Eſcæ autem) pon, id ek, five «iron, EQ
nutrio. Quod Interpres vertit locuffas, Græce funt à vox
inde dicta , quod id animal fummas ariftas advolans depaſcatur,
Coaĉtior enim videtur etymologia , quæ &xpiðæs hine dictas exi¬
ftimat, quod exiguo fint capite , quaſi dxapides. Theophyladus,
quem quidam titulo decepti pütant Athanalum eſſe, indicar ¿zoi¬
das herbæ aut fruticis greftis genus intelligi poffe, non animals
divus Hieronymus fuper hac voce nihil annotavit , non tacitu¬
rus, opinor, fi de frutice fenfifier Evangelifta. Hilarius autem,
atque etiam recentiores Rabanus & Lyranus animal accipiunt:
Qui àxpidæs nolunt elfe animal, vocem ditam exiktimant a par~
ticula Græcis augente « & ype, quod eft edo, inde fruticem aug
oS
> herbam ditam ypesiy , quod. virens etiamnum edatur ab ani¬
È | mantibus. Quanquam hæc etymologia rectius quadrat in animal;
quod fegetes depopulatur , quemadmodum legimus Exodi de
mo. At Ælius Dionyfius negat Atticis herbam ypésw dici, fed
zesty, quanquam hee adhuc multum abfunt ab acridibus, nec
huc pertinet, quod quidam tradunt, expidec dici panniculos ab
avena dependentes. Vernm hee utcunque habent, apud Latinos
certe veteres, non memini legere locuftam pro frutice aut herba
fed tantum pro azimanre , quod geminum memorant, terelve
ac matinum, Illud' probabiliter collizitur cx iis, que de locuitis
prodidit antiquitas , eas fuiffe non per omnia fimiles noftratibu
Nam ille volabant quaternis alis, & ex Afi nonnunquam com=
migrabant in Italiam : quum de noftratibus non querantur az
cole, nec ipfæ in alienam regionem agminatim devolent. Id fi
cui mirum videtur, conferat noftrates columbas cum columbis
| Italicis, dicas eflè diverfi generis. Simile difcrimen ck & in pi
| Tom. VI feibus”
w